GV : Nguyễn Thanh Hường
Tác giả của bài thơ Bánh trôi nước là ai ?
Hồ Xuân Hương
GV : Nguyễn Thanh Hường
Tác giả Hồ Xuân Hương được mệnh danh là ?
Bà Chúa thơ Nôm
GV : Nguyễn Thanh Hường
Bài thơ Bánh trôi nước thuộc thể thơ nào ?
Thất ngôn tứ tuyệt
GV : Nguyễn Thanh Hường
Bài thơ Bánh trôi nước có hai lớp nghĩa, đó là những nghĩa gì ?
Lớp nghĩa thực : Bánh trôi nước
Lớp nghĩa ẩn dụ : Thân phận, phẩm chất người phụ nữ
GV : Nguyễn Thanh Hường

Bài thơ Bánh trôi nước cho thấy Hồ Xuân Hương vừa rất trân trọng........., ............, ...............của người phụ nữ Việt Nam xưa, vừa..................sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ.


Bài thơ Bánh trôi nước cho thấy Hồ Xuân Hương vừa rất trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt của người phụ nữ Việt Nam xưa, vừa cảm thông sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ.

GV : Nguyễn Thanh Hường
Bài thơ Bánh trôi nước có những điểm nào giống với những câu hát than thân trong bài các bài ca dao ?
Đều mượn hình ảnh của sự vật để nói về con người.
Bắt đầu bằng từ “Thân em”
GV : Nguyễn Thanh Hường
c
CẢNH ĐÈO NGANG
Đèo Ngang nằm trên dãy núi Hoành Sơn - dải núi chạy từ dãy Trường Sơn phía tây đâm ngang ra tới biển Đông. Là ranh giới giữa tỉnh Hà Tĩnh (phía bắc, thuộc xã Kỳ Nam, thị xã Kỳ Anh) và tỉnh Quảng Bình (phía nam, thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch). Đây là một địa danh nổi tiếng của đất nước ta.
Năm 1833, vua Minh Mạng đã cho xây dựng lên cửa Hoành Sơn trên đỉnh đèo Ngang cao hơn 4 m, hai bên có hàng ngàn bậc thang được đào vào núi – Đây là của ngõ duy nhất để ra Bắc vào Nam lúc bấy giờ
Tiết 25. Văn bản:
- Bà Huyện Thanh Quan -
- Câu hỏi : Em đã có những hiểu biết gì về bài thơ Qua đèo Ngang?
Em mong muốn biết thêm điều gì nữa ? .
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
1. Đọc-Từ khó
Hướng dẫn đọc
Đọc với giọng chậm, buồn, ngắt nhịp 2/2/3 hoặc 4/3. Càng về cuối, giọng đọc càng chậm, buồn, nhỏ hơn.
Đến 3 tiếng “trời, non, nước” đọc tách ra thành từng tiếng; 3 tiếng “ta với ta” đọc như thầm thì, nói với chính mình.
Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
- Bà Huyện Thanh Quan -
Chim cuốc
Chim đa đa
Chim nhỏ, hơi giống gà, sống ở bờ bụi, gần nước, có tiếng kêu “cuốc, cuốc”, còn được gọi là chim đỗ quyên.
Còn gọi là gà gô. Là loài chim thuộc họ Trĩ. Thường sống ở các khu rừng khô cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới và rừng nhiệt đới ẩm thấp.
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
a. Tác giả
Tên thật: Nguyễn Thị Hinh, sống ở thế kỉ XIX
Quê quán: Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội)
Cuộc đời:
Lấy chồng là tri huyện Thanh Quan (nay thuộc Thái Bình) nên được gọi là bà huyện Thanh Quan
- Là người học rộng, tài cao, nữ sĩ tài danh hiếm có thời trung đại.
Giữ chức Giáo tập trong cung, chuyên dạy lễ nghi, văn chương cho công chúa, phi tần.
Sự nghiệp: để lại 6 bài thơ Nôm Đường luật
Phong cách sáng tác: Bác học, hoài cổ
Hình ảnh minh họa
Bà Huyện Thanh Quan
b. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác
-Trên đường vào Kinh đô Huế
nhận chức
Thể thơ :
Thất ngôn bát cú Đường Luật
PTBĐ :
Biểu cảm + Miêu tả
- Số chữ: 7 chữ /1 câu.
- Bố cục: 4 phần: Đề , thực, luận , kết
- Gieo vần:Tiếng thứ 7 câu 1,2,4,6,8
- Phép đối: Cặp câu 3-4, 5-6 đối về thanh điệu và từ loại
- Luật bằng trắc: Tiếng thứ 2,4,6 của cặp câu 1-2; 3-4; 5-6; 7-8 phải đối nhau về thanh điệu
- Số câu: 8 câu /1 bài
- Niêm luật: Tiếng 2,4,6 trong các cặp câu 1-8; 2-3; 4-5; 6-7 cùng thanh điệu
Bố cục
1
Hai câu đề: Cái nhìn chung về cảnh vật Đèo Ngang
2
Hai câu thực: Cuộc sống con người ở Đèo Ngang
3
Hai câu luận: Tâm trạng của tác giả
4
Hai câu kết: Nỗi cô đơn đến tột cùng của nhà thơ
- Bà Huyện Thanh Quan -
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
1. Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
1. Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Không gian : Đèo Ngang
Thời gian : Chiều tà
 Không gian mênh mông, rộng lớn; thời gian gợi buồn
Thảo luận nhóm
- Nhiệm vụ : Đọc 4 câu thơ đầu, và hoàn thiện vào Phiếu học tập số 1.
- Thời gian : 5 phút.
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1
Bảng tiêu chí đánh giá SP của học sinh khi Thảo luận nhóm
Lom khom dưới núi, tiều vài chú

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà
V - TR- C

TỪ LÁY
(Lom khom, lác đác)
ĐẢO NGỮ
(V_C)
LƯỢNG TỪ
( Vài, mấy)
NGHỆ THUẬT ĐỐI
Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
ĐIỆP NGỮ
( Chen )
LIỆT KÊ
( Cỏ, cây, lá, đá, hoa...)
Thiên nhiên hoang vắng, hiu hắt, gợi buồn
V - TR- C
B B T T B B T
T T B B T T B
Bóng dáng con người thưa thớt; cuộc sống tiêu điều
PHIẾU BÀI TẬP SỐ 1
Bảng tiêu chí đánh giá SP của học sinh khi Thảo luận nhóm
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
1. Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Không gian : Đèo Ngang
Thời gian : Chiều tà
Không gian mênh mông, rộng lớn; thời gian gợi buồn
BPNT : Điệp ngữ, Liệt kê, từ láy, đảo ngữ, lượng từ.
 Thiên nhiên hoang vắng, gợi buồn. Thấp thoáng có sự sống con người nhưng còn thưa thớt, nhỏ bé.
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
Hai câu luận:
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Theo truyền thuyết Trung Quốc, vua nước Thục sau khi mất nước,Hồn ông hóa thành con chim đỗ quyên ( chim quốc). Cứ vào cuối xuân, đầu hạ thường cất tiếng kêu ai oán như gọi hồn nước cũ.
- Con quốc quốc ->tiếng kêu quốc quốc ->đất nước -> nhớ nước
- Cái gia gia -> tiếng kêu gia gia -> gia đình ( nhà ) - > nhớ nhà
Hai câu luận:
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Hình thức: Hoạt động cá nhân
Thời gian : 2 phút
Nhiệm vụ :
+ Truy cập đường link Padlet ( ô chát )
+ Trả lời câu hỏi: Trong hai câu thơ luận, tác giả đã sử dụng các BPNT nào ?
Tác dụng của các BPNT đó ?
Hai câu luận:
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
Nhân hóa:
Nhớ nước
Thương nhà

Đảo ngữ:
VN – CN
Chơi chữ đồng âm: “quốc quốc,
gia gia”
Phép đối ý, đối thanh:
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
T T B B B T T
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia
B B T T T B B
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đọc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
BPNT : Phép đối, chơi chữ, nhân hóa, đảo ngữ
 Nhấn mạnh tâm trạng nhớ nước, thương nhà ; hoài cổ, tiếc thương quá khứ vàng son của Triều đại nhà Lê.
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
b.Hai câu kết
Dừng chân đứng lại , trời, non, nước
Một mảnh tình riêng, ta với ta
Hình thức: Hoạt động cá nhân ( Trả lời trên ô chát )
Câu hỏi : Trong 2 câu thơ kết, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
Thời gian : 1 phút
Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
- Cảnh :

Trời, non , nước , thiên nhiên bao la, rộng lớn
- Người:
Ta với ta : + 1 người,1 nỗi buồn, 1 nỗi cô đơn,riêng lẻ
+ trống vắng,nhỏ bé, cô đơn trước thiên nhiên
BPNT : + Tương phản
+ Sử dụng các từ ngữ đặc tả sự cô đơn
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
b.Hai câu kết
Cảnh vật : bao la, rộng lớn
Người : nhỏ bé, cô đơn
Nghệ thuật tương phản, sử dụng các từ ngữ đặc tả sự cô đơn
Hình ảnh con người nhỏ bé, đơn chiếc đang đối diện với thiên nhiên rộng lớn, mênh mông.
TẢ CẢNH
TẢ TÌNH
Qua đây, em có nhận xét gì về bà Huyện Thanh Quan ?
- Là người phụ nữ nhạy cảm, tài sắc vẹn toàn, giàu tình cảm, yêu nước, thương nhà.
Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
b.Hai câu kết
III. Tổng kết
Nghệ thuật
Nội dung
* Ghi nhớ ( SGK )
- Câu hỏi : Những điều em đã học được trong buổi học hôm nay ?

Tiết 25. Văn bản : QUA ĐÈO NGANG
- Bà Huyện Thanh Quan-
Đọc – tìm hiểu chung.
Đọc-Từ khó
Tác giả, tác phẩm
II. Đoc-tìm hiểu chi tiết
Cảnh Đèo Ngang lúc chiều tà.
Tâm trạng của nhà thơ
a.Hai câu luận
b.Hai câu kết
III. Tổng kết
Nghệ thuật
Nội dung
Ghi nhớ ( SGK )
IV. Luyện tập
NHANH TAY – ĐÁP LẸ
GỢI Ý:
1. 15 chữ cái, dùng để hình dung cảnh ở Đèo Ngang qua cái nhìn của bà Huyện Thanh Quan?
2. 6 chữ cái, đây là từ ngữ dùng để chỉ tâm trạng cũng là khuynh hướng thơ của bà HTQ?
3. 15 chữ cái, trách nhiệm của chúng ta đối với di sản văn hoá Đèo Ngang?
Đèo Ngang một địa điểm quan trọng, nhắc cho mọi người nhớ đến một bước ngoặt đặc biệt của lịch sử dân tộc, khi người Việt từ vùng cựu thổ vượt khỏi đèo Ngang đi về phương Nam để mở rộng bờ cõi. Nó xứng đáng là một di tích đặc biệt quốc gia cần được bảo vệ và khai thác phát triển ngành du lịch. Không chỉ có cảnh đẹp, sơn thủy hữu tình, đèo Ngang còn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành các miền khí hậu ở nước ta. So với đèo Hải Vân và một số đèo khác, đèo Ngang thua kém về cảnh quan và mức độ hiểm trở, nhưng hơn hẳn về vẻ thơ mộng. Chính vì vậy, trong hành trình của nhiều người, đèo Ngang vẫn là địa chỉ khó quên
Một khúc quanh đẹp mắt của Đèo Ngang
Vũng Chùa - Đảo Yến nằm cách Đèo Ngang 7km về phía nam, thuộc thôn Thọ Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch. là địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn khách du lịch đến khám phá, bởi vẻ đẹp hoang sơ, bãi biển trong sạch và vị thế địa lý đặc biệt của nó. Đây là nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
.
Tranh vẽ Cảnh Đèo Ngang – Diệu Anh
Bài tập
Dựa vào kiến thức môn GDCD 7 bài “Bảo vệ môi trường”. Em có suy nghĩ gì về thiên nhiên môi trường ở nước ta hiện nay? Để giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên môi trường mỗi chúng ta phải làm gì?
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc lòng bài thơ. Nắm chắc nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
Viết đoạn văn giới thiệu về Đèo Ngang : sưu tầm, tranh ảnh, tư liệu. ( Nộp bài trên Palet)
Chuẩn bị bài : Bạn đến chơi nhà