LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 5E
ĐẠI TỪ.

Luyện từ và câu
KIỂM TRA BÀI CŨ.
* Em hãy kể tên những từ loại mà em đã được học? Lấy ví dụ minh họa?
Đại từ
I. Nhận xét
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
tớ
cậu
Hùng
Qúy và Nam
(danh từ)
(cụm danh từ)
thay thế
thay thế
tớ ( để tự xưng);
cậu ( để gọi)
xưng hô
Nó
Chích bông
(danh từ)
thay thế
Nó ( để gọi)
dùng để xưng hô
? Các từ: tớ, cậu, nó được gọi là đại từ. Thế nào là đại từ?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ hoặc cụm danh từ.
để tránh lặp từ.
Luyện từ và câu
2.Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách dùng các từ nêu ở bài tập 1?
Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.

b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
I. Nhận xét:
Luyện từ và câu
Đại từ
Cả 2 từ thế và vậy giống cách nêu ở bài 1 là thay thế từ ở câu 2 với từ đã sử dụng ở câu 1 để tránh lặp từ.
Từ vậy và thế cũng là đại từ.
Từ vậy thay thế cho cụm từ thích thơ
Từ thế thay thế cho từ rất quý
( cụm động từ)
( cụm tính từ)
tránh lặp từ
tránh lặp từ
1. Qua 2 nhận xét, các từ: tớ. Cậu, nó, vậy, thế được gọi là đại từ. Vậy thế nào là đại từ?
 Đại từ là từ dùng để xưng hô hay thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ).
Các từ in đậm dưới đây được
dùng làm gì?
1.a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
2.a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
I. Nhận xét:
Hỏi:
Luyện từ và câu
Đại từ
 Thay thế như vậy để tránh lặp lại từ ngữ.
2. Việc thay thế từ ngữ như vậy có tác dụng gì?
II. Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
Luyện từ và câu
Đại từ
III. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu
- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Chủ tịch Hồ Chí Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ quý trọng, kính mến Bác.
2. Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau:

- Cái cò, cái vạc, cái nông
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
Luyện từ và câu
Đại từ
Con cò
Con diệc
Con bồ nông
Con vạc
2. Tìm những đại từ được dung trong bài ca dao sau:

- Cái cò, cái vạc, cái nông
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
Luyện từ và câu
Đại từ
Đại từ
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
1
2
3
4
5
6
7
Luyện từ và câu
nó
nó
nó