NGỮ VĂN 7

Trò chơi
hái quả
CÂU 1
Kể tên các loại
từ ghép Hán Việt.
từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ
CÂU 2
Nêu những sắc thái biểu cảm của từ Hán Việt.
Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính.
Tạo sắc thái tao nhã, tránh gây cảm giác thô tục, ghê sợ.
Tạo sắc thái cổ, phù hợp với bầu không khí xã hội xa xưa.
CÂU 3
Phân loại các từ ghép Hán Việt sau: thiên địa, thi nhân , nhật nguyệt, quốc kì, giang sơn, ái quốc.

- Từ ghép chính phụ: thi nhân, quốc kì, ái quốc.
- Từ ghép đẳng lập: thiên địa, nhật nguyệt, giang sơn.
Xác định sắc thái biểu cảm của những từ in đậm trong câu văn sau: “Chúng tôi lấy làm đau đớn báo tin mẫu thân của chúng tôi chẳng may thụ bệnh đã tạ thế vào ngày 15 tháng giêng năm Quý Dậu”
(Theo Nguyễn Công Hoan)
CÂU 4
Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính
Tìm từ Hán Việt có trong câu thơ sau:
“Trung thu trăng sáng như gương
Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng”
(Thư gửi thiếu nhi Việt Nam ..., Hồ Chí Minh)
CÂU 5
trung thu, nhi đồng
Tìm từ Hán Việt có trong câu thơ sau:
“Trung thu trăng sáng gương
Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng”
(Thư gửi thiếu nhi Việt Nam ..., Hồ Chí Minh)
như
CÂU 5
trung thu, nhi đồng
Tiết 33: QUAN HỆ TỪ
QUAN HỆ TỪ
I.Thế nào là quan hệ từ ?
Ngữ liệu( SGK T96,97 )
Ví dụ: Dựa vào kiến thức đã học ở bậc Tiểu học, hãy xác định quan hệ từ trong những câu dưới đây:
a. Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có nhiều.
b. Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu.
c. Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm.
d. Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình. Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả.

a, Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có nhiều.
của
b, Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu
như
c, Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi

chóng lớn lắm.
Bởi
nên
d,Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình.
Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả.
Nhưng
và
mà

a. Đồ chơi của chúng tôi cũng chẳng có nhiều.
d. Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình. Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả.
=> liên kết hai từ của bộ phận chủ ngữ, biểu thị quan hệ sở hữu
b. Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu.
=> liên kết hai từ của bộ phận vị ngữ, biểu thị quan hệ so sánh
c. Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm.
=> liên kết hai vế trong câu ghép, biểu thị quan hệ nhân- quả
=> liên kết hai câu trong một đọan văn, biểu thị quan hệ tương phản
Các quan hệ từ nói trên liên kết những từ ngữ hay những câu nào với nhau? Nêu ý nghĩa của mỗi quan hệ từ.
QUAN HỆ TỪ
Quan hệ từ : là những từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả... giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn
Ghi nhớ: sgk – trang 97
Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả,... giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn.
QUAN HỆ TỪ
II. Sử dụng quan hệ từ
NL1 (sgk – trang 97) Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ, trường hợp nào không bắt buộc phải có? Vì sao?
a/ Khuôn mặt của cô gái
b/ Lòng tin của nhân dân
c/ Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua
d/ Nó đến trường bằng xe đạp
e/ Giỏi về toán
g/ Viết một bài văn về phong cảnh Hồ Tây
h/ Làm việc ở nhà
i/ Quyển sách đặt ở trên bàn
Yêu cầu : - Học sinh hoàn thiện vào phiếu học tập số 1.
- Thời gian : 2 phút
X
X
x
X
x
X
X
x
NL 2,3: (sgk – trang 97) Tìm quan hệ từ có thể dùng thành cặp với các quan hệ từ sau đây và đặt câu với các cặp quan hệ từ vừa tìm được.

Nếu … …
Vì … …
Tuy … …
Hễ … …
Sở dĩ … …

Trò chơi: Tiếp sức
Luật chơi
- GV chia lớp thành 3nhóm để tham gia thi :
+ Hình thức : Thi tìm những cặp quan hệ từ và đặt câu với những cặp quan hệ từ đó
+ Thời gian : 2 phút
- Các thành viên đại diện trong nhóm lần lượt viết lên bảng
- Yêu cầu: Không nhắc nhở ồn ào, không viết trùng câu, mỗi thành viên không viết quá 1 câu.
Nếu... thì...
Nếu trời mưa thì tôi không đến.
Vì... nên...
Vì lười học nên Nam phải ở lại lớp.
Tuy... nhưng...
Tuy nhà xa nhưng Hùng luôn đi học đúng giờ.
Hễ... thì…
Hễ gió thổi mạnh thì diều bay cao.
Sở dĩ... là vì...
Sở dĩ thi trượt là vì nó chủ quan.
Vì các bạn còn xả rác nên trường chưa sạch đẹp.
Sở dĩ mình học tiến bộ vì bạn Lan tận tình giúp đỡ.
Nếu ai đó gặp hoạn nạn thì bạn nên giúp đỡ.
Cứu với!
Tuy tháng này bạn học loại khá nhưng mình tin là bạn sẽ đạt kết quả tốt vào tháng sau.
Thôi, nín đi!
Hu! Hu!
QUAN HỆ TỪ
1.Thế nào là quan hệ từ ?
*NL
*Nhận xét
*Kết luận ( Ghi nhớ 1 SGK )
2. Sử dụng quan hệ từ
*NL
*Nhận xét
*Kết Luận : Ghi nhớ ( SGK )
Ghi nhớ: sgk – trang 98
- Khi nói hoặc viết có những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ. Đó là những trường hợp nếu không có quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa. Bên cạnh đó, cũng có trường hợp không bắt buộc dùng quan hệ từ (dùng cũng được, không dùng cũng được).
- Có một số quan hệ từ được dùng thành cặp.
II. Luyện tập
Bài 1
Tìm các quan hệ từ trong đoạn đầu văn bản Cổng trường mở ra, từ “Vào đêm trước ngày khai trường của con” … “ngày mai thức dậy cho kịp giờ”
Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.
Con là một đứa trẻ nhạy cảm. Cứ mỗi lần, vào đêm trước ngày sắp đi chơi xa, con lại háo hức đến nỗi lên giường mà không sao nằm yên được. Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con đã ngủ. Đêm nay con cũng có niềm háo hức như vậy: Ngày mai con vào lớp Một. Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách mới, tập vở mới, mọi thứ đâu đó đã sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường. Nhưng cũng như trước một chuyến đi xa, trong lòng con không có mối bận tâm nào khác ngoài chuyện ngày mai thức dậy cho kịp giờ.
Bài 1
Tìm các quan hệ từ trong đoạn đầu văn bản Cổng trường mở ra, từ “Vào đêm trước ngày khai trường của con” … “ngày mai thức dậy cho kịp giờ”
Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một li sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.
Con là một đứa trẻ nhạy cảm. Cứ mỗi lần, vào đêm trước ngày sắp đi chơi xa, con lại háo hức đến nỗi lên giường mà không sao nằm yên được. Nhưng mẹ chỉ dỗ một lát là con đã ngủ. Đêm nay con cũng có niềm háo hức như vậy: Ngày mai con vào lớp Một. Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách mới, tập vở mới, mọi thứ đâu đó đã sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường. Nhưng cũng như trước một chuyến đi xa, trong lòng con không có mối bận tâm nào khác ngoài chuyện ngày mai thức dậy cho kịp giờ.
Điền các quan hệ từ vào những chỗ trống trong đoạn văn sau:
Bài 2
Lâu lắm rồi nó mới cởi mở …. tôi như vậy. Thực ra, tôi … nó ít khi gặp nhau. Tôi đi làm, nó đi học. Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm …. nó. Buổi tối tôi thường vắng nhà. Nó có khuôn mặt đợi chờ. Nó hay nhìn tôi ….. cái vẻ mặt đợi chờ đó. ….. tôi lạnh lùng ….. nó lảng đi. Tôi vui vẻ ….. tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.
Bài 2
Điền các quan hệ từ vào những chỗ trống trong đoạn văn sau:
Lâu lắm rồi nó mới cởi mở với tôi như vậy. Thực ra, tôi và nó ít khi gặp nhau. Tôi đi làm, nó đi học. Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm với nó. Buổi tối tôi thường vắng nhà. Nó có khuôn mặt đợi chờ. Nó hay nhìn tôi với cái vẻ mặt đợi chờ đó. Nếu tôi lạnh lùng thì nó lảng đi. Tôi vui vẻ và tỏ ý muốn gần nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.
Bài 3: Trong các câu sau đây. Câu nào đúng, câu nào sai?
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Bài 4:
- Viết đúng chủ đề đã chọn.
- Sử dụng linh hoạt quan hệ từ.
- Trình bày sạch, đẹp.
Bao đời nay, hình ảnh con trâu đã trở nên gắn bó với người nông dân Việt Nam. Thân hình vạm vỡ nhưng thấp, ngắn, bụng to, da dày màu xám đen. Điều đặc biệt ở trâu mà không thể không nhắc đến đó là trâu thuộc họ nhai lại. Vì trâu cùng người chăm lo việc đồng áng nên người nông dân coi trâu như người bạn thân thiết nhất của mình.
Trò chơi: Nhìn hình – Đoán chữ
Luật chơi
GV đưa ra câu hỏi cùng với hình ảnh liên quan.
HS trả lời dựa trên hình ảnh đó
Đoán đúng được tích một điểm, sai nhường quyền cho bạn khác
Lần lượt như vậy cho đến khi hết câu hỏi
Đây là hình ảnh được nói đến trong bài thơ nào? Hãy đọc câu thơ có sử dụng quan hệ từ trong bài thơ đó? 
Bánh trôi nước
(Hồ Xuân Hương)
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.” 
Đây là hình ảnh của câu ca dao có sử dụng quan hệ từ được bắt đầu bằng cụm từ “Thân em”? 
Thân em như giếng giữa đàng
Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chân
Đây là hình ảnh của câu ca dao. Hãy đọc bài ca dao đó và chỉ ra quan hệ từ được sử dụng trong bài.
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc ghi nhớ sgk – trang 97, 98.
- Hoàn thiện các bài tập sgk – trang 98, 99.
- Sưu tầm các câu tục ngữ, ca dao, thành ngữ có sử dụng quan hệ từ.
- Chuẩn bị bài: Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm (thực hiện các yêu cầu phần chuẩn bị ở nhà - SGK/ 99)

chúc các em học tốt