Văn bản:
CÔ BÉ BÁN DIÊM
(An-đéc-xen)
I. Đọc - Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- An-đéc-xen (1805–1875), là nhà văn người Đan Mạch, người kể chuyện cổ tích nổi tiếng trên thế giới với loại truyện kể cho trẻ em.
Næi tiÕng víi truyÖn: C« bÐ b¸n diªm; BÇy chim thiªn nga, Nµng tiªn c¸, Bé quÇn ¸o míi cña hoµng ®Õ, Nµng c«ng chóa vµ h¹t ®Ëu.


CÔ BÉ BÁN DIÊM
- Phong cách : Nhẹ nhàng,ấm áp, thấm đẫm chất nhân văn, thể hiện tình yêu niềm tin vào con người, vào chiến thắng cuối của cái thiện, cái đẹp
* Doạn trích: Trớch t? truy?n "Cụ bộ bỏn diờm" 1 truy?n ng?n n?i ti?ng c?a Andecxen
2. Tỏc ph?m:
Chủ đề: Tình yêu thương với những kiếp người , những số phận của những con người bát hạnh trong cuộc sống
- Thể loại:
Truyện ngắn.
- Phương thức biểu đạt:
tự sự, miêu tả, biểu cảm.
Ngôi kể:
Thứ 3
3. Đọc - Tóm Tắt
BỐ CỤC
- Từ đầu …. “cứng đờ ra”: Hoàn cảnh của cô bé bán diêm.
- Tiếp theo… “về chầu thượng đế”: Những lần quẹt diêm và các mộng tưởng của cô bé.
- Còn lại: Cái chết thương tâm của cô bé bán diêm.
Tìm bố cục và nêu nội dung của từng phần?
Hoàn cảnh của cô bé bán diêm trong quá khứ và hiện tại ?
Nêu nhận xét về hoàn cảnh ?
An-đéc-xen
1. Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
a. Gia cảnh
Quá khứ
Hiện tại
- Bà nội hiền hậu, hết mực yêu thương em
- Mẹ chết, bà nội cũng qua đời, sống với người bố khó tính
- Sống trong ngôi nhà xinh xắn, có dây trường xuân bao quanh
- Sống “chui rúc trong một xó tối tăm”, “trên gác sát mái nhà”
- Đi bán diêm để kiếm sống.
 Đầm ấm, hạnh phúc
 Nghèo khổ, cô đơn
CÔ BÉ BÁN DIÊM
Câu hỏi:
Nghệ thuật tương phản đã góp phần làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của cô bé trong đêm giao thừa.
Em hãy lí giải điều đó.
2 PHÚT
An-đéc-xen
1. Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
b. Trong đêm giao thừa
Tình cảnh của cô bé
Cảnh vật xung quanh
- Đầu trần, đi chân đất, đang dò dẫm trong bóng tối
- Bụng đói
- Đêm giao thừa, trời rét mướt, cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn
- Phải đi bán diêm một mình
- Mọi người đều quây quần bên gia đình.
 Nghệ thuật tương phản làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của cô bé, gợi niềm thương cảm cho người đọc.
->Đói rét, lẻ loi, sợ hãi
->No đủ, đầm ấm, sáng sủa.
- Trong phố sực nức mùi ngỗng quay.
CÔ BÉ BÁN DIÊM
Theo em trong thực tế cuộc sống hiện nay còn tồn tại những mảnh đời có hoàn cảnh giống cô bé không? Nếu có ta sẽ làm gì ?
2. Những lần quẹt diêm, hiện thực và mộng tưởng
1. Hãy nêu những mộng tưởng của em bé qua mỗi lần quẹt diêm?
2. Khi diêm tắt, thực tế nào đã thay thế cho mộng tưởng?
3. Ước mơ của em bé qua mỗi lần quẹt diêm là gì?

Bảng gợi ý cách trình bày
Mong du?c su?i ?m
Sáng sủa, ấm áp
=> Tối tăm, lạnh lẽo
Một que diêm có đủ thắp sáng cho đời em không? tất nhiên là không nhưng que diêm nhỏ nhoi ấy nói cho ta rất nhiều điều trong cuộc sống:Những con người sống trong hoàn cảnh tối tăm người ta thường tìm cho mình một con đường, một ánh sáng Để bám víu vào cuộc đời, hướng vè ánh sáng , các em sẽ gặp hình ảnh ấy : ánh đèn leo lét của những cư dân trong phố huyện nghèo của nhà văn thạch lam
Mong được ăn ngon
=> Giàu có, sung túc
=>Nghèo khổ,
thiếu thốn
- Hỡnh ?nh b?c tu?ng tu?ng tung cho m?t xó h?i bú ch?t con ngu?i, khụng cho con ngu?i tỡm ra du?c l?i thoỏt khụng cho con ngu?i tim th?y tỡnh thuong, khụng cho con ngu?i cú co h?i du?c cham súc ch? che, d?c bi?t l� nh?ng sinh linh nh? bộ, chua cú kh? nang t? v? cu?c d?i
Mong được
đón Nô-en
=> Vui tươi
Xót xa,
thương cảm
Những ao ước của cô bé đó chỉ là mộng tưởng, nhưng đối với các em điều đó có trở thành hiện thực không ?
Như vậy Cả ba lần quẹt diêm hiện lên rất cụ thể những hình ảnh mang tính vật chất mà em đã nhìn thấy trong đêm giao thừa-> ao ước của ch©n thµnh, chÝnh ®¸ng, gi¶n dÞ, cña bÊt cø ®øa trÎ nµo trªn thÕ gian nµy. Nhưng đói với cô bế đó chỉ là ước mơ không bao giờ có thực, tất cả chỉ ngoài tầm tay với.Nhưng những que diêm ấy không chỉ mang đến ánh sáng mang đến hơi ấm mà còn vẽ ra cho cô bé một thế giới diệu kì,thứ mà cô hằng mong ước, que diêm ấy như nói giúp lòng cô những ước mơ những khát khao trong đêm tăm tối. Nhưng tất cả chỉ còn lại giá rét cô đơn đói rét
Mong được
che chở và
yêu thương
=> Vui sướng
Đau khổ,
tuyệt vọng
Mong được
ở cùng bà
=> Hạnh phúc
Phũ phàng,
thương tâm
Hình ảnh bà hiện về không giúp em nguôi cơn đói , không giúp em bớt giá lạnh, chẵng giúp em khuây khỏa được những nổi buồn, nhưng hình ảnh bà hiện lên to lớn diệu kì mang đến cho em một thứ mà em khao khát hơn tất cả, đó là thứ thẳm sâu trong trái tim em luôn mong muốn có được trong đời đó là sự chăm sóc của người thân,một mái ấm gia đình hạnh phúc
Mộng tưởng
Thực tế
Ước mơ
Lần 1
Em ngồi trước một lò sưởi bằng sắt,
lửa cháy nom vui mắt, hơi nóng
dịu dàng
Lửa tắt, lò sưởi biến mất,
em nghĩ đến việc bị cha mắng
Mong được sưởi ấm
Lần 2
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng nhảy
ra khỏi đĩa tiến về phía em
Bức tường lạnh lẽo và phố xá
vắng teo lạnh buốt
Mong được ăn ngon
Lần 3
Cây thông Nô-en trang trí lộng lẫy
với ngàn ngọn nến sáng rực
Nến bay lên, bay mãi,
biến thành những ngôi sao
Mong được vui chơi
Lần 4
Bà đang mỉm cười với em,
em reo lên “cho cháu đi với”,
“xin thượng đế chí nhân cho cháu
về với bà”
Ảo ảnh rực sang biến mất
(Bà biến mất)
Mong được bà
che chở, yêu thương
Lần 5
Bà cầm tay em, hai bà cháu
bay vụt lên cao, chẳng còn đói rét
Em về chầu thượng đế
(Em chết)
Mong được
ở cùng bà
. => Sáng sủa, ấm áp
=> Tối tăm, lạnh lẽo
=> Giàu có, sung túc
=>Nghèo khổ, thiếu thốn
=> Vui tươi, đẹp đẽ
=> Xót xa, thương cảm
=> Vui sướng
=> Đau khổ, tuyệt vọng
=> Hạnh phúc dạt dào
=> Phũ phàng, tàn nhẫn
Các lần
quẹt
diêm
? Sau 5 l?n qu?t diờm em cú nh?n xột gỡ v? gi?a cu?c s?ng hi?n t?i v� m?ng tu?ng
* Mộng tưuởng : Dàng hoàng ,hạnh phúc,tràn đầy tỡnh yêu thưuơng.thể hiện khát khao cháy bỏng của cô bé về 1 cuộc sống tốt đẹp hạnh phúc.nhung khụng bao gi? du?c nhung chỳng ta nh?n ra t?m lũng yờu thuong , trõn tr?ng c?a nh� van d�nh cho nh?ng ki?p ngu?i bộ m?n, b?t h?nh
* Thực tại : Sự đói rét, đau khổ và bất hạnh => hiờn th?c ph? ph�ng, nghi?t ngó
�
Theo em các mộng tưởng của em có hợp lý không ? vì Sao ?
Các mộng tưởng diễn ra
theo trình tự hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh em bé lúc đó.
?Em có nhận xét gỡ về nghệ thuật kể truyện của tác giả ở đoạn 2
-Hiện thực, mộng tưưuởng xen kẽ nhau, sắp xếp hợp lý, khéo léo phù hợp với diễn biến tâm lí em bé bán diêm. gợi lên trưưuớc ngưưuời đọc vẻ đẹp hồn nhiên tưưuơi tắn của em bé đáng thưưuơng. Ngòi bút nhân ái và lãng mạn của nhà van đã làm cho câu chuyện cảm động đau thưưuơng mà vẫn nhẹ nhàng đầy chất thơ.
Qua mộng tưởng thể hiện ước mơ gì của cô bé?
ước mơ của em bé:
Về một mái ấm gia đình.
Về sự ấm no, hạnh phúc.
Được ăn ngon mặc đẹp
Được vui chơi, sống trong tình yêu thương
? Nguyên nhan dẫn đến cái chết của cô bé
+ Đói , rét : yếu tố thiên nhiên
+ Lạnh lùng, vô cảm của những người xung quanh ( có cả cha của em )
* Nguyên nhân cái chết :
Qua cái chết của cô bé bán diêm hãy trả lời các câu hỏi sau ?
“đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười”
 Cái chết không bi luỵ màđược miêu tả rất đẹp
Lên án sự thờ ơ, lãnh đạm của mọi người trong xã hội trước số phận đáng thương của những mảnh đời bất hạnh.
Con người phải biết yêu thương đùm bọc nhau .Quan tâm đến trẻ em
? Ý nghĩa của hình ảnh ngọn lửa diêm
Hỡnh ảnh ngọn lửa diêm tuượng trưung thể hiện ưuớc mơ của tuổi thơ:
+Về một mái ấm gia đỡnh.
+Về sự ấm no hạnh phúc.
+Dưuợc an ngon mặc đẹp.
+Duược vui chơi, sống trong tỡnh yêu thưuơng.
�
câu chuyện khép lại nhưng để lại Dư vị chát đắng: Vì thực tế cô bé đã chết trong cô độc trong sự thờ ơ của con người, và đặt cho ta một câu hỏi ở mọi người mọi kiếp người, mọi phương trời , mọi thời đại phải trả lời ,làm thế nào để trên mặt đất này không còn hoàn cảnh như cô bé bán diêm,làm thế nào để đổi thay một xã hội,để người với người sống với nhau hiền hòa hơn . H·y biÕn những méng t­ưëng ®»ng sau ¸nh löa diªm Êy thµnh hiÖn thùc cho trÎ
GÓC CHIA SẺ
Hiện nay còn rất nhiều những hoàn cảnh éo le như em bé bán diêm trong truyện. Hãy lấy ví dụ và cho biết xã hội ta đã có những tổ chức, hành động nào giúp đỡ cho các em có hoàn cảnh khó khăn?
III .Tổng kết:
1. Nghệ thuật
- Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm khéo léo.
- Kết cấu truyện theo lối tương phản, đối lập.
- Trí tưởng tượng bay bổng.
- Đan xen yếu tố thật và ảo.
2. Nội dung
Lòng thương cảm của nhà văn đối với trẻ em bất hạnh.

CÔ BÉ BÁN DIÊM
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
*Bài cũ : Học bài
Tìm đọc truyện Andecxen
*Bài mới : Trợ từ - Thán từ SHD tr47 -48
K?T TH�C B�I H?C