XIN CHÀO TẤT CẢ CÁC EM!
BÀI 1
SỰ HẤP THU
NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở RỄ
CHƯƠNG I
CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG
A. CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT
I - RỄ LÀ CƠ QUAN HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG
II - CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ ION KHOÁNG Ở RỄ CÂY
Chúng ta thấy trong tự nhiên thì nước di chuyển từ trên cao xuống thấp. Nhưng trong cơ thể TV, nước có thể di chuyển từ dưới rễ lên tới trên ngọn cây cao hàng trăm mét. Vậy cơ thể TV đã làm thế nào?
I. Rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng
Phần nào của hệ rễ giúp hút nước và ion khoáng?
HT TB lông hút
Vậy làm thế nào để tăng khả năng hút nước và ion khoáng cho cây?
1. Hình thái của rễ
Cấu tạo rễ cây
(HS đọc SGK vì giảm tải)
2. Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ
2. Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ
- Rễ cây tăng nhanh số lượng lông hút giúp:
Tăng bề mặt tiếp xúc giữa rễ cây và đất để rễ cây hấp thụ nước và các ion khoáng đạt hiệu quả cao nhất.
- Rễ cây trên cạn hấp thụ nước và ion khoáng chủ yếu qua miền lông hút.
2. Rễ cây phát triển nhanh bề mặt hấp thụ
* Hệ thống lông hút rất dễ gãy và tiêu biến trong môi trường quá ưu trương (nồng độ chất tan cao), quá axit (chua), hay thiếu O2.
Cộng sinh với hệ nấm rễ.
Rễ cây phi lao
II. Cơ chế hấp thụ nước và các ion khoáng ở rễ cây
2. Từ đất  mạch gỗ của rễ
1. Từ đất  tế bào lông hút
1. Hấp thụ nước và ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút
Thụ động
Chủ động
a. Hấp thụ nước
Cơ chế thụ động:
Nước: đi từ môi trường nhược trương (đất)  môi trường ưu trương (dịch tế bào lông hút ở rễ và các tế bào biểu bì còn non khác)


Nhược trương
Ưu trương
Đất
Rễ
Em hãy cho biết nước đi từ môi trường gì đến môi trường gì?

Quá trình thoát hơi nước ở lá làm giảm lượng nước trong tế bào.

Nồng độ các chất tan (axit hữu cơ, đường saccarozơ, các ion khoáng...) cao
b. Hấp thụ ion khoáng
Theo cơ chế thụ động
Theo cơ chế chủ động: cây có nhu cầu cao về các ion khoáng
 Chất tan đi từ đất nơi có nồng độ ion cao  TB lông hút có nồng độ ion thấp.
 Chất tan từ đất nơi có nồng độ ion thấp  TB long hút nơi có nồng độ ion cao, ngược chiều gradien nồng độ nên cần tiêu tốn năng lượng ATP.
Rễ hấp thụ ion khoáng theo những cơ chế nào?
2. Dòng nước và ion khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ
Con đường tế bào chất: đi xuyên qua tế bào chất của các tế bào từ TB lông hút đến mạch gỗ của rễ.
Con đường gian bào: từ TB lông hút đi qua các khoảng không gian của các tế bào tới nội bì gặp đai caspari thì chuyển sang con đường TBC vào mạch gỗ của rễ.
III. Ảnh hưởng của các tác nhân môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây
(Phần này giảm tải nên các em có thể đọc them trong SGK nhé.)
1. Sự hút khoáng thụ động của tế bào phụ thuộc vào:
Hoạt động trao đổi chất.
Chênh lệch nồng độ ion.
Cung cấp năng lượng.
Hoạt động thẩm thấu.
2.Sự xâm nhập chất khoáng chủ động của tế bào phụ thuộc vào:
Gradien nồng độ chất tan.
Hiệu điện thế màng.
Trao đổi chất của tế bào.
Tham gia của năng lượng.
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 trang 9 SGK.
Chúng ta tiếp tục sang tiết 2 tìm hiểu sự vận chuyển các chất trong cây