Câu 1: Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là bà chúa của loại thơ nào?
Câu 2: Bài thơ nào thể hiện nỗi nhớ thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của người nữ khách giữa đất trời rộng lớn?
Câu 3: Địa danh nào được nhắc đến ở bài ca dao:
“Đường vô xứ … quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
Câu 4: Nhà thơ nào của Việt Nam được tổ chức UNESCO cộng nhận là danh nhân văn hóa thế giới?
Câu 5: “… như hạt mưa xa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày”?
Câu 6: Tên bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng+khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần?
Câu 7: Một địa danh nổi tiếng ở tả ngạn sông Hồng đã từng ghi chiến thắng oanh liệt của thời đại nhà Trần?
Câu 8. Nhân vật trữ tình được nói đến trong câu ca dao:
“Cái cò lặn lội bờ ao
Hỡi cô ….. lấy chú tôi chăng”?
TIẾT 37,38: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Nguyễn Khuyến
Đã bấy lâu nay,/ bác tới nhà.
Trẻ thời đi vắng,/ chợ thời xa.
Ao sâu/ nước cả,/ khôn chài cá,
Vườn rộng/ rào thưa,/ khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây,/ cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn,/ mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách,/ trầu không có,
Bác đến chơi đây,/ ta với ta!
Bạn đến chơi nhà
Đọc chú thích về Nguyễn Khuyến (SGK, tr104) kết hợp với thông tin sưu tầm được, em hãy hoàn thiện phiếu sau:
I.Giới thiệu chung
1.Tác giả
- Hoàn cảnh ra đời:
- Thể loại:
Sáng tác trong thời gian ở ẩn
Thất ngôn bát cú Đường luật
- Nội dung:
Là bài thơ hay nhất về tình bạn
2.Tác phẩm
- Bố cục: 3 phần
Câu 1: Giới thiệu sự việc
6 câu tiếp: Hoàn cảnh tiếp khách
Câu cuối: Quan niệm về tình bạn
 Kết cấu 1/6/1 -> vận dụng sáng tạo thơ Đường luật
- Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” có gì giống và khác về mặt hình thức so với bài thơ “ Qua đèo Ngang”?
Giống: Về số câu, số chữ, cách hiệp vần, hiệp thanh, hiệp ý
Khác:
Phá bỏ ràng buộc về bố cục ( 2/2/2/2)
(Đề- thực –luận– kết)
Tạo ra một kết cấu mới độc đáo với 3 phần: 1/6/1.
II. Đọc hiểu văn bản
1. Câu 1: Giới thiệu sự việc
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Thời gian (lâu rồi)
Xưng hô thân mật, tôn trọng
 Lời chào, niềm vui, sự xúc động khi bạn đến thăm
Khi nhà có khách, mọi người trong gia đình em sẽ chuẩn bị những gì để tiếp khách?
2. Câu 2  7: Hoàn cảnh tiếp khách
Lâu lâu khách mới đến chơi nhà, trong tình huống ấy, điều kiện tiếp khách của gia đình chủ nhà như thế nào? Em hãy chỉ rõ bằng cách điền vào chỗ trống.
Trẻ: ………
Chợ: ………
Ao: ………
Vườn: ……
Cải: ………
Cà: ………
Bầu: ………
Mướp: ……
Trầu: ………
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Ao sâu nước cả
Vườn rộng, rào thưa
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
Trầu không có
Tại sao ngay sau câu chào, nhà thơ lại nhắc đến chợ và trẻ?
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Không có món cao sang tiếp bạn
Tiếp bằng “cây nhà
lá vườn”
Có cá
Vườn rộng, rào thưa
Ao sâu nước cả
Khó bắt cá
Có gà
Khó đuổi gà
Có rau
Chưa ăn được
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
Chỉ ra nghệ thuật đặc sắc trong 6 câu thơ trên.
- Nghệ thuật:
+ Đối: Ao sâu nước cả/khôn chài cá; Vườn rộng rào thưa/ khó đuổi gà
+ Điệp từ: “thời”->nhấn mạnh làm nổi rõ tình huống oái oăm
+ Liệt kê: cá, gà, cải, cà, bầu, mướp.
+ Nói quá
+ Ngôn ngữ tự nhiên, tinh tế dân dã, bình dị.
 Cuộc đời thanh bạch, nếp sống dân dã. Tình bạn chân tình không khách sáo, sự hóm hỉnh đùa vui yêu đời.
Nhận xét về 6 câu thơ, có 2 ý kiến:
Nguyễn Khuyến không có gì tiếp bạn vì gia cảnh ông rất nghèo.
2. Tác giả nói quá lên cho vui về cuộc sống thanh bạch của mình
 Em đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?
Bác đến chơi đây, ta với ta!
3. Câu thơ cuối: Quan niệm về tình bạn
- “Ta” - đại từ xưng hô kết hợp quan hệ từ “với” -> quan hệ gắn bó hòa hợp, thân thiết.
- “Ta với ta” = tôi và bác = chúng ta tuy hai mà một
Cụm từ “ta với ta” có ý nghĩa gì?
Tình bạn chân thành, thắm thiết vượt lên trên điều kiện vật chất, lễ nghi.
- Cách lập ý bất ngờ
-> Thể hiện cái nhìn thông thái, niềm vui của tác giả
khi đón bạn vào nhà.
- So sánh cụm từ “ta với ta” trong bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến với cụm từ “ta với ta” trong bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan
+ “Bạn đến chơi nhà”: ta với ta = tôi và bác = chúng ta tuy hai mà một
Sự tri âm tri kỉ gắn bó với nhau bằng sự đồng cảm chân thành.
Sự đồng nhất trọn vẹn giữ chủ và khách
Tình bạn chân thành, thắm thiết vượt lên trên điều kiện vật chất, lễ nghi.
+ “Qua Đèo Ngang”: ta với ta = mình đối diện với mình trong cảnh trời non nước bao la.
 Nỗi cô đơn tuyệt đối
III. Tổng kết
-Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật sáng tạo. 
III.Tổng kết bài học
1. Nghệ thuật
-Tình huống thơ đặc biệt, bất ngờ.
-Ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên. 
-Giọng thơ hóm hỉnh, đùa vui. 
Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành thắm thiết, đậm đà, mộc mạc và tràn đầy niềm vui dân dã của tác giả
2. Nội dung
IV. Luyện tập
Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, châm ngôn nói về tình bạn. 
Tìm đọc thông tin trên Internet giới thiệu về làng Yên Đổ, huyện Bình Lục, Hà Nam
Tạm biệt các em