1
TRƯỜNG THCS BÌNH MỸ


NGỮ VĂN 7


GIÁO VIÊN : PHAN TẤN QUAN
3
TIẾT 25, 26
6

I/ Giới thiệu :

1/ Tác giả :
Hồ Xuân Hương ( 1772 - 1822 ) quê ở Nghệ An. Với những sáng tạo độc đáo, bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm.
Thân phụ của bà là ông Hồ Phi Diễn, ra Bắc dạy học lấy vợ lẽ người Bắc Ninh tên Hà Thị sinh ra Hồ Xuân Hương. Bà được sống những năm tháng thơ ấu êm đềm ở một dinh thự lớn ven Hồ Tây tên là Cổ Nguyệt đường.
Bà có hai đời chồng đều làm lẽ là ông Tổng Cóc và ông Tri phủ Vĩnh Tường.
Bà để lại tập thơ chữ Hán Lưu Hương kí và một số bài thơ Nôm. Thơ của bà được đánh giá là tục tục thanh thanh.
9
3/ Thể thơ :
Thất ngôn tứ tuyệt
2/ Tác phẩm :
Đây là một trong những bài thơ Nôm nổi tiếng của bà.
11
BÁNH TRÔI NƯỚC

Bài thơ có mấy nghĩa ?
II/ Đọc - hiểu văn bản :
16
19

Bài thơ có mấy nghĩa ?
1/ Bài thơ có hai nghĩa :
- Nghĩa thứ nhất : miêu tả bánh trôi nước khi đang luộc chín.
- Nghĩa thứ hai : phản ánh vẻ đẹp, phẩm chất và thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
II/ Đọc - hiểu văn bản :
Bánh làm bằng bột nếp màu trắng có hình tròn, nhân bằng đường phèn. Khi luộc trong nước sôi bánh chín thì nổi lên, chưa chín thì chìm xuống.


a/ Nghĩa đen : Miêu tả bánh trôi nước
khi đang luộc chín.

b/ Nghĩa bóng : Phẩm chất và thân phận của người phụ nữ được thể hiện như sau :
- Hình thức : xinh đẹp
- Thân phận : chìm nổi bấp bênh
- Phẩm chất : cao quí, dù gặp cảnh ngộ nào vẫn giữ tấm lòng chung thủy, sắt son.

những yếu tố kì ảo
III/ GHI NHỚ
SGK/95
NGHỆ THUẬT
Tính đa nghĩa
(ẩn dụ),
thành ngữ,
điệp ngữ
Ngôn ngữ bình dị
NỘI DUNG
Trân trọng đối với vẻ đẹp, phẩm chất của người phụ nữ
Cảm thương sâu sắc cho thân phận người phụ nữ
BÁNH TRÔI NƯỚC

Thái độ của
tác giả
Ca ngợi vẻ đẹp,
phẩm chất của
người phụ nữ

Cảm thương
cho thân phận của
người phụ nữ xưa

Giá trị nhân đạo
IV/ Luyện tập :
Sưu tầm một số bài ca dao mở đầu bằng từ thân em và tìm mối liên quan trong cảm xúc giữa bài Bánh trôi nước và các bài ca dao than thân.
- Thân em như cái chuông vàng
Để trong thành nội có ngàn quân canh
- Thân em như ớt chín cây
Càng tươi ngoài vỏ, càng cay trong lòng
- Thân em như phận ốc nhồi
Nổi lên giữa ruộng biết ngồi vào đâu
- Thân em như cây sầu đâu
Ngoài tươi, trong héo, giữa sầu tương tư
- Thân em như lá đài bi
Ngày thì dãi nắng, đêm thì dầm sương

- Thân em như cá rô thia
Ra sông mắc lưới, vô đìa mắc câu
Thân em như cá trong lờ
Hết phương vùng vẫy biết nhờ nơi đâu
- Thân em như cá ở đìa
Kẻ đơm, người xúc, biết dìa tay ai ?
- Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân
- Thân em như miếng cau khô
Người thanh tham mỏng, người thô tham dày


Tìm những bài thơ khác của Bà có cách nói tương tự
Quả mít
Con cua
Ốc nhồi
- Trống thủng
Vịnh cái quạt 1, 2
- ....
Qu? mớt
Thõn em nhu qu? mớt trờn cõy
Da nú xự xỡ, mỳi nú d�y
Quõn t? cú yờu thỡ dúng c?c
Xin d?ng mõn mú, nh?a ra tay
Con cua
Em có mai xanh, có yếm vàng
Ba quân khiêng kiệu, kiệu nghênh ngang
Xin theo Ông Khổng về Đông Lỗ
Học thói Bàn Canh nấu chín thang


Ốc nhồi
Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi
Quân tử có thương thì bóc yếm
Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi


GIAO NHIỆM VỤ
Tiết 11 : Quan hệ từ
Các nhóm xem và trả lời câu hỏi SGK/ 96 đến 99
XIN CHÀO TẠM BIỆT