GIỚI THIỆU CHƯƠNG II
Hàm số và đồ thị
Một số bài toán
về đại lượng tỉ lệ thuận
Hàm số
Đại l­ượng
tỉ lệ nghịch
Một số bài toán
về đại lượng tỉ lệ nghịch
Mặt phẳng tọa độ
Đồ thị y = ax
1
Đại l­ượng
tỉ lệ thuận
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta hay bắt gặp nhiều bài toán thú vị, đơn giản như bài toán:
“Bạn Anh có 10 000đ mua được 20 viên kẹo, hỏi bạn B có
60 000đ thì mua được bao nhiêu viên kẹo cùng loại?”
KHỞI ĐỘNG
Hai đại lượng trên liên hệ với nhau: khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần.
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1. Định nghĩa:
Hãy viết công thức tính
a. Qu�ng du?ng di du?c s (km) theo th?i gian t (h) c?a m?t v?t chuy?n d?ng d?u v?i v?n t?c 15 km/h;
b. Kh?i lu?ng m (kg) theo th? tích V (m3) c?a thanh kim lo?i d?ng ch?t cĩ kh?i lu?ng ri�ng D (kg/m3).
(Ch� �: D l� m?t h?ng s? kh�c 0);
?1
3
Là: S = 15.t
Là: m = V.D
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1. Định nghĩa:
Áp dụng: Trong các công thức sau, công thức nào biểu thị y và x là 2 đại lượng tỉ lệ thuận?
4
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức: y = k x (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k.
Công thức y = k.x (k khác 0)
Nếu giả sử quãng đường đó là quãng đường em đến trường, tức là em đã tham gia giao thông vậy thì ta phải làm gì khi tham gia giao thông?
- Chấp hành luật giao thông
- Thế nhưng, vẫn còn nhiều em đi học tới trường hay đi hàng hai, hàng ba, … một số em đi xe đạp còn lạng lách ra giữa lòng đường, gặp tình huống bạn có hành vi như thế em sẽ làm gì?
- Nhắc nhở bạn không được đi hàng 2 hàng 3, … những bạn đi xe đạp cần phải cẩn thận, không lạng lách, đi đúng phần đường của mình để tránh những rủi ro có thể xảy ra.
Một vài hình ảnh vi phạm giao thông của các em học sinh khi tham gia giao thông trên đường các em xem nhanh và rút kinh nghiệm cho mình nhé.
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
5
1. Định nghĩa:
?1a) Qu�ng du?ng di du?c s(km) theo th?i gian t(h) c?a m?t v?t chuy?n d?ng d?u v?i v?n t?c 15 km/h;
?2
- Khi đại lượng y tỉ lệ thuận với đại lượng x thì x cũng tỉ lệ thuận với y, ta nói hai đại lượng đó tỉ lệ thuận với nhau.
Hỏi x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào?
Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ
Chú ý: (sgk- 52)
1, Định nghĩa: Công thức y = k.x (k là hệ số tỉ lệ khác 0)
Vậy khi y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ là k
Thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ là
- Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
6
m = k . h (k ? 0)
Chiều cao của cột (h) và khối lượng (m) của khủng long là hai đại lượng tỉ lệ thuận:
8
?
30
50
Ở cột a có m = 10; h = 10 nên 10 = k .10 => k = 1
Vậy m = h
7
Quan sát hình vẽ ta thấy đây là biểu đồ hình cột chỉ khối lượng của khủng long, cột càng cao thì khối lượng của loài khủng long đó thay đổi thế nào?
Tăng lên theo tỉ lệ
Ngoài biểu đồ hình cột ta còn các biểu đồ khác như biểu đồ hình tròn, biểu đồ dưới dạng ô vuông… vẽ biểu đồ bằng tay ta thấy lâu và không chuẩn xác từng tỉ lệ, để vẽ chính xác hơn, nhanh hơn ta nên áp dụng môn học nào vào đây?
Môn:Tin học
Khủng long là loài vật đã bị tuyệt chủng khoảng 65 triệu năm trước. Hiện nay cũng có một số loài đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, theo em nhà nước ta đã làm gì để hạn chế điều này? Các em làm gì để bảo vệ động vật quý hiếm?
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1) Định nghĩa: Công thức y = k.x
8
Các em cùng xem một vài hình ảnh tàn phá của thiên nhiên, con người và hình ảnh loài động vật có trong sách đỏ ở Việt Nam .
Thông qua các ví dụ trên, em nào có thể cho biết cách mô tả ngắn gọn hai đại lượng tỉ lệ thuận?
Kết luận: Biểu diễn hai đại lượng tỉ lệ thuận thông qua công thức y = kx (trong đó k là hệ số tỉ lệ khác 0)
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1) Định nghĩa:
9
?4
Cho biết hai đại lượng y và x tỉ lệ thuận với nhau
a) Vì y và x tỉ lệ thuận với nhau:
a) Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y đối với x ?
Nên y1 = kx1 hay 6 = k.3 vậy k = 2
Hệ số tỉ lệ của y đối với x là k = 2
Vậy y = 2.x
b) Thay mỗi dấu “?” trong bảng trên bằng một số thích hợp;
b)
c) Có nhận xét gì về tỉ số giữa hai giá trị tương ứng:
c)
Bài giải
So sánh:
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1) Định nghĩa: Công thức y = k.x
2) Tính chất
=
=
10
Củng cố:
Giả sử y tỉ lệ thuận với x theo công thức: y = k.x
Hãy tính và so sánh các tỉ số:
Và
và
11
T? s? hai gi� tr? tuong ?ng c?a ch�ng luơn khơng d?i.
T? s? hai gi� tr? b?t kì của đại lượng này bằng t? s? hai gi� tr? tuong ?ng c?a d?i lu?ng kia.
Công thức: y = k.x
Hai đại lượng tỉ lệ thuận có tính chất gì?
Bài 1: ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN
1, Định nghĩa:
2. Tính chất
12
Củng cố: Bài 3 (sgk - 54)
Các giá trị tương ứng của V và m được cho trong bảng sau:
a) Điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng trên
b) Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau hay không? Vì sao?
7,8
Bài giải
Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau vì:
a)
b)
7,8
7,8
7,8
7,8
13
2. Tính chất:
a) T? s? hai gi� tr? tuong ?ng c?a ch�ng luơn khơng d?i.
b) T? s? hai gi� tr? b?t kì c?a d?i lu?ng n�y b?ng t? s? hai gi� tr? tuong ?ng c?a d?i lu?ng kia.
Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau thì:
Liên hệ với nhau bởi công thức: y = k.x
1. Định nghĩa:
Đại lượng tỉ lệ thuận cần nhớ
14
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc và hiểu định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận
- Hiểu và nắm vững tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận
- Làm bài tập 2, 4 (sgk - 54)

15