PHẨM CHẤT GÌ?
NGHỊ LỰC
Phần một: Tác giả
I- Cuộc đời
mù mắt mà vẫn sáng tác văn học
NGHỊ LỰC
Cuộc đời bất hạnh
mù mắt mà vẫn dạy học
mù mắt mà vẫn làm thầy thuốc
II.Sự nghiệp thơ văn
Những tác phẩm chính
Trước khi thực dân Pháp xâm lược
Sau khi thực dân Pháp xâm lược
Nội dung thơ, văn
đạo đức nhân nghĩa
yêu nước thương dân
Tố cáo tội ác của giặc
Ngợi ca lòng yêu nước của nhân dân
Hi vọng và tin tưởng vào tương lai
Nghệ thuật
Văn chương trữ tình đạo đức.
Đậm đà sắc thái Nam Bộ
I. Tìm hiểu chung
1. Hoàn cảnh sáng tác
- Địa danh Cần Giuộc + trận đánh Cần Giuộc
+ Thuộc tỉnh Long An
+ Trận đánh Cần Giuộc
Cần Giuộc về đêm
Thời gian: 16 -12 -1861
Mục đích: Tập kích đồn quân Pháp
Kết quả:
Giết được tên quan hai Pháp + 1 số lính thuộc địa
Nghĩa quân hi sinh khoảng 20 người
Ý nghĩa: có sức ảnh hưởng lớn đối với phong trào chống giặc trên cả nước
Cổ vũ, khích lệ tinh thần đánh giặc, lòng yêu nước của nhân dân trên cả nước
Phần hai: Tác phẩm
- Hoàn cảnh:
+ Theo yêu cầu của tuần phủ Gia Định (Đỗ Quang)
+ Mục đích: đọc trong lễ truy điệu 20 nghĩa sĩ đã hi sinh
+ Giá trị:
Có tác động mạnh mẽ vào nhân dân, quân giặc
Lần đầu tiên, hình ảnh người nông dân nghĩa sĩ được xuất hiện trong văn học, trở thành tượng đài bất hủ, bất diệt
2. Thể loại và bố cục
2. Thể loại và bố cục
b) Bố cục:
Phần 1(Lung khởi)
(Hỡi ôi ... tiếng vang như mõ)
Khái quát bối cảnh thời đại và khẳng định ý nghĩa cái chết của người nghĩa binh nông dân
Phần 2(Thích thực)
(tiếp đến tàu đồng súng nổ)
Hồi tưởng lại hình ảnh và công đức người nông dân
Phần 3(Ai vãn)
(tiếp đến cơn bóng xế dật dờ trước ngõ)
Niềm đau xót, tiếc thương, cảm phục của tác giả và nhân dân với người nghĩa sĩ
Phần 4(Kết)
(còn lại)
Ngợi ca linh hồn bất tử của nghĩa sĩ
a) Thể loại: văn tế
3.1. Khái quát về bối cảnh và hình ảnh người nông dân
Bối cảnh thời đại?
=> Tinh thần chiến đấu của nhân dân
Súng giặc đất rền
Hình ảnh người nông dân?
=>Thực dân Pháp xâm lược nước ta
3. Nội dung
Lòng dân trời tỏ
Ý nghĩa của cái chết vì chính nghĩa:
10 năm vỡ ruộng
1 trận đánh Tây
><
vô danh
vang danh
II. Đọc hiểu
3.2. Hồi tưởng lại hình ảnh và công đức của người nghĩa sĩ Cần Giuộc.
Là ai?
Nông dân
Là người ntn?
Làm gì?
Nghĩa sĩ Cần Giuộc
yêu ghét rõ ràng
Chờ tin triều đình
Căm thù giặc
Yêu nước
Tự nguyên chiến đấu
Trang bị ntn?
Tinh thần chiến đấu ra sao?
Trang bị thô sơ
Tinh thần chiến đấu dũng cảm
Hi sinh anh dũng
Thành công về nghệ thuật khi miêu tả người nghĩa sĩ Cần Giuộc?
3.3. Bày tỏ sự tiếc thương và cảm phục của tác giả trước sự hi sinh của những người nghĩa sĩ
=> Tình cảm đẹp, tư tưởng rất tiến bộ “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” hàm chứa những tình cảm đẹp, tư tưởng rất tiến bộ của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu.
=> Tóm lại, lần đầu tiên trong nền văn học dân tộc, Nguyễn Đình Chiểu đã khắc hoạ và ca ngợi người nông dân Nam Bộ và những anh hùng thời đại đã sống, chiến đấu và hy sinh vì đại nghĩa.

TIẾNG KHÓC LỚN
Ai khóc?
Tác giả
Nhân dân
Người thân
Thiên nhiên
Ca ngợi lòng yêu nước của các nghĩa sĩ
Khẳng định vị trí và vai trò của người nông dân
Tiếc thương những nghĩa sĩ đã anh dũng hy sinh
Khẳng định một quan niệm về sống và chết
Tự hào về các nghĩa sĩ đã hi sinh vì Tổ quốc
Ý nghĩa?
3.4. Ca ngợi linh hồn bất tử của những người nghĩa sĩ Cần Giuộc
- Một trận khói tan / nghìn năm tiết rỡ
Trận đánh Cần Giuộc
Tiếng thơm muôn đời
Khẳng định giá trị của sự hi sinh
- “Thác”
Trả nợ nước non
Danh thơm đồn sáu tỉnh…
Được thờ cúng, tôn vinh
Ai cũng mộ
Nâng cao giá trị của sự hi sinh
- Ca ngợi linh hồn bất tử:
“Sống…thác”
- Câu kết: thể hiện cảm xúc của cá nhân tác giả
Hình ảnh những người nghĩa sĩ Cần Giuộc trở thành bức tượng đài bất tử
4. Nghệ thuật
- Chất trữ tình; thủ pháp tương phản và cấu trúc của thể văn biền ngẫu.
- Ngôn ngữ vừa trang trọng vừa dân dã, mang đậm sắc thái nam Bộ.
5. Ý nghĩa
- Vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người nghĩa sĩ nông dân.
- Lần đầu tiên trong văn học VN, người nông dân có mặt ở vị trí trung tâm và hiện ra với tất cả vẻ đẹp vốn có của họ.
III/ Tổng kết:(Ghi nhớ, sgk)