ĐẶT CÂU VỚI CÁC TỪ NGỮ CHO TRƯỚC
ĐI HỌC
TRỜI MƯA
TẬP BƠI
GIÓ LỚN
Mỗi câu đều có một nghĩa gắn với việc được nhắc đến trong câu được gọi là nghĩa của câu . Để hiểu rõ hơn về nghĩa sự việc của câu là gì thì chúng ta đi vào tiết ngày hôm nay :
Tiết 74 :
NGHĨA CỦA CÂU
Hai thành phần nghĩa của câu
Nghĩa sự việc
Luyện tập
I. Hai thành phần nghĩa của câu
a1 : Hình như có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ.
a2 : Có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ.
SV : Chí Phèo có một thời ao ước có một gia đình nho nhỏ .
a1 : chưa chắc chắn.
a2 : sự việc đã xảy ra .
b1 : Nếu tôi nói thì chắc người ta cũng bằng lòng…
b2 : Nếu tôi nói thì người ta cũng bằng lòng…..
SV : giả định ( Nếu tôi nói..) người ta cũng bằng lòng .
b1 : tin cây vào việc xảy ra sự việc
b2 : đề cập đến sự việc
NHÓM 1
NHÓM 2
KẾT LUẬN :

CÂU
NGHĨA SỰ VIỆC
Đề cập đến một sự việc (hoặc một vài sự việc )
NGHĨA TÌNH THÁI
Bày tỏ thái độ , sự đánh giá của người nói đối với sự việc đó
Dạ bẩm, Thế ra y văn võ đều có tài cả . Chà chà!
Câu 1 :
Nghĩa sự việc : y văn võ đều có tài cả
Nghĩa tình thái : thái độ ngạc nhiên “thế ra” qua thái độ kính cẩn “dạ bẩm”.
Câu 2 :
Nghĩa tình thái : thái độ thán phục “chà chà!”
II. Nghĩa sự việc
Còn được gọi là nghĩa miêu tả ( hay nghĩa biểu hiện , nghĩa mệnh đề )
Nghĩa sự việc trong câu
Thành phần ứng với sự việc mà câu đề cập đến
3.Đến trưa mặt trời lên, sương mới từ từ tan .
4.Nàng là công chúa, còn tôi chỉ là một kẻ đánh cá nghèo hèn ….
2. Một chiều êm ả như ru
Phương Tây đỏ rực như lửa cháy.
5. Trên cái sập gụ khảm mà giữa là cái khay đèn, cụ nằm một bên, thằng xe một bên, cụ bà thì ngồi phía dưới chân.
Một tiếng gà gáy xa
Một chút ánh sáng hồn trên mặt ruộng lúa lên đòng
Sự việc trong hiện thực khách quan rất đa dạng và phong phú . Do vậy, câu cũng có những nghĩa sự việc khác nhau . Một số loại sự việc phổ biến :
1
2
3
4
5
6
Câu biểu hiện hành động
Câu biểu hiện trạng thái , tính chất đặc điểm
Câu biểu hiện quá trình
Câu biểu hiện tư thế
Câu biểu hiện sự tồn tại
Câu biểu hiện quan hệ
Nghĩa sự việc của câu thường được biểu hiện nhờ những thành phần như chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ, khởi ngữ và một số thành phần phụ khác
Một câu có thể biểu hiện một sự việc, cũng có thể biểu hiện một số sự việc.
Ghi nhớ :( SGK)
III. LUYỆN TẬP
NHÓM 2 : câu 3- câu 4.
NHÓM 3 : câu 5- câu 6
NHÓM 4 : câu 6- câu 7
BÀI TẬP 1 : (SGK/ 9)
Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẹo teo

Sóng biếc theo làn hơi gợn tý

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Tựa gối buông cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo


( Nguyễn Khuyến , Câu cá mùa thu
- Diễn tả hai SV chỉ trạng thái : Ao thu lạnh lẽo / nước trong veo
1 SV – đặc điểm : Thuyền- bé
1 SV –quá trình : Sóng- gợn
1 SV – quá trình : Lá- đưa vèo
2 SV – trạng thái : Tầng mây- lơ lửng
- đặc điểm : Trời –xanh ngắt
2 SV – đặc điểm : Ngõ trúc- quanh co
- trạng thái : Khách- vắng teo
2 SV – tư thế : Tựa gối/ buông cần
1 SV –hành động : Cá- đớp
BÀI TẬP 3 : ( SGK/9)

Một kẻ biết kính mến khí phách, một kẻ biết
tiếc, biết trọng người có tài , /……………../
không phải là kẻ xâu hay là vô tình.
Hình như
Có thể
Hẳn
Lẽ nào
Họa chăng
VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông
Nghĩa sự việc :
c1. Công việc buôn bán đầu tất mặt tối từ năm này qua năm khác ở mom sông nơi mảnh đất nhô ra
C2. Gánh nặng cuộc sống , tiền bạc đi làm nuổi đủ con với chồng không có dư
C3.Mỗi sáng sớm đi chợ như thân cò lặn lội kiếm sống ở mom sông nơi quãng vắng
C4. thể hiện cảnh tranh bán , cảnh cãi vã nơi mựt nước lúc đò đông.
BÀI TẬP VỀ NHÀ
CHỈ RA ĐIỂM KHÁC NHAU CỦA CÁC CÂU SAU
Anh ấy chắc chắn sẽ đến.
Anh ấy có lẽ sẽ đến.
Anh ấy hình như sẽ đến
Anh ấy có thể sẽ đến.
THANK YOU