Ngữ văn 9
Trường THCS Quảng Trường
Gv: Trần Thị Dung
Tiết 68: TẬP LÀM VĂN
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
I. TÌM HIỂU BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
1. Tìm hiểu văn bản “Bệnh lề mề” (Sgk trang 20)
BỆNH LỀ MỀ
Trong đời sống hiện nay có một hiện tượng khá phổ biến, mọi người đều thấy, nhưng thường bỏ qua. Đó là bệnh lề mề mà coi thường giờ giấc là một biều hiện. Cuộc họp ấn định vào lúc 8 giờ sáng mà 9 giờ mới có người đến. Giấy mời hội thảo ghi 14 giờ mà mãi đến 15 giờ mọi người mới có mặt. Hiện tượng này xuất hiện nhiều trong cơ quan, đoàn thể, trở thành một bệnh khó chữa.
Những người lề mề ấy khi ra sân bay, lên tàu hỏa, đi nhà hát chắc là không dám đến muộn, bởi đến muộn là có hại ngay đến quyền lợi thiết thân của họ. Nhưng đi họp, hội thảo là việc chung, có đến muộn cũng không thiệt gì. Thế là hết chậm lần này đến lần khác, và bệnh lề mề không sửa được.
Bệnh lề mề suy cho cùng là do một số người thiếu tự trọng và chưa biết tôn trọng người khác tạo ra. Họ chỉ quý thời gian của mình mà không tôn trọng thời gian của người khác. Họ không coi mình là người có trách nhiệm đối với công việc chung của mọi người.
Bệnh lề mề gây hại cho tập thể. Đi họp muộn, nhiều vấn đề không được bàn bạc thấu đáo, hoặc khi cần lại phải kéo dài thời gian. Bệnh lề mề gây hại cho những người biết tôn trọng giờ giấc. Ai đến đúng giờ lại cứ phải đợi người đến muộn. Bệnh lề mề còn tạo ra tập quán không tốt: Muốn người đến dự đúng giờ như mong muốn, giấy mời thường phải ghi khai mạc sớm hơn 30 phút hay 1 giờ!
Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác với nhau. Những cuộc họp không thật cần thiết thì không nên tổ chức. Nhưng những cuộc họp cần thiết thì mọi người cần tự giác tham dự đúng giờ. Làm việc đúng giờ giấc là tác phong của người có văn hóa.
( Phương Thảo)
Bệnh lề mề
Biểu hiện
Nguyên nhân
Tác hại
Hướng khắc phục
Coi thường giờ giấc
Trễ giờ trong các cuộc họp
Là căn bệnh khó chữa
Thiếu tự trọng, không tôn trọng người khác.
Thiếu trách nhiệm với công việc chung
Gây hại cho tập thể.
Gây hại cho những người biết tôn trọng giờ giấc
Tạo ra tập quán không tốt.
Phải tôn trọng lẫn nhau
Tự giác làm việc.
Như vậy, văn bản trên tác giả Phương Thảo đã bàn luận về bệnh lề mề, một hiện tượng phổ biến trong đời sống và đã trở thành “bệnh” khó chữa; giúp người đọc nhận rõ được vấn đề. Cách làm như vậy được gọi là nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
Về nội dung:
Nêu rõ sự việc, hiện tượng có vấn đề
Phân tích mặt đúng, sai, lợi, hại
Chỉ ra nguyên nhân, bày tỏ thái độ của người viết
Bố cục mạch lạc
Luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực, lập luận phù hợp
Lời văn chính xác, sinh động.
1/ TÌM HIỂU VĂN BẢN “BỆNH LỀ MỀ” (Sgk/20)
2/ KẾT LUẬN :
Là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.
- Nghị luận về một sự vật hiện tượng đời sống:
Về hình thức:
TÌM VÀ ĐẶT ĐỀ BÀI
Yêu cầu: Tìm các sự việc hiện tượng đời sống đáng viết một bài nghị luận
1. Tìm các sự việc hiện tượng đời sống thuộc mặt tốt cần biểu dương.
2. Tìm các sự việc hiện tượng đời sống thuộc mặt trái đáng lên án.
Bài tập 1 : Các vấn đề nào sau đây được coi là nghị luận về sự việc, hiện tượng đời sống.
Suy nghĩ về một tấm gương vượt khó trong học tập.
Suy nghĩ về nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn lặng lẽ sa pa của Nguyễn Thành Long.
Bàn về đạo lí “thương người như thể thương thân” của dân tộc ta.
Suy nghĩ về vấn đề giúp đỡ gia đình thương binh liệt sỹ.
Thời gian là vàng.
G. Hiện tượng trẻ em ham chơi điện tử.
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 2 : D?c do?n van sau đây và cho biết hiện tưuợng phản ánh trong đoạn van có đáng viết một bài nghị luận không ? Vỡ sao?
"Một cuộc điều tra 2000 thanh niên nam ở Hà Nội nam 1981 cho thấy: Từ 11 đến 15 tuổi 25% các em đã hút thuốc lá, từ 16 đến 20 tuổi 52%, trên 20 tuổi 80%. Tỷ lệ này ngang với Châu Âu. Trong số các em hút thuốc lá, có đến 80% lâu lâu có triệu chứng như khạc đờm, đau ngực, còn trong số nh?ng em không hút thuốc chỉ có không đến 1% các triệu chứng ấy". (Nguyễn Khắc Viện)
Hiện tuượng này đáng viết một bài nghị luận vỡ :
Thứ nhất: Nó liên quan đến vấn đề sức khoẻ của mỗi cá nhân ngưuời hút thuốc, sức khoẻ cộng đồng và vấn đề bảo vệ nòi giống.
Thứ hai: Nó liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trưuờng, khói thuốc lá gây bệnh cho nh?ng ngưuời không hút thuốc ở xung quanh ngưuời hút thuốc.
Thứ ba: Nó gây tốn kém tiền bạc.
Trả lời :
Học kỹ lý thuyết
Viết đoạn văn nghị luận về hiện tượng nói dối trong đời sống hiện nay.
Soạn tiết 69: “Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống”.
Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Làm phần bài tập
Về nhà
THE END