TIẾT 108, 109
Văn bản: VIẾNG LĂNG BÁC
(Viễn Phương)
I. Đọc, thảo luận chú thích:
1, Tác giả :
+ Viễn Phương (1928-2005)
+Tên thật là Phan Thanh Viễn
+ Quê: An Giang.
+ Ông là cây bút xuất hiện sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam.
+ Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm và thơ mộng.
- Các tập thơ chính:
+ Quê hương địa đạo
+ Mắt sáng học trò
+Có đâu như ở miền Nam.
+ Như mây mùa xuân
2, Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác tháng 4-1976, khi lăng Bác vừa khánh thành.
Thể thơ: Thơ 8 chữ (có câu 7 chữ và 9 chữ)
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

- Khổ 1: Cảm xúc của tác giả khi mới đến lăng Bác
- Khổ 2: Cảm xúc trước đoàn người xếp hàng vào lăng.
- Khổ 3: Cảm xúc khi vào lăng viếng Bác.
- Khổ 4: Tâm trạng và ước nguyện của tác giả khi trở về.
II/ Bố cục: 4 phần
III/ Tìm hiểu văn bản
1. Cảm xúc của nhà thơ khi vừa đến thăm lăng Bác.
“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.”
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
- Cách xưng hô "con – Bác”, thân mật gần gũi.
- Hình ảnh tượng trưng, gần gũi, quen thuộc, nhân hóa, thành ngữ,
 Tâm trạng xúc động , bồi hồi khi ra thăm lăng viếng Bác. Tre biểu tượng cho vẻ đẹp của con người, dân tộc việt Nam bất khuất, kiên cường, bền bỉ dẻo dai. Niềm tự hào của nhà thơ về đất nước, con người VN..

2. Cảm xúc trước cảnh đoàn người vào lăng viếng Bác:
* 2 câu đầu:

Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác và sự kính trọng của nhà thơ đối với Bác.
- Tả thực, ẩn dụ, hoán dụ
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...
* 2 câu sau:
 Tình cảm thương nhớ, xót xa, tôn kính của toàn dân tộc đối với Bác.
- Ẩn dụ, tả thực
3. Cảm xúc của tác giả khi vào lăng viếng Bác:
* 2 câu đầu:
Diễn tả chính xác, tinh tế khung cảnh, không khí trang nghiêm, thanh tĩnh như ngưng kết cả thời gian, không gian trong lăng , gợi nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, sáng trong của Bác.
* 2 câu sau:
Hình ảnh ẩn dụ, từ ngữ biểu cảm
-> khẳng định sự vĩnh hằng tên tuổi, sự nghiệp của Bác. Diễn tả nỗi đau đớn, xót xa trước sự ra đi của Bác.
- Tả thực, liên tưởng, ẩn dụ
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
4. Cảm xúc và ước nguyện của tác giả trước khi rời lăng Bác:
- Biểu cảm trực tiếp, điệp ngữ, hình ảnh tượng trưng, kết cấu đầu cuối tương ứng
 Tâm trạng lưu luyến, nguyện ước chân thành, tha thiết muốn hóa thân vào các sự vật quanh lăng Bác để được bên Bác mãi mãi. Nguyện ước đi theo lí tưởng của Bác.
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
a. Nghệ thuật:
IV.TỔNG KẾT
- Giọng điệu trang trọng và tha thiết,
- Nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp và gợi cảm, các BPTT
- Ngôn ngữ bình dị mà cô đúc. Hình ảnh thơ gần gũi.
b. Nội dung:
Bài thơ thể hiện tấm lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác.
* Luyện tập:
Bài 2: Viết đoạn văn nêu cảm nhận về khổ cuối bài thơ (Lấy điểm 15 phút)
Học thuộc lòng bài thơ. Nắm nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa bài thơ.
Sưu tầm các bài thơ viết vè Bác.
3. Chuẩn bị bài mới: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
+ Trả lời các câu hỏi tìm hiểu bài.
+ Sưu tầm 1 số đề văn phân tích, cảm nhận về 1 đoạn thơ, bài thơ.