LUYỆN TỪ VÀ CÂU.
KHỞI ĐỘNG
1. Kể tên các từ loại đã học ở lớp 4?
Các từ loại đã học ở lớp 4 đó là: danh từ, động từ, tính từ.

“ Lan nhảy rất đẹp.”
danh từ
động từ
tính từ
2. Hãy xác định danh từ, động từ, tính từ được gạch chân trong câu sau:
3. Trong lớp, em đã dùng những từ nào để xưng hô với thầy cô và bạn bè?
Để xưng hô với thầy cô dùng những từ: em; con
Để xưng hô với bạn bè dùng những từ: tớ; bạn

ĐẠI TỪ

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
I. NHẬN XÉT
1. Các từ in đậm dưới đây được dùng làm gì?
Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có
thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lý.
Ví dụ a:
Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Ví dụ b:
Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa
gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà
sống được không?”
Quý và Nam cho là có lý.
Ví dụ a:
Ví dụ b:
Chích bông sà xuống vườn
cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
“tớ”
“cậu”

“Nó”
→ Thay thế cho Hùng ;
Quý và Nam.
→ thay thế danh từ Chích Bông.

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có giống với các
từ nêu ở bài tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
→ Từ “vậy” thay thế cho cụm từ “thích thơ”
b)Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế.
Nhưng quý nhất là người lao động.
→ Từ “thế” thay thế cho cụm từ “quý”
II. Ghi nhớ:

LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Các từ ngữ trong đoạn thơ sau dùng để
chỉ ai? Những từ đó viết hoa nhằm mục đích gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường !
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Chủ tịch Hồ Chí Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ tôn kính Bác.
III. Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Đại từ
Hoạt động 3: Luyện tập
Bài tập 2: Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
Nhiệm vụ:
- Gạch chân đại từ
ở bảng phụ.
Con cò
Con diệc
Con bồ nông
Con vạc
Hoạt động 3: Luyện tập
Bài tập 3: Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thể cho
danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua
khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên
chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến
sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không
sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN – XTÔI
1
2
3
4
5
6
Em sẽ thay thế đại từ ở những chỗ nào?
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra.
Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là
một con chuột tham lam nên nó ăn nhiều quá, nhiều
đến mức bụng nó phình to ra. Đến sáng, chuột tìm
đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chú ta không
sao lách qua khe hở được.
3
4
6
RUNG CHUÔNG VÀNG
Câu 1: Thế nào là Đại từ?
Câu 2: Đâu là Đại từ trong câu văn dưới đây?
“Tôi rất thích đọc truyện tranh. Em trai tôi cũng vậy.”
Câu 3: Sử dụng đại từ trong câu có tác dụng gì?
Câu 4: Đâu là Đại từ trong câu văn dưới đây?
“Cây xanh rất cần khí trời. Không có nó tất cả
cây cối đều chết rũ.”