NHẬT BẢN
GIỮA THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX
Bài 12:
I. CUỘC DUY TÂN MINH TRỊ
Là một quốc đảo nằm ở vùng Đông Bắc châu Á. Diện tích: 374.000 km2
Dân số: 127.435.000 người (2002) gồm 4 đảo lớn: Hockaido Hônxiu, Xicocu, Kiuxiu và hơn 1000 đảo nhỏ
Với 71,4% diện tích là đồi núi
? Em hãy cho biết, thái độ của các nước tư bản phương Tây đối với Nhật Bản?
? Trước tình hình ấy, Nhật Bản có những cách lựa chọn nào?
Tiếp tục duy trì chế độ phong kiến mục nát để trở thành miếng mồi cho thực dân phương Tây
Canh tân phát triển đất nước
Thiên hoàng Minh Trị
(1852 – 1912)
Thiên hoàng Minh Trị (còn được gọi là Minh Trị Đại đế) tên thật là Mustuhito, là vị Thiên hoàng thứ 122 của Nhật Bản. Ông được coi là một vị minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản, ông cũng được nhiều người chú ý nhất trong số các Thiên hoàng Nhật Bản và được xem là người đặt nền móng cho sự "thần kỳ Nhật Bản". Ngày 3/2/1867 ông được tôn làm Thiên hoàng khi mới 14 tuổi. Tháng 1/1868, Thiên hoàng Minh Trị thực hiện hàng loạt cải cách tiến bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến lạc hậu. Đó là cuộc Duy tân Minh Trị.
? Cuộc Duy tân Minh Trị được tiến hành trên những lĩnh vực nào?
? Em hãy cho biết, kết quả của cuộc Duy tân Minh Trị?
Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát triển thành một nước tư bản công nghiệp.
I. CUỘC DUY TÂN MINH TRỊ
- Giữa thế kỉ XIX, các nước tư bản phương Tây tìm cách xâm nhập vào Nhật Bản.
- Tháng 1/1868, Thiên hoàng Minh Trị đã đề ra cuộc Duy tân Minh Trị. Với nội dung:
+ Kinh tế:
Thống nhất tiền tệ, phát triển kinh tế tư bản nông thôn, xây dụng cơ sở hạ tầng…
+ Chính trị:
Xác lập quyền thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.
+ Giáo dục:
Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học kĩ thuật, cử học sinh du học phương Tây.
+ Quân sự:
Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây.
- Kết quả: Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát triển thành một nước tư bản công nghiệp.
II. NHẬT BẢN CHUYỂN SANG CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC
? Vì sao kinh tế Nhật Bản cuối thế kỉ XIX phát triển mạnh?
? Những sự kiện nào chứng tỏ vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, Nhật Bản đã trở thành nước đế quốc ?
Những sự kiện chứng tỏ Nhật Bản trở thành chủ nghĩa đế quốc:
- Sự ra đời của các công ti độc quyền.
- Đẩy mạnh chính sách xâm lược và bành trướng.
Matsukata Masaoyoshi Người sáng lập công ti Mitsubisi
Công ty độc quyền Mít-xưi: Lúc đầu là một hãng buôn ra đời vào thế kỷ 17, ngày càng phát triển và cho vay lãi. Vì tích cực ủng hộ Nhật Hoàng nên được nhiều đặc quyền. Vào đầu thế kỷ XX nó đã nắm nhiều ngành kinh tế lớn, quan trọng như: khai mỏ, dệt… nó chi phối đời sống xã hội Nhật đến mức như một nhà báo kể lại: “Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc tàu thuỷ của hãng Mít-xưi, tàu chạy bằng than đá của Mít-xưi, cập bến của Mít-xưi, sau đó đi tàu điện của Mít-xưi, đọc sách do Mít-xưi xuất bản, dưới ánh sáng bóng điện do Mít-xưi chế tạo….”
II. NHẬT BẢN CHUYỂN SANG CHỦ NGHĨA ĐẾ QUỐC
- Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Nhật Bản dẫn tới sự ra đời các công ti độc quyền chi phối nền kinh tế, chính trị Nhật Bản.
- Giới cầm quyền đã thi hành chính sách xâm lược bành trướng: chiếm Liêu Đông, Lữ Thuận, Sơn Đông, bán đảo Triều Tiên... Tình hình đó làm cho đế quốc Nhật có đặc điểm là đế quốc phong kiến quân phiệt.
B�i t?p c?ng c?
? Vì sao Nhật Bản không trở thành nước thuộc địa hay nửa thuộc địa như các nước châu Á khác?
B�i t?p c?ng c?
? Cuộc Duy tân Minh Trị gồm những lĩnh vực nào? Có nội dung gì?
B�i t?p c?ng c?
? Cuộc Duy tân Minh Trị gồm những lĩnh vực nào? Có nội dung gì?
? Những sự kiện nào chứng tỏ vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, Nhật Bản đã trở thành nước đế quốc ?
B�i t?p c?ng c?