Luyện từ và câu
Đại từ xưng hô
Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò ?
1. Thế nào là đại từ ?
2. Tìm đại từ trong 2 câu ca dao sau:
KHỞI ĐỘNG
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả vào rừng.
Theo Truyện cổ Ê-đê
1. Điền các từ xưng hô được in đậm dưới đây vào cột thích hợp trong phiếu học tập:
6. Tìm hiểu về đại từ xưng hô.
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả vào rừng.
Theo Truyện cổ Ê-đê
Đại từ xưng hô là từ như thế nào?

Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay chỉ người khác khi giao tiếp.
Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?

Ta d?p l� do cụng cha cụng m?, ch? dõu nh? cỏc nguoi.
Thái độ tự trọng, lịch sự.
Thái độ kiêu căng, coi thường người khác.
Hơ Bia
Bài 2 : Cách xưng hô của mỗi nhân vật trong đoạn văn trên thể hiện thái độ của người nói như thế nào ?
Cơm
3. Ghi vào phiếu học tập những từ em dùng để xưng hô:
Với thầy, cô
Với bố,mẹ
Với anh,chị
Với bạn bè
Với em
Đối tượng
giao tiếp
Từ người nói dùng
để tự chỉ mình
Từ người nói dùng để
chỉ người nghe
xưng là em, con
xưng là con
xưng là em
xưng là tôi, tớ,
mình, …
xưng là anh (chị)
thầy, cô
bố, ba, cha, tía,...
mẹ, má, bầm, …
anh, chị

bạn, đằng ấy,
cậu …
em
Để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính chúng ta dùng một số đại từ xưng hô: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn, …
Khi xưng hô, để thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới ta cần chú ý điều gì?
Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.
Để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính chúng ta dùng một số đại từ xưng hô nào?
* Lưu ý : Đại từ xưng hô thể hiện ở 3 ngôi:
Đại từ xưng hô là từ như thế nào?
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày; nó, chúng nó, …
Trong giao tiếp, người Việt Nam còn dùng những danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô nào để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính?
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
Khi xưng hô cần có thái độ như thế nào?
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.
II - Ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy. Một con thỏ thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó.
Theo La Phông-ten
Bài 1: Tìm các đại từ xưng hô trong đoạn truyện sau và ghi vào vở:
Th? bi?u th? thỏi d?:
Rựa bi?u th? thỏi d?
Thỏ xưng là ,
gọi rùa là
Rùa xưng là ,
gọi thỏ là
ta
chú em
kiêu căng,
coi thường rùa
tôi
anh
: tự trọng, lịch sự với thỏ
2. NHẬN XẾT
VỀ THÁI ĐỘ
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: “Kìa cái cột chống trời.” ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- cũng từng bay qua cái trụ đó. cao hơn tất cả những ống khói, những cột buồm, cột điện mà thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Bài 3: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với mỗi ô trống :
Vậy đoạn văn cho biết có những nhân vật nào?
Bồ Chao
Tu Hú
Bồ Các và các bạn
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: “Kìa cái cột chống trời. ” ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- cũng từng bay qua cái trụ đó. cao hơn tất cả những ống khói, những cột buồm, cột điện mà thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
Bài 2: Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta thích hợp với mỗi chỗ trống trong đoạn văn sau :
1
2
3
4
5
6
Tôi
Tụi
Nú
Tụi
Nú
chúng ta
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng mày; nó, chúng nó, …
2. Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình với người nghe và người được nhắc tới.
II - Ghi nhớ
Nhắc lại ghi nhớ về đại từ xưng hô?
Tạm biệt