CHỦ ĐỀ : LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 NĂM 1925
Bài 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
BÀI 15: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1919-1925)
Chủ đề gồm hai bài:
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
Tại sao Pháp đẩy mạnh khai thác Việt Nam và Đông Dương sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?
- Tổng thiệt hại vật chất của Pháp lên tới 200 tỷ phơrăng, hơn 1,4 triệu người chết, nợ nước ngoài 4 tỷ đô la.
- Đời sống nhân dân khó khăn làm tăng thêm nỗi bất bình, đấu tranh chống chính phủ của các tầng lớp nhân dân lao động Pháp.
Mục đích chương trình khai thác của Pháp là gì?
- Để hàn gắn vết thương chiến tranh, nhanh chóng khôi phục, phát triển kinh tế Pháp, cạnh tranh với các nước đế quốc khác, các tập đoàn tư bản Pháp một mặt tăng cường bóc lột giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong nước, mặt khác ráo riết đẩy mạnh khai thác, bóc lột nhân dân các nước thuộc địa.
- Việt Nam là nước đông dân.
- Tài nguyên thiên nhiên phong phú.
- Trình độ dân trí thấp
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Nội dung của cuộc khai thác lần 2:
- Nông nghiệp
- Công nghiệp
- Thương nghiệp
- Giao thông vận tải
- Tài chính, thuế…
Rạch giá
Bạc Liêu
Phú riềng
Đắc lắc
Hòa bình
Lúa gạo
Cao su
Cà fê
Ca fê
Đông triều
Cao bằng
Trong nông nghiệp thực dân Pháp đã làm gì để bóc lột nhân dân ta?
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Nội dung:
- Nông nghiệp: Tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền cao su.
Rạch giá
Bạc Liêu
Phú riềng
Đắc lắc
Hòa bình
Than
Đông triều
Cao bằng
Thiếc, chì kẽm, vonphơram
vàng
Trong công nghiệp Pháp có những chính sách gì?
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Các chương trình khai thác của Pháp:
- Nông nghiệp: Tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền cao su.
Công nghiệp:
+ Chú trọng khai thác mỏ (đặc biệt là than), nhiều công ti mới ra đời.
Tại sao Pháp lại chú ý đầu tư khai thác cao su và than?
- Nhu cầu của thị trường.
- Thu lợi nhanh, nhiều, ít đầu tư về kĩ thuật.
+ Hà Nội (diêm, rượu, gạch ngói, văn phòng phẩm)
+ Hải Phòng (dệt, thủy tinh, xi măng)
+ Nam Định (dệt, rượu)
+ Sài Gòn ( văn phòng phẩm, thuốc lá, gạch ngói
Phú Yên (Đường)
Nguồn lợi của tư bản Pháp ở Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ hai
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Nội dung:
- Nông nghiệp: tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền và cao su.
Công nghiệp:
+ Chú trọng khai thác mỏ (đặc biệt là than), nhiều công ti mới ra đời.
+ Mở thêm một số cơ sở công nghiệp chế biến.
Trong thương nghiệp Pháp đã sử dụng thủ đoạn gì?
- Thương nghiệp: Pháp độc quyền, đánh thuế nặng vào hàng hóa nhập vào Việt Nam.
Trong GTVT Pháp đã làm gì?
- GTVT: phát triển hệ thống đường sắt xuyên Đông Dương.
Vinh
Đông hà
1927
1922
Đồng Đăng
Na Sầm
Đến 1931: Pháp xây dựng được 2389km đường sắt trên lãnh thổ Việt Nam
Mục đích của Pháp trong Giao thông vận tải?
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Nội dung:
- Nông nghiệp: tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền và cao su.
Công nghiệp:
+ Chú trọng khai thác mỏ (đặc biệt là than), nhiều công ti mới ra đời.
+ Mở thêm một số cơ sở công nghiệp chế biến.
Chính sách về tài chính?
- Thương nghiệp: Pháp độc quyền, đánh thuế nặng vào hàng hóa nhập vào Việt Nam.
- GTVT: phát triển hệ thống đường sắt xuyên Đông Dương.
- Tài chính: Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy nền kinh tế Đông Dương.
Giấy bạc Đông Dương
Đặt nhiều thứ thuế: từ năm 1912 – 1930, ngân sách Đông Dương tăng lên 3 lần
Cuộc khai thác đã tác động như thế nào đối với nền kinh tế Việt Nam?
Tích cực:
+ Kinh tế VN chuyển biến theo hướng tư bản: sự xâm nhập của phương thức sản xuất TBCN làm tan rã nền kinh tế tự nhiên, tự cung, tự cấp ở nông thôn.
+ Nền kinh tế hàng hoá có điều kiện phát triển.
Tích cực:
+ Kinh tế VN chuyển biến theo hướng tư bản: sự xâm nhập của phương thức sản xuất TBCN làm tan rã nền kinh tế tự nhiên, tự cung, tự cấp ở nông thôn.
+ Nền kinh tế hàng hoá có điều kiện phát triển.
Tiêu cực:
+ Do mục đích của Pháp, nên phương thức sản xuất TBCN chỉ du nhập hạn chế Nền kinh tế VN tồn tại đan xen phương thức sản xuất TBCN và phong kiến
+ Nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, què quặt, lệ thuộc vào nền kinh tế Pháp.
+ Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt.
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
II. Các chính sách chính trị, văn hoá - giáo dục.
(Đọc thêm)
Chính sách chia để trị
Chính sách ngu dân
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
II. Các chính sách chính trị, văn hoá - giáo dục.
III. Xã hội Việt Nam phân hoá
Kể tên các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam? Thái độ và khả năng cách mạng của mỗi giai cấp?
(Đọc thêm làm bài tập ở nhà)
Giai cấp địa
chủ phong
kiến

XÃ HỘI
VIỆT NAM
PHÂN HÓA
Giai cấp tư sản
Tầng lớp tiểu
tư sản
thành thị
Giai cấp
nông dân
Giai cấp
công nhân
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
II. Các chính sách chính trị, văn hoá - giáo dục.
III. Xã hội Việt Nam phân hoá
- Giai cấp địa chủ phong kiến:
+ Câu kết chặt chẽ với thực dân Pháp, làm tay sai, áp bức bóc lột nhân dân.
+ Một bộ phận nhỏ có tinh thần yêu nước.
- Giai cấp tư sản: Ra đời sau chiến tranh, phân hoá thành 2 bộ phận:
+ Tư sản mại bản: làm tay sai cho Pháp.
+ Tư sản dân tộc: có tinh thần dân tộc, dân chủ chống đế quốc, phong kiến.
-Tầng lớp tiểu tư sản thành thị:
+ Số lượng tăng nhanh, đời sống bấp bênh.
+ Bộ phận trí thức có tinh thần hăng hái cách mạng.
- Giai cấp nông dân:
+ Chiếm hơn 90 % dân số, bị áp bức bóc lột nặng nề, bị bần cùng hóa.
+ Là lực lượng hăng hái, đông đảo của cách mạng.
- Giai cấp công nhân:
+ Phát triển nhanh về số lượng và chất lượng.
+ Bị 3 tầng áp bức, có quan hệ gắn bó với nông dân, có truyền thống yêu nước.
 Vươn lên thành giai cấp lãnh đạo cách mạng.
I. Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
BÀI 14: VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
* Nguyên nhân: Sau chiến tranh thế giới lần thứ I, Pháp bị tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ.
* Mục đích: Bù đắp thiệt hại do chiến tranh gây ra.
* Nội dung:
- Nông nghiệp: tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền và cao su.
Công nghiệp:
+ Chú trọng khai thác mỏ (đặc biệt là than), nhiều công ti mới ra đời.
+ Mở thêm một số cơ sở công nghiệp chế biến.
- Thương nghiệp: Pháp độc quyền, đánh thuế nặng vào hàng hóa nhập vào Việt Nam.
- GTVT: phát triển hệ thống đường sắt xuyên Đông Dương.
- Tài chính: Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy nền kinh tế Đông Dương.
BÀI 15: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1919-1925)
Câu hỏi:
Cuộc cách mạng Tháng Mười Nga do ai lãnh đạo? Thắng lợi vào năm nào?
- Do đồng chí V.I Lênin lãnh đạo.
- Thắng lợi vào năm 1917
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI
Ảnh hưởng to lớn của cách mạng tháng Mười Nga với phong trào cách mạng thế giới?
Phong trào lan rộng phạm vi toàn thế giới: từ châu Âu sang châu Á; châu Phi và Mỹ Latine.
Quốc Tế Cộng sản ra đời (1921).
Đảng CS Pháp (1920) và Đảng CS Trung Quốc (1921) ra đời.
Chủ nghĩa Mac-Lênin truyền bá vào Việt Nam
Cuộc cách mạng ở Đức:
Quốc tế CS thành lập(3.1919)
Phong trào Ngũ - Tứ và cuộc cách mạng ở Trung Quốc 1919
Cách mạng ở Ấn độ- M. Ghandi
Ông Ng. văn Tạo - người Việt cùng Đảng Cộng Sản Pháp1920
BCH của Quốc tế Cộng Sản
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI:
- Phong trào cách mạng thế giới lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế Cộng Sản thành lập (1919).
Đảng cs Pháp (1920) và Đảng CS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
Các sự kiện đó tác động mạnh mẽ đến cách mạng Việt Nam
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ
Những ai phong trào? Và tham gia với hình thức nào?
- Nhiều tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức rất phong phú và sôi nổi: Tư sản, địa chủ…
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919). ĐCS Pháp (1920) và ĐCS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
Đấu tranh của giai cấp tư sản:
- Năm 1919, phong trào chấn hưng nội hóa, bài trừ ngoại hóa.
- Năm 1923, đấu tranh chống độc quyền cảng Sài Gòn và độc quyền xuất cảng lúa gạo Nam Kì của Pháp.
- Thành lập Đảng Lập hiến.
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919). ĐCS Pháp (1920) và ĐCS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
Đấu tranh của giai cấp tư sản:
b. Phong trào đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản trí thức:
- Thành lập những tổ chức chính trị: Việt Nam nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng Thanh niên,...
- Xuất bản sách báo, lập ra những nhà xuất bản tiến bộ.
Tiếng bom của liệt sỹ Phạm Hồng Thái (6.1924)
Đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu (1925) và để tang Phan Châu Trinh.
Câu hỏi :
Mục tiêu của phong trào dân tộc dân chủ? (đòi quyền lợi gì? Chống ai?)
Tính chất của phong trào?
Đáp án:
- Mục tiêu: đòi quyền lợi về kinh tế; đòi tự do dân chủ và chống áp bức chèn ép.
- Tính chất: yêu nước, cải lương
Thành phố Sa Điện - Quảng Châu – Trung Quốc
5 con dê thịnh vượng ở Quảng Châu
Dòng Châu Giang –
nơi liệt sỹ Phạm Hồng Thái tự vẫn
Nơi yên nghỉ của liệt sỹ Phạm Hồng Thái
Nhà
yêu nước

PHAN BỘI CHÂU
Đám tang cụ PHAN CHU TRINH 1926
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919). ĐCS Pháp (1920) và ĐCS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
Mục tiêu của phong trào dân tộc dân chủ? Tính chất của phong trào?
- Mục tiêu: đòi quyền lợi về kinh tế; đòi tự do dân chủ và chống áp bức chèn ép.
- Tính chất: yêu nước, cải lương
1. Tích cực:
- Phong trào của tiểu tư sản có tác dụng thức tỉnh lòng yêu nước.
- Truyền bá tư tưởng tự do dân chủ trong nhân dân, những tư tưởng cách mạng mới.
2. Hạn chế:
- Giai cấp tư sản sẵn sàng thỏa hiệp với thực dân Pháp khi được chúng cho một số quyền lợi.
- Phong trào đấu tranh còn bồng bột, chưa có chính đảng lãnh đạo.
Những điểm tích cực và hạn chế của phong trào dân tộc, dân chủ công khai (1919 - 1925)?
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919). ĐCS Pháp (1920) và ĐCS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
III. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN (1919 - 1925):
- Hoạt động của tổ chức Công hội do Tôn Đức Thắng thành lập năm 1920 ở Sài Gòn.
- Các cuộc đấu tranh của công nhân, thủy thủ Pháp và công nhân thuỷ thủ Trung Quốc ở các bến cảng lớn như Hương Cảng, Thượng Hải... (1921).
⟹ Những sự kiện này có tác dụng cổ vũ, động viên công nhân Việt Nam đấu tranh và là nguyên nhân làm cho phong trào công nhân nước ta phát triển lên một bước cao hơn sau chiến tranh.
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919). ĐCS Pháp (1920) và ĐCS Trung Quốc (1921) thành lập
II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
III. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN (1919 - 1925):
- Những cuộc đấu tranh của công nhân nổ ra với quy mô lớn từ Bắc chí Nam như:
+ Cuộc đấu tranh của công nhân viên chức các sở công thương của tư bản Pháp ở Bắc Kì vào năm 1922 đòi nghỉ ngày chủ nhật có trả lương.
+ Năm 1924, nhiều cuộc bãi công của công nhân các nhà máy dệt, nhà máy rượu, nhà máy xay xát gạo ở Nam Định, Hà Nội, Hải Dương,… đã nổ ra.
+ Cuộc bãi công của thợ máy xưởng Ba Son ở cảng Sài Gòn (8/1925).
Tôn Đức Thắng còn có bí danh Thoại Tôn, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1888 tại Cù lao Ông Hổ, làng Mỹ Hoà Hưng, tổng Định Thành, hạt Long Xuyên (nay thuộc xã Mỹ Hòa Hưng, thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang). Nơi thường trú tại quận Nam Từ Liêm, thủ đô Hà Nội. Là con đầu của ông Tôn Văn Đề, và bà Nguyễn Thị Dị. Gia đình đông con, theo thông lệ miền Nam, ông còn được gọi là Hai Thắng.
Gia đình ông thuộc hạng nông dân khá giả nên từ nhỏ ông đã được học hành đàng hoàng.
ĐỒNG CHÍ: TÔN ĐỨC THẮNG
Tôn Đức Thắng (20 tháng 8 năm 1888 - 30 tháng 3 năm 1980) là một nhà cách mạng, chính khách của Việt Nam. Ông là Chủ tịch nước thứ hai của Việt Nam (từ ngày 22 tháng 9 năm 1969 đến khi qua đời); trước đó là Phó Chủ tịch nước (1960-1969) và Quyền Chủ tịch nước (từ 2 tháng 9 cho đến 22 tháng 9 năm 1969), Trưởng ban Thường trực Quốc hội (1955-1960) - tương đương với Chủ tịch Quốc hội bây giờ.
TÔN ĐỨC THẮNG
Người sáng lập:
CÔNG HỘI ĐỎ
Nơi giam giữ TÔN ĐỨC THẮNG
Ý thức đấu tranh của giai cấp công nhân việt Nam ra sao?
Hình thức đấu tranh của công nhân?
Hai cuộc đấu tranh tiêu biểu?
- Ý thức đấu tranhcông nhân phát triển mạnh.
- Hình thức đấu tranh: bãi công.
- Hai cuộc đấu tranh: công nhân sở công thương Bắc Kỳ và công nhân cảng Sài Gòn.
NHẬN XÉT:
Mục đích đấu tranh: từ mục tiêu kinh tế (nghỉ ngày chủ nhật có trả lương) cho đến mục đích chính trị (ngăn cản tàu chiến Pháp mang quân sang đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân Trung Quốc).
⟹ Ý thức giai cấp của phong trào công nhân đang phát triển nhanh chóng, chứng tỏ bước phát triển cao hơn của phong trào công nhân sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
I. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ PHONG TRÀO CÁCH MẠNG THẾ GIỚI :
- Phong trào cách mạng thế giớ lan rộng do ảnh hưởng cách mạng tháng Mười Nga.
- Quốc Tế cộng Sản thành lập (1919).
Đảng cộng sản Pháp (1920) và Trung Quốc (1921) thành lập

II. PHONG TRÀO DÂN TỘC, DÂN CHỦ CÔNG KHAI (1919-1925)
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức phong phú.
- Mục tiêu: đòi quyền lợi kinh tế, chính trị và chống áp bức.
- Tính chất: yêu nước, tự phát, cải lương.
III. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN (1919 - 1925):
- Các cuộc đấu tranh còn lẻ tẻ nhưng ý thức đấu tranh công nhân phát triển mạnh.
- Hình thức đấu tranh: bãi công.
- Tiêu biểu : công nhân Sở công thương bắc kỳ và công nhân Cảng Sài Gòn