ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Ngữ văn 6
Ngữ văn 6
Cụm Danh từ
Cụm danh từ
Tiết 44
I. Cụm danh từ là gì?
Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.
( Ông lão đánh cá và con cá vàng)
I. Cụm danh từ là gì?
Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.
( Ông lão đánh cá và con cá vàng)
I. Cụm danh từ là gì?
Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với

nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

( Ông lão đánh cá và con cá vàng)
1. Các từ ngữ được in đậm trong câu sau bổ sung ý nghĩa cho những từ nào?
Nhận xét: Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số
từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
2. So sánh các cách nói sau đây rồi rút ra nhận xét về nghĩa của cụm danh từ so với nghĩa của một danh từ:
- túp lều/ một túp lều;
- một túp lều/ một túp lều nát;
- một túp lều nát/ một túp lều nát trên bờ biển.
2. So sánh các cách nói sau đây rồi rút ra nhận xét về nghĩa của cụm danh từ so với nghĩa của một danh từ:
túp lều/ một túp lều;
một túp lều/ một túp lều nát;
một túp lều nát/ một túp lều nát trên bờ biển.

-> Bổ sung ý nghĩa số lượng.
-> Bổ sung ý nghĩa số lượng, đặc điểm.
-> Bổ sung ý nghĩa số lượng, đặc điểm, vị trí.
Nhận xét: Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn so với một
danh từ.
3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động trong câu của cụm danh từ so với một danh từ.
- Năm ông thầy bói ngồi chuyện gẫu với nhau.
- Bạn Lan là một lớp trưởng gương mẫu.
3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động trong câu của cụm danh từ so với một danh từ.
- Năm ông thầy bói / ngồi chuyện gẫu với nhau.
- Bạn Lan là một lớp trưởng gương mẫu.
C
V
3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động trong câu của cụm danh từ so với một danh từ.
- Năm ông thầy bói / ngồi chuyện gẫu với nhau.
- Bạn Lan / là một lớp trưởng gương mẫu.
C
C
V
V
3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động trong câu của cụm danh từ so với một danh từ.
- Năm ông thầy bói / ngồi chuyện gẫu với nhau.
- Bạn Lan / là một lớp trưởng gương mẫu.
C
C
V
V
(cụm danh từ)
3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động trong câu của cụm danh từ so với một danh từ.
- Năm ông thầy bói / ngồi chuyện gẫu với nhau.
- Bạn Lan / là một lớp trưởng gương mẫu.
C
C
V
V
(cụm danh từ)
(cụm danh từ)
Nhận xét: Cụm danh từ hoạt động trong câu giống như một danh từ.
Ghi nhớ
Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
Cụm danh từ có ý nghĩa đầy đủ hơn và có cấu tạo phức tạp hơn một mình danh từ, nhưng hoạt động trong câu giống như một danh từ.
II. Cấu tạo của cụm danh từ
Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.
(Em bé thông minh)
1. Tìm các cụm danh từ trong các câu sau:
II. Cấu tạo của cụm danh từ
Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.
(Em bé thông minh)
1. Tìm các cụm danh từ trong các câu sau:
- làng ấy
- ba thúng gạo nếp
- ba con trâu đực,
- ba con trâu ấy
- chín con
- cả làng
- năm sau
- làng ấy
- ba thúng gạo nếp
- ba con trâu đực,
- ba con trâu ấy
- chín con
- cả làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba con trâu đực,
- ba con trâu ấy
- chín con
- cả làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba /con trâu/ đực,
- ba con trâu ấy
- chín con
- cả làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba/ con trâu/ đực,
- ba/ con trâu/ ấy
- chín con
- cả làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba/ con trâu/ đực,
- ba/ con trâu/ ấy
- chín/ con
- cả làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba/ con trâu/ đực,
- ba/ con trâu/ ấy
- chín/ con
- cả/ làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng/ ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba/ con trâu/ đực,
- ba/ con trâu/ ấy
- chín/ con
- cả/ làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm sau
- làng/ ấy
- ba/ thúng gạo/ nếp
- ba/ con trâu/ đực,
- ba/ con trâu/ ấy
- chín/ con
- cả/ làng
2. Liệt kê các từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ ( ở phần 1). Sắp xếp chúng thành loại.
- năm/ sau
3. Điền các cụm danh từ đã tìm được vào mô hình cụm danh từ
làng ấy,
ba con trâu đực,
ba con trâu ấy,
chín con,
cả làng,
năm sau
ba
đực
con
trâu
con
ba
trâu
ấy
cả
làng
ấy
làng
chín
con
năm
sau
Tất cả
những
em
học sinh
chăm ngoan
ấy
ba thúng gạo nếp,
ba
thúng
gạo
nếp
Ghi nhớ
- Mô hình cụm danh từ:
Trong cụm danh từ:
+ Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa về số và lượng.
+ Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên đặc điểm của sự vật mà danh từ biểu thị hoặc xác định vị trí của sự vật ấy trong không gian hay thời gian.
Luyện tập
Bài 1:
Tìm các cụm danh từ trong những câu sau:
Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
( Theo Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)
b. [.] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.
( Thạch Sanh)
c. Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều phép lạ.
( Thạch Sanh)
Luyện tập
Bài 1:
Tìm các cụm danh từ trong những câu sau:
a. Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
( Theo Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)
b. [.] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.
( Thạch Sanh)
c. Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều phép lạ.
( Thạch Sanh)
Luyện tập
Bài 1:
Tìm các cụm danh từ trong những câu sau:
a. Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
( Theo Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)
b. [.] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.
( Thạch Sanh)
Luyện tập
Bài 1:
Tìm các cụm danh từ trong những câu sau:
Vua cha yêu thương Mị Nương hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
( Theo Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)
b. [.] Gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại.
( Thạch Sanh)
c. Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều phép lạ.
( Thạch Sanh)
Bài 2:
Chép các cụm danh từ ở bài 1 vào mô hình cụm danh từ.
một
người
chồng
thật xứng đáng
một
lưỡi búa
của cha
một
con
yêu tinh
ở trên núi
nhiều
phép lạ
Vua
cha
Vua cha,
một người chồng thật xứng đáng,
một lưỡi búa của cha
một con yêu tinh ở trên núi,
nhiều phép lạ.
Bài 3:
Tìm phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống trong phần trích sau:
Khi kéo lưới lên, thấy nằng nặng, Lê Thận chắc mẩm được mẻ cá to. Nhưng khi thò tay vào bắt cá, chàng chỉ thấy có một thanh sắt. Chàng vứt luôn thanh sắt ...... .........xuống nước, rồi lại thả lưới ở một chỗ khác.
Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt......... .. .. lại chui vào lưới mình. Chàng lại ném nó xuống sông. Lần thứ ba, vẫn thanh sắt .............mắc vào lưới mình.
( Theo Sự tích Hồ Gươm)
ấy
( đó, vừa rồi, rỉ, cũ,.)
đó
(vừa rồi, rỉ, cũ, nặng.)
rỉ ấy
(rỉ đó, rỉ vừa rồi.)
Về nhà
Học thuộc bài.
Hoàn thiện các bài tập.
? Chuẩn bị bài :Số từ và lượng từ.
Bµi häc cña chóng ta kÕt thóc t¹i ®©y.
Chúc các thầy cô giáo mạnh khoẻ Chúc các em học tập tốt.
Xin trân trọng cảm ơn !