TIẾNG VIỆT 5
ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 4

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
GV : Đinh Thị Diễm Phúc
Đơn vị:Trường Tiểu học Bến Cảng
Môn :Luyện từ và câu
KHỞI ĐỘNG
1. Kể tên các từ loại đã học ở lớp 4?
Các từ loại đã học ở lớp 4 đó là danh từ, động từ, tính từ.

“ Bạn Lan nhảy rất đẹp.”
danh từ
động từ
tính từ
2. Hãy xác định danh từ, động từ, tính từ được gạch chân trong câu sau:
3. Trong lớp, em đã dùng những từ nào để xưng hô với thầy cô và bạn bè?
Để xưng hô với thầy cô dùng những từ: em; con
Để xưng hô với bạn bè dùng những từ: tớ; bạn
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Đại từ
Các từ in đỏ dưới đây được dùng để làm gì?
a/ Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
Bài 1
I. Nhận xét:
tớ
thay thế
Hùng
(danh từ)
cậu
thay thế
Quý, Nam
(danh từ)
b/ Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
nó
thay thế
chích bông
(danh từ)
tớ; cậu; nó
thay thế
danh từ
Đại từ
(dùng để xưng hô)
Cách dùng những từ màu đỏ dưới đây có gì giống cách dùng các từ nêu ở bài tập 1?
a/ Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b/ Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
vậy
thích
(động từ)
thay thế
thế
rất quý
(cụm tính từ)
thay thế
vậy; thế
thay thế
động từ; cụm tính từ
Đại từ
Cách dùng từ
giống nhau
Thay thế để khỏi lặp từ.
Bài 2/
- Qua 2 bài tập, em hiểu thế nào là đại từ?
- Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu.
- Đại từ dùng trong câu có tác dụng gì?
Đại từ trong câu có tác dụng tránh lặp lại các từ ngữ ấy.
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
II. Ghi nhớ
Ví dụ:
Tôi yêu màu hồng. Lan cũng vậy.
Nam ơi! Cho tớ mượn cây thước.
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu
III. Luyện tập:
Những từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Bác Hồ
Những từ ngữ đó viết hoa nhằm biểu lộ thái độ tôn kính Bác.
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
2. Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
Bài ca dao là lời đối đáp giữa ai với ai?
Bài ca dao là lời đối đáp giữa nhân vật ông và con cò.
Các đại từ mày, ông, tôi, nó dùng để làm gì?
Các đại từ đó dùng để xưng hô.
Từ mày dùng để làm gì?
Từ mày dùng để chỉ cái cò.
Từ ông dùng để chỉ ai?
Từ ông dùng để chỉ người đang nói.
Từ tôi dùng để chỉ ai?
Từ tôi dùng để chỉ con cò.
Từ nó dùng để chỉ con gì?
Từ nó dùng để chỉ cái diệc.
cò
vạc
bồ nông
diệc
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI
nó
nó
nó
1
2
3
4
5
1. Trong bài: “Cái gì quý nhất?”, thầy cho rằng ai là người quý nhất?
2. Tên con vật còn thiếu trong câu: “Cái cò, …., cái nông”?
3. Chuột gặm vách nhà, chuột làm gì để qua khe hở?
4. Từ còn thiếu trong câu: “Không không, ….đứng trên bờ”?
5. Chữ thứ hai trong đầu bài học hôm nay?
Trò chơi: giải ô chữ
Dặn dò:
Về nhà xem lại bài và học phần ghi nhớ.
Chuẩn bị bài: Ôn tập.
KẾT THÚC TIẾT HỌC
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT