LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 4.
DÙNG CÂU HỎI VÀO MỤC ĐÍCH KHÁC.

Thứ hai ngày 15 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu
Tiết 28: Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Tìm các câu hỏi có trong đoạn văn sau:
Ông Hòn Rấm cười bảo:
Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được
nhiều việc có ích.

- Sao chú mày nhát thế?
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao?
- Sao chú mày nhát thế?
Khởi động
I. Nhận xét:
1. Tìm câu hỏi của ông Hòn Rấm.
- Sao chú mày nhát thế?
- Chứ sao?
2. Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết không? Nếu không chúng được dùng làm gì?
- Ông Hòn Rấm chê chú bé Đất nhát.
chê
- Chứ sao?
- Ông Hòn Rấm khẳng định đất có thể nung trong lửa.
khẳng định
I. Nhận xét:
3. Trong nhà văn hóa, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “ Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?
Câu hỏi dùng để nêu yêu cầu, mong muốn.
nêu yêu cầu,
mong muốn.
Các cháu
có thể nói nhỏ hơn không
- Ông Hòn Rấm chê chú bé Đất nhát.
chê
- Chứ sao?
- Ông Hòn Rấm khẳng định đất có thể nung trong lửa.
khẳng định
I. Nhận xét:
Lan và Hoa cùng xem một bộ phim. Lan bảo phim đó hay nhưng Hoa lại bảo:
- Phim đó mà hay à?
Phim đó mà hay à?
- Sao con mẹ giỏi thế?
Em bé tập đi được vài bước, mẹ phấn khởi nói:
- Sao con mẹ giỏi thế?
- Hoa phủ định ý kiến của Lan.
phủ định
- Mẹ khen em bé giỏi.
khen
Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?
Câu hỏi dùng để nêu yêu cầu, mong muốn.
nêu yêu cầu,
mong muốn.

Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn …
II. Ghi nhớ:
III. Luyện tập:
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a) Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b) Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy ?”
c) Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à ?”
d) Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không?”

Mẹ yêu cầu em bé nín khóc.
Thể hiện ý
Chị em vẽ không giống con ngựa.
Bà cụ
a) Có nín đi không?
b) Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?
c) Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?
chê trách
chê trách
yêu cầu
chê
chê
d) Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi Miền Đông không?
nhờ cậy
giúp đỡ.
giúp đỡ.
nhờ cậy
III. Luyện tập:
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng,ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.
c)Trong giờ kiểm tra em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng,ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.
c)Trong giờ kiểm tra em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
Bài toán không khó sao mình làm sai vậy nhỉ?
Chơi diều cũng thú vị chứ?
a) Tỏ thái độ khen, chê.

b) Khẳng định, phủ định.

c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn.
Bài 3: Hãy nêu một vài tình huống có thể dùng câu hỏi để:
Tổ 3
Trò chơi
Ô CỬA BÍ MẬT

2
3
4
1
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi.
Tiết học đến đây kết thúc
Câu hỏi sau được dùng để làm gì:
Ô CỬA BÍ MẬT
Câu 1: Con mèo nhà em hay ăn vụng. Em mắng nó: “ Sao mày hư thế?”

A. Tỏ thái độ chê.

B. Khẳng định, phủ định.

C. Thể hiện yêu cầu, mong muốn
Ô CỬA BÍ MẬT
Câu hỏi sau được dùng để làm gì:
Câu 2: Một bạn thích học tiếng Pháp. Em nói với bạn: “ Tiếng Anh cũng hay chứ?”

A. Tỏ thái độ khen, chê.

B. Phủ định.

C. Thể hiện yêu cầu, mong muốn
Ô CỬA BÍ MẬT
Câu hỏi sau được dùng để làm gì:
Câu 3: Tôi đang học bài, bé Lan đến ôm cổ tôi.Tôi bảo: “Em ra ngoài cho chị học bài được không?”

A. Tỏ thái độ khen, chê.

B. Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

C. Khẳng định, phủ đinh.
Ô CỬA BÍ MẬT
Câu 4: Câu hỏi nào sau đây được dùng với mục đích khác:

A. Con học bài chưa?.

B. Con không phải học bài à?.

C. Sao con không học bài thế?