Lịch sử 5
Bài: Chuyện về Trương Định, Nguyễn Trường Tộ và Tôn Thất Thuyết (tiết 2)
Mục tiêu
Sau bài học, em:
- Biết những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ
- Kể về cuộc phản công ở kinh thành Huế do Tôn Thất Thuyết lãnh đạo.
- Nhận xét được tinh thần yêu nước của các nhân vật lịch sử trong bài.
Giới thiệu về Nguyễn Trường Tộ:
Đọc thông tin SGK phần chữ nhỏ
Trước mối họa xâm lăng, một số nhà nho yêu nước đã làm gì?
Trước mối họa xâm lăng, một số nhà nho yêu nước đã chủ trương canh tân đất nước để tự lập, tự cường.
Thế nào là canh tân ?
“ Canh tân” là từ bỏ những cách làm cũ, lạc hậu. Thực hiện cách làm mới để đạt được sự phát triển tốt đẹp hơn.
Trình bày những hiểu biết của em về
Nguyễn Trường Tộ.
Quê ở Nghệ An.
Là người thông minh.
1860, ông sang Pháp.
Trình lên vua Tự Đức nhiều bản điều trần.
- Em hiểu thế nào là “bản điều trần”?
Bản điều trần là bản ý kiến hay (bản hiến kế) để trình lên vua.
- Qua những đề nghị canh tân đất nước, Nguyễn Trường Tộ mong muốn điều gì ?
Qua những đề nghị canh tân đất nước, Nguyễn Trường Tộ mong muốn làm cho đất nước giàu mạnh, tiến kịp các nước phát triển khác.
Những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ là gì?
Mở rộng quan hệ ngoại giao
Thuê chuyên gia nước ngoài
Mở trường
Xây dựng quân đội
- Trong những đề nghị đổi mới đó, đổi mới về mặt nào là cơ bản hàng đầu ?
Đổi mới về kinh tế
là hàng đầu
Trước những đề nghị đổi mới đất nước của Nguyễn Trường Tộ, triều đình nhà Nguyễn có đồng ý không?
Triều đình nhà Nguyễn không đồng ý.
Vua quan nhà Nguyễn lạc hậu, không hiểu được những thay đổi ở các nước trên thế giới.
Triều đình nhà Nguyễn bảo thủ, không muốn có sự thay đổi. Vua Tự Đức cho rằng những phương pháp cũ đã đủ để điều khiển quốc gia rồi.
Việc triều đình nhà Nguyễn không chấp nhận những đề nghị đổi mới đất nước đã gây nên hậu quả là
- Đất nước ngày càng lạc hậu, trì trệ, cuối cùng suy yếu rơi vào ách đô hộ của thực dân Pháp gần một thế kỉ (1858-1945).
Trước mối họa xâm lăng, Nguyễn Trường Tộ không cầm vũ khí đứng lên chống Pháp, tại sao người đời sau vẫn kính trọng ông?
Nguyễn Trường Tộ là người hiểu biết sâu rộng, có lòng yêu nước thiết tha, mong muốn dân giàu, nước mạnh.
Để ghi nhớ công ơn của Nguyễn Trường Tộ, nhân dân ta đã lấy tên ông đặt cho tên cho Trường học, tên đường phố
a) Quan sát hình và đọc kĩ nội dung trang 7,8
b) Trả lời các câu hỏi:
- Tôn Thất Thuyết là ai?
- Vì sao Tôn Thất Thuyết quyết định phản công quân Pháp ở kinh thành Huế?
- Diễn biến của sự kiện ra sao? Kết quả thế nào?
II. Tìm hiểu về Tôn THất Thuyết và cuộc phản công ở kinh thành Huế

Tôn Thất Thuyết là người đại diện phái chủ chiến trong triều đình nhà Nguyễn, chủ trương cùng nhân dân chiến đấu chống Pháp, giành lại độc lập dân tộc.
Tôn Thất Thuyết quyết định phản công quân Pháp ở kinh thành Huế vì khi biết Tôn Thất Thuyết chuẩn bị chống Pháp. Giặc Pháp vờ mời ông đến họp để bắt ông. Biết được âm mưu của giặc, Tôn Thất Thuyết quyết định nổ súng để giành thế chủ động.

Diễn biến của sự kiện: Đêm mồng 4 rạng sáng mồng 5 - 7 - 1885, trong cảnh khuya vắng lặng của kinh thành Huế, bỗng có tiếng súng thần công nổ rầm trời, lửa cháy sáng rực. Đó là cuộc tấn công vào đồn Mang Cá và tòa Khâm sứ Pháp của các đạo quân theo lệnh của Tôn Thất Thuyết. Bị đánh bất ngờ, quân Pháp vô cùng bối rối, ra sức cố thủ. Đến gần sáng, chúng tổ chức đánh trả lại.

Kết quả: Quân ta thua, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rút lên vùng rừng núi, tiếp tục kháng chiến.
Sau khi cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã làm gì?
Sau khi cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi lên vùng rừng núi Quảng Trị để tiếp tục kháng chiến.
Tại đây, ông đã lấy danh nghĩa vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần vương kêu gọi nhân dân cả nước đứng lên giúp vua.
Giới thiệu về vua Hàm Nghi
Nhà vua tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch (1872-1943) lên ngôi vua ngày 1-7-1884. Khi kinh thành Huế thất thủ, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh bỏ kinh thành, đưa nhà vua rời xa kinh thành, chạy ra Tân Sở, lúc đó nhà vua mới 14 tuổi. Ngày 13-7-1885, đến Tân Sở, Tôn Thất Thuyết xin vua phê chuẩn chiếu Cần vương. Vua Hàm Nghi chăm chú đọc tờ chiếu hai lần rồi phê chuẩn.
GHI NHỚ:
Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước để làm cho đất nước giàu mạnh. Là người đứng đầu phe chủ chiến, dù nhà Nguyễn kí hiệp ước đầu hàng hoàn toàn thực dân Pháp, nhưng Tôn Thất Thuyết cùng vua Hàm Nghi vẫn lãnh đạo nhân dân chống pháp. Ý nguyện của Trương Định, Nguyễn Trường Tộ, Tôn Thất Thuyết cuối cùng đều không đạt được, song muôn đời sau, nhân dân vẫn ghi nhớ tinh thần yêu nước của các ông.
CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!