CÔNG NGHỆ 8
Năm học: 2021 - 2022
TRƯỜNG THCS TRÀ AN
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
Vật liệu cơ khí là các nghuyên liệu được dùng trong sản xuất cơ khí
Dựa vào đâu để phân loại vật liệu cơ khí?
Căn cứ vào nguồn gốc, cấu tạo và tính chất của vật liệu để phân loại vật liệu cơ khí.
Vật liệu kim loại
Kim loại đen
Kim loại màu
Thép
Gang
Đồng và hợp
kim đồng
...
Nhôm và hợp
kim nhôm
Vật liệu phi kim loại
Cao su
Chất dẻo
Chất dẻo
nhiệt rắn
Chất dẻo
nhiệt
Cao su
nhân tạo
Cao su
tự nhiên
1. Xếp các vật liệu, đồ vật và chi tiết trong hình 7.1 thành hai nhóm kim loại đen và kim loại màu
Vàng
B.Trống đồng
C. Thiếc
D. Đồ trang sức bằng bạc
E. Chì
G. Nồi, chảo bằng hợp kim nhôm
H. Mái lợp bằng tôn.
L. Puli bằng gang
I. Hàng rào bằng gang
K. Các chi tiết máy bằng thép
Kim loại đen
Kim loại màu
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
Điền loại vật liệu vào ô trống tương ứng (Bảng 7.1)
Kim loại đen (thép)
Kim loại đen (thép)
Kim loại đen (thép)
Nhựa dẻo
Kim loại màu (inox)
7
Chiếc xe đạp được chế tạo từ vật liệu gì?

Yên xe: Phi kim loại
Dây phanh (thắng): KL và PKL
Giỏ xe: Kim loại
Cổ xe: Kim loại
Yên sau: Kim loại
Tay lái: KL và PKL
Khung xe: Kim loại
Bàn đạp: KL và PKL
Xích:KL
Líp:KL
Bánh xe: Phi kim loại
9
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
1. Tính chất cơ học
Tính cứng, tính dẻo, tính bền
3. Tính chất hóa học
Chịu tác dụng môi trường, chống ăn mòn....
2. Tính chất vật lí
Nhiệt độ nóng chảy, tính dẫn điện dẫn nhiệt,
khối lượng riêng..
4. Tính chất công nghệ
Tính đúc tính rèn, tính gia công....
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
Nghiên cứu tính chất của vật liệu cơ khí nhằm mục đích gì?



2. Khi chọn vật liệu làm dây dẫn điện cần quan tâm đến tính chất nào nhất?
Cần quan tâm đến tính chất vật lí nhất. Tính chất vật lí bao gồm: nhiệt độ nóng chảy, tính dẫn điện, tính dẫn nhiệt, khối lượng riêng.
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
Nhằm tăng mục đích: chọn được vật liệu hợp lí, phù hợp với điều kiện chế tạo sản phẩm
3. Kim loại đen
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
Hãy điền các từ và số vào trong các ô trống:
Thành phần chủ yếu của kim loại đen là…………..và……………..
Tỉ lệ cacbon có trong vật liệu là …………….. gọi là ………..
Tỉ lệ cacbon có trong vật liệu là………….. gọi là ……..…
sắt (Fe)
cacbon (C)
gang
≤ 2,14%
Kết luận: Tỉ lệ C càng cao thì vật liệu càng cứng càng giòn.
> 2,14%
thép
3. Kim loại đen
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
Kim loại đen
Gang (C > 2,14%)
Thép hợp kim
Thép cacbon
Gang dẻo
Gang trắng
Gang xám
Thép (C ≤ 2,14%)
Inox ???
- Inox còn có tên gọi khác là thép không gỉ
Là hợp kim giữa thép và các kim loại Niken (từ 8% – 10,5%), Mangan (~1%), Crom (từ 18% – 20%) với khối lượng riêng 7,93g/cm3.
Trong đó:
Crom: Có tác dụng chống ăn mòn
Mangan: Tạo sự ổn định pha Austenitic
Niken: Tăng độ cứng
Phạm vi sử dụng của kim loại đen
- Chế tạo chi tiết máy.
- Dụng cụ gia đình.
- Xây dựng và kết cấu cầu đường.
Cho biết phạm vi sử dụng của kim loại đen?
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
- Mục đích chủ yếu là để chống gỉ
- Vì kim loại đen dễ bị ăn mòn khi tiếp xúc với muối ăn và tính chống ăn mòn kém.
Người ta sơn các kết cấu công trình hoặc chi tiết làm bằng thép với mục đích chủ yếu là để cho đẹp hay để chống gỉ?
Tại sao các sản phẩm cơ khí bằng gang thường được chế tạo bằng phương pháp đúc?
- Vì gang có tính chất cứng, giòn.
- Dùng để đúc các chi tiết có hình dạng phức tạp như vỏ máy, các chi tiết ít chịu lực va đập.
Trong ba loại vật liệu là thép, đồng và nhôm thì loại nào cứng nhất, loại nào dẻo hơn, loại nào dẫn điện tốt nhất?
Thép là loại cứng nhất
Đồng là loại dẫn điện tốt nhất
Nhôm là loại dẻo nhất.
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
3. Kim loại đen
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
4. Kim loại màu
Kim loại màu có những tính chất gì?
Dễ kéo dài , dễ dát mỏng, có tính chống mài mòn, tính chống ăn mòn cao, tính dẫn điện và dẫn nhiệt tốt, ít bị oxy hóa trong môi trường.
Kim loại màu gồm các loại nào?
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
4. Kim loại màu
1. Dây dẫn điện thường được chế tạo bằng kim loại đen hay kim loại màu? Tại sao?


2. Hãy kể tên một số đồ vật, chi tiết, thiết bị, ... trong gia đình được chế tạo bằng kim loại màu



3. Hãy lấy một ví dụ minh họa cho nhận định kim loại màu ít bị ô xi hóa trong môi trường.
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
4. Kim loại màu
- Dây dẫn điện thường được chế tạo bằng kim loại màu
- Vì đa số kim loại màu đều có tính dẫn nhiệt và tính dẫn điện tốt
Dây chuyền, vòng tay bằng vàng…lắc tay bạc, ấm nhôm, nồi nhôm, lõi dây điện, ...
- Chiếc nồi nhôm để ngoài trời lâu ngày không bị gỉ, ăn mòn..
- Vòng tay đeo lâu này không bị sét, gỉ..
3. Kim loại đen
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
4. Kim loại màu
5. Chất dẻo
Chất dẻo
nhiệt rắn
Chất dẻo
nhiệt
Chất dẻo là sản phẩm được tổng hợp từ các chất hữu cơ cao phân tử, dầu mỏ, than đá, khí đốt…
Chất dẻo được tổng hợp từ nguyên liệu gì?
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
5. Chất dẻo
Chất dẻo nhiệt
Chất dẻo nhiệt rắn
1. Có nhiệt độ nóng chảy thấp, nhẹ, dẻo, không dẫn điện, dẫn nhiệt.
2. Hóa rắn ngay sau khi ép dưới áp suất và nhiệt độ gia công.
3. Chịu được nhiệt độ cao và có độ bền cao.
4. Không bị oxy hóa, dễ pha màu.
5. Có khả năng chế biến lại.
6. Không dẫn điện, dẫn nhiệt.
Em hãy nối mỗi cụm từ ở cột A với một số cụm từ ở cột B
để có câu trả lời đúng về tính chất
A
B
* Chất dẻo nhiệt:
* Chất dẻo nhiệt rắn:
Để sản xuất dụng cụ gia đình: Rổ, can, dép…
Để làm bánh răng, ổ đỡ,
chi tiết máy, vỏ bút máy…
Phạm vi sử dụng
1. Hãy nêu những ưu điểm của đồ dùng làm bằng chất dẻo?




2. Hãy kể tên một số đồ vật, chi tiết, thiết bị... khác trong gia đình được chế tạo bằng chất dẻo và nêu rõ là loại chất dẻo gì?
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
5. Chất dẻo
Ưu điểm của đồ dùng làm bằng chất dẻo là nhẹ, có sự đàn hồi nên ít vỡ đổ, không thấm nước...
Cốc uống nước - chất dẻo nhiệt
Chai nước - chất dẻo nhiệt
Dép - chất dẻo nhiệt 
3. Em hãy cho biết những sản phẩm sau đây làm bằng chất dẻo gì?
Chất dẻo rắn
Chất dẻo nhiệt
Chất dẻo rắn
Chất dẻo rắn
Chất dẻo nhiệt
Chất dẻo nhiệt
3. Kim loại đen
BÀI 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí.
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí
4. Kim loại màu
5. Chất dẻo
6. Cao su
Cao su có tính chất như thế nào? Cao su được chia ra thành những loại nào?
Cao su là: vật liệu dẻo, đàn hồi, giảm chấn tốt, cách điện, cách âm tốt.
Có 2 loại: Cao su thiên nhiên và cao su nhân tạo.
Em hãy nêu phạm vi sử dụng của cao su?
Cao su được dùng để làm săm, lốp, đai truyền, sản phẩm cách điện…
Hãy phân biệt sự khác nhau cơ bản giữa kim loại và phi kim loại, giữa kim loại đen và kim loại màu.
Kim loại có tính dẫn điện tốt, phi kim loại không có tính dẫn điện.
Kim loại đen có chứa sắt, kim loại màu không chứa sắt hoặc chứa rất ít sắt.
Vật liệu cơ khí
Kim loại
KL đen
Phi kim loại
KL màu
Thép
Gang
Hợp kim của đồng và nhôm…
Thiên nhiên
Nhôm
Đồng
Thép hợp kim
Thép cacbon
Gang trắng
Gang dẻo
Gang xám
Cao su
Nhiệt rắn
Nhiệt
Chất dẻo
Nhân tạo