TRƯỜNG THCS LÝ TỰ TRỌNG
Tiết 28+29: Qua Dốo Ngang
(B� Huy?n Thanh Quan)
I. Tiếp xúc văn bản
1. Đọc
2. Tìm hiểu chú thích
a. Tác giả:
- Bà Huyện Thanh Quan (?- ?), tên thật là Nguyễn Thị Hinh, quê ở làng Nghi Tàm , quận Tây Hồ, Hà Nội).
-Bà là người học rộng được vời vào Huế làm chức Cung trung giáo tập.
b. Tác phẩm
- B�i tho" Qua Dốo Ngang" du?c b� Huy?n Thanh Quan sỏng tỏc trờn du?ng t? Thang Long v�o Phỳ Xuõn( Hu?) d? nh?m ch?c.
- Phong cỏch tho trang nhó,m?u m?c, bu?n v� luụn ho�i c?
3. Bố cục - Thể tho
* Th? tho:
I. Tiếp xúc văn bản
1. Đọc
2. Tìm hiểu chú thích
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
Thất ngôn bát cú đường luật
Qua Dốo Ngang
1.Bước tới đèo Ngang ,bóng xế tà,
T T B B T T B
2.Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
T B B T T B B
3.Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
B B T T B B T
4.Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
T T B B T T B
5.Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
T T B B B T T
6.Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.
B B T T T B B
7.Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
B B T T B B T
8.Một mảnh tình riêng, ta với ta.
T T B B B T B
Hai cõu d? : m? ý
Hai câu thực: miêu tả cụ thể cảnh và người
Hai câu luận: bàn luận, nhận xét
Hai câu kết: khép lại ý bài thơ
B? c?c: 4ph?n
D?i
D?i
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)


I. Tiếp xúc văn bản
II. Tìm hiểu văn bản
1, Hai câu đề:
-Khụng gian, th?i gian:
Bóng xế tà
-> Gợi buồn, cô đơn
-> Trời đã về chiều, nắng yếu ớt, dần tàn
- C?nh:
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
-> Điệp từ, cách hiệp vần hoa-lá- đá.
-> Cảnh đẹp nhưng hoang sơ, rậm rạp, chật hẹp, cằn cỗi, vô trật tự của cỏ cây.
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
I. Tiếp xúc văn bản
II. Tìm hiểu văn bản
2. Hai cõu th?c
Lom khom dưới núi,tiều vài chú,
Lác đác bên sông ,chợ mấy nhà.
Nhấn mạnh dáng vẻ nhỏ bé, tội nghiệp của con người và sự thưa thớt, xác xơ, tiêu điều của cảnh vật.
Phép đối( Đối thanh, đối ý)
Phác họa một bức tranh sơn thủy hữu tình
=> Cảnh:đơn lẻ, tĩnh lặng, hoang sơ.
Tăng thêm sự đơn lẻ, hiu hắt, thưa vắng sự sống con người.
Từ láy ( tượng hình) Đảo trật tự ngữ pháp
D?o t? trong c?m danh t? + s? t?
=>Tình: Nỗi buồn cô đơn man mác , của lòng người.
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
I. Tiếp xúc văn bản
II. Tìm hiểu văn bản
3. Hai cõu lu?n
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
+ Con quốc quốc
Cái gia gia
->tâm trạng hoài cổ
+ Ẩn dụ: (tiếng chim)

Tâm trạng nhớ nước thương nhà bộc lộ một cách kín đáo
Điển tích
Nhớ nước,thương nhà

->Âm thanh buồn, khắc khoải, triền miên không dứt -> Đau lòng thương nhớ, suy nghĩ về quê nhà.
+ Choi ch?:
+ Phép đối:
Tạo âm điệu cân đối hài hòa cho câu thơ
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
4. Hai câu kết
- Dừng chân -Trời, non, nước
-> Cảnh rộng, mênh mông, bát ngát,tưởng như một khối nhưng thực ra lại rời rạc, mỗi cảnh một nơi.
- “Một mảnh tình riêng”:
-> ẩn dụ-> Nỗi cô đơn , trống vắng hoàn toàn .
-“Ta với ta”: Tuy hai mà một, chỉ một người với nỗi buồn không ai chia sẻ-> đối diện với lòng mình.
Tương phản: Mênh mông trời nước với con người nhỏ bé cô đơn.

Tâm trạng buồn, cô đơn, u hoài, da diết, thầm kín.
C?nh
Tình
Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
I. Tiếp xúc văn bản
II. Tìm hiểu văn bản
III. Tổng kết – Ghi nhớ
1. Tổng kết
a. Nghệ thuật.
- Tả cảnh ngụ tình
-Thể thơ thất ngôn bát cú một cách điêu luyện.
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ láy,từ đồng âm gợi hình gợi cảm, sử dụng nghệ thuật đối hiệu quả.
b. Nội dung
Bài thơ thể hiện tâm trạng cô đơn thầm lặng, nỗi niềm hoài cổ của nhà thơ trước cảnh vật Đèo Ngang.
Tả cảnh ngụ tình

Nhớ nưuớc
Th­ư¬ng nhµ
Tình
Hoang sơ
Buồn vắng

Cảnh
Cô đơn
Khép kín
T©m tr¹ng
2. Ghi nhớ: SGK
Cõu 1 : Bài " Qua Dèo Ngang " thuộc thể thơ nào ?
A.Song thất lục bát
B. Lục bát
C. Thất ngôn bát cú
D. Ngũ ngôn
Câu 2 : C¶nh ĐÌo Ngang trong hai c©u ®Çu ®ùîc miªu t¶ nh­ thÕ nµo

A.T­¬i t¾n , sinh ®éng
B. Phong phó , ®Çy søc sèng
C. Um tïm , rËm r¹p
Cõu 3 : Từ " Dèo Ngang " là loại từ ghép nào ?

A. Từ ghép chính phụ

B. Từ ghép đẳng lập
Câu 4 : Tõ nµo d­íi ®©y lµ tõ l¸y :
A. .Lom khom
B. L¸c ®¸c
C. Gia gia
D . TÊt c¶ ®Òu ®óng
2. Bài thơ bộc lộ tình cảm trực tiếp hay gián tiếp?
Trả lời:
Bài thơ bộc lộ tình cảm gián tiếp ( tả cảnh ngụ tình)
3. Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ
Đọc bài thơ , chúng ta hiểu tâm trạng Bà Huyện Thanh Quan buồn, cô đơn , hoài cổ . Mỗi câu trong bài đều có ý nghĩa biểu cảm , trĩu năng hồn nguười . Tiếng chim cuốc nhớ nuước , tiếng chim đa đa thưuơng nhà cũng chính là tiếng lòng thiết tha, da diết của tác giả nhớ về gia đình , nhớ quá khứ của đất nưuớc . Nưuớc và nhà đã và đang cất lên tiếng kêu , tiếng gọi tha thiết khiến lòng nguười không thể thờ ơ . Bài thơ một thời mà mãi mãi bất tử với thời gian, sống maĩ trong lòng nguười đọc
Dặn dò: - Học thuộc bài thơ
- Học ghi nhớ
- Soạn bài: "Bạn đến chơi nhà"