Tiết 5,6 Văn bản:



< Trích: “NHỮNG NGÀY THƠ ẤU”>
-Nguyên Hồng-













TRONG LÒNG MẸ
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Tác giả: Nguyễn Nguyên Hồng (1918-1982)
- Có tuổi thơ cơ cực, cay đắng
-> vốn sống, bản lĩnh.
- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn hiên thực tiêu biểu nhất giai đoạn văn học 1930 - 1945.
- Văn xuôi của ông giàu chất trữ tình, viết về người nghèo khổ, đặc biệt là trẻ thơ và phụ nữ, thể hiện lòng nhân đạo sâu sắc.
I. TÌM HIỂU CHUNG
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Tác giả:
- Vị trí đoạn trích: Trích chương IV của hồi kí
2. Tác phẩm:
I. TÌM HIỂU CHUNG
* Tác phẩm “ Những ngày thơ ấu”-1938 gồm 9 chương, mỗi chương kể 1 kỷ niệm sâu sắc của tác giả.
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
* Yêu cầu đọc :
Giọng diễn cảm, nhẹ nhàng, thể hiện được tâm trạng, cảm xúc của nhân vật bé Hồng.
I. TÌM HIỂU CHUNG
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Tác giả:
- Bố cục:

2. Tác phẩm:
I. TÌM HIỂU CHUNG
-Thể loại:
- PTBĐ :
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Tác giả:
Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: từ đầu....người ta hỏi đến chứ: Cuộc đối thoại giữa Hồng và người cô
+Phần 2: còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa Hồng và mẹ
2. Tác phẩm:
I. TÌM HIỂU CHUNG
-Thể loại: Hồi kí.
- PTBĐ : Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I. TÌM HIỂU CHUNG
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Nhân vật chú bé Hồng
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
- Tìm chi tiết kể về cảnh tình chú bé Hồng.
- Cảm nhận về cảnh ngộ chú bé Hồng như thế nào?
I. TÌM HIỂU CHUNG
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
1. Nhân vật chú bé Hồng
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
- Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu.
- 12 tuổi, cha mất vì nghiện ngập, mẹ cùng túng phải đi tha hương cầu thực lâu không về.
+ Hồng sống đơn độc giữa sự ghẻ lạnh của họ hàng nhà nội…
->Đơn độc, khổ sở, thiếu thốn tình thương, tình mẫu tử.
=>Bất hạnh, tội nghiệp, đáng thương.
a.Cảnh ngộ


Theo dõi đoạn đối thoại với bà cô:
? Hồng đã có những biểu hiện gì khi trò chuyện với bà cô? Nhận xét nghệ thuật? Em hãy phân tích về cảm xúc, tình cảm của bé Hồng qua cuộc trò chuyện với bà cô?
b. Tâm trạng
* Khi đối thoại với bà cô
+ Nhớ tới người mẹ phải chịu bao đau khổ.
+ Im lặng – che dấu tình cảm.
+ Hiểu tâm địa của bà cô..
+ Nhưng đời nào tình yêu thương... Bị những rắc tâm....
+ Ứa nước mắt, cố kìm nén……
+ Suy nghĩ “Giá những cổ tục…mà nghiền nát vụn mới thôi”
-> Tả diễn biến tâm lí, ngôn ngữ gợi cảm, so sánh.
=> Buồn bã, đau đớn đến uất ức và căm tức đến tột độ khi nghe người cô xúc phạm mẹ; vẫn một lòng thương nhớ, kính trọng và thấu hiểu, cảm thông cho người mẹ bất hạnh.
=>> Nỗi cô đơn, khát khao, mong chờ mẹ, bất chấp sự tàn nhẫn của bà cô.
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
3. Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ
*Ho�n c?nh:
- Khụng h?n tru?c
- Cha m?t m?t nam
- Sau cu?c trũ chuy?n v?i ngu?i cụ
- Nghe tin m? cú em bộ....
Theo dõi đoạn gặp gỡ giữa mẹ với bé Hồng:
? Hồng đã có những biểu hiện gì khi bất ngờ gặp mẹ? Nhận xét nghệ thuật? Em hãy phân tích về cảm xúc, tình cảm của bé Hồng biểu hiện như thế nào khi gặp lại mẹ?
? Tiếng gọi thảng thốt Mợ ơi.. và cái giả thiết tác giả đặt ra Nếu người quay lại…mẹ mình thì cảm giác tủi thẹn .. Khác gì…người bộ hành ngã gục giữa sa mạc. Ý kiến của em về tâm trạng bé Hồng và hiệu quả nghệ thuật của biện pháp so sánh này?
Biểu hiện:
- Mợ ơi..
- Suy nghĩ: Nếu người quay lại…mẹ mình thì cảm giác tủi thẹn .. «Khác gì…người bộ hành ngã gục giữa sa mạc.»
- đuổi theo xe mẹ, gọi bối rối...
trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại..
Òa khóc nức nở..
Ngắm nhìn, cảm nhận mẹ tươi đẹp như thủo còn sung túc.
Ngồi áp vào lòng mẹ, cảm nhận sự ấm ấp.... Thơm tho lạ thường.
- người mẹ có một êm dịu vô cùng.....
c. Khi ở trong lòng mẹ

 Nhịp văn nhanh, gấp, so sánh, tả diễn biến tâm lí
->Tâm trạng hồi hộp, vui mừng, xúc động, hờn tủi và vẫn rất trẻ con nhỏ bé trước tình mẹ bao la. Cảm giác sung sướng, hạnh phúc cực điểm khi ở trong lòng mẹ
=>Bé Hồng là đứa bé giàu tình cảm, giàu tự trọng, có tình yêu thương cháy bỏng với người mẹ bất hạnh của mình.
<=> Cảm nhận được tình mẫu tử sâu nặng, thiêng liêng, bất diệt.
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
3. Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ:
a, Cảm xúc của Hồng khi gặp mẹ
b, Hình ảnh người mẹ trong mắt Hồng
- Guong m?t tuoi sỏng
- Khụng cũm cừi, xo xỏc nhu cụ núi
- Khuụn mi?ng xinh x?n
- Hoi th? thom tho l? thu?ng
- M? vu?t ve: th?y ờm d?u vụ cựng...
Cảm nhận bằng nhiều giác quan, bằng khao khát và tình yêu
- Chớnh m? l�m H?ng khụng m?y may suy nghi d?n l?i cụ núi n?a
Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
2. Nhân vật bà cô
Chi tiết nào thể hiện thái độ , cách cư xử của bà cô với bé Hồng? Phân tích, bản chất, tâm địa của bà cô?
2. Nhân vật bà cô:
- Cử chỉ :cười hỏi, vỗ vai…
- Lời nói : ngọt, kéo dài từ “em bé”, thay đổi giọng…
- Nét mặt : cười “rất kịch”
- mục đích: khoét sâu nỗi đau, làm cho bé Hồng ruồng rẫy, kinh miệt mẹ => chia cắt tình mẫu tử.
-> Từ gợi tả, biểu cảm, đối thoại…
=> Lạnh lùng, độc ác, giả tạo, thâm hiểm. Hạng người sống tàn nhẫn khô héo cả tình máu mủ, đại diện cho xã hội thực dân nửa phong kiến.
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ
III. TỔNG KẾT
2. Nội dung:
Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu thương cháy bỏng của bé Hồng đối với người mẹ bất hạnh.
3. Ý nghĩa:Tình mẫu tử là mạch nguồn tình cảm không bao giờ vơi trong tâm hồn con người.
1.Nghệ thuật:
- Tỡnh hu?ng truy?n d?c dỏo-> cao tr�o c?m xỳc
- Xõy d?ng nhõn v?t sinh d?ng qua ngụn ng?, n?i tõm.
- K?t h?p TS v?i MT, BC t?o nờn nh?ng rung d?ng trong lũng ngu?i d?c.
- Ngụn ng? k? chuy?n gi�u c?m xỳc, chõn th?c.
IV. LUYỆN TẬP
Câu 1: Nêu ý kiến của em về nhận định: “Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng”?
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?
Câu 1: Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
- Là nhà văn viết nhiều về phụ nữ và nhi đồng
- Dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan chứa thương yêu và thái độ nâng niu trân trọng.
+ Diễn tả thấm thía những nỗi cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng phải gánh chịu trong xã hội cũ.
+ Thấu hiểu, trân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đức tính cao quí của phụ nữ và nhi đồng.
Câu 2: Văn bản có tiêu đề “Trong lòng mẹ”, em có đồng ý với cách đặt tiêu đề ấy không ? Vì sao?
-  HS thảo luận nhóm -> trình bày: …Đó là giây phút hạnh phúc, bộc lộ tình yêu thương mẹ của bé Hồng …
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
- Đọc lại lại văn bản và nhớ phần ghi văn bản trong vở.
Tóm tắt văn bản.
Hoàn thành phần luyện tập trong vở.
Chuẩn bị tiết học tiếp theo PPCT.
TIEÁT HOÏC ÑEÁN ÑAÂY LAØ KEÁT THUÙC
CHUÙC THAÀY COÂ SÖÙC KHOEÛ, CAÙC EM HOÏC TAÄP TOÁT
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
CHÚC CÁC EM HỌC SINH SỨC KHỎE, HỌC TỐT
Chăm ngoan - Đoàn kết - Học giỏi