Thư hai ngày 6 tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 7A: Con người là bạn của thiên nhiên( tiết 1)
KHỞI ĐỘNG
CHỦ ĐIỂM
“CON NGƯỜI VỚI THIÊN NHIÊN”
Cá heo
Thứ hai, ngày 6 tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
BÀI 7A. CON NGƯỜI LÀ BẠN CỦA THIÊN NHIÊN (tiết 1)
MỤC TIÊU
Đọc – hiểu bài Những người bạn tốt.
HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Quan sát tranh, trả lời câu hỏi:
a) Tranh vẽ những gì?
b) Bức tranh cho thấy con người và thiên nhiên có mối quan hệ với nhau như thế nào?
c) Bức tranh muốn nói với chúng ta điều gì?
Quan sát bức tranh ta thấy:
a) Bức tranh vẽ cảnh làng quê yên bình. Nơi đó có cây đa, dòng sông, con đò, mái nhà tranh, con người cưỡi trâu thong dong thổi sáo ...
b) Bức tranh cho thấy con người và thiên nhiên có mối quan hệ mật thiết qua lại với nhau. Thiên nhiên ưu đãi, nuôi dưỡng mầm sống cho con người và con người gắn bó, bảo vệ thiên nhiên.
c) Bức tranh muốn nói với chúng ta rằng, con người và thiên nhiên là bạn thân của nhau, hãy bảo vệ lẫn nhau.
2. NGHE THẦY, CÔ (HOẶC BẠN) ĐỌC BÀI:
“ NHỮNG NGƯỜI BẠN TỐT”
Những người bạn tốt
A-ri-ôn là một nghệ sĩ nổi tiếng của nước Hi Lạp cổ. Trong một cuộc thi ca hát ở đảo Xi-xin, ông đoạt giải nhất với nhiều tặng vật quý giá. Trên đường trở về kinh đô, đến giữa biển thì đoàn thủy thủ trên chiếc tàu chở ông nổi lòng tham, cướp hết tặng vật và đòi giết A-ri-ôn. Nghệ sĩ xin được hát bài ông yêu thích trước khi chết. Bọn cướp đồng ý. A-ri-ôn đứng trên boong tàu cất tiếng hát, đến đoạn mê say nhất, ông nhảy xuống biển. Bọn cướp cho rằng A-ri-ôn đã chết liền dong buồm trở về đất liền.
Nhưng những tên cướp đã nhầm. Khi tiếng đàn, tiếng hát của A-ri-ôn vang lên, có một đàn cá heo đã bơi đến vây quanh tàu, say sưa thưởng thức tiếng hát của người nghệ sĩ tài ba. Bầy cá heo đã cứu A-ri-ôn. Chúng đưa ông trở về đất liền nhanh hơn cả tàu của bọn cướp. A-ri-ôn tâu với vua toàn bộ sự việc nhưng nhà vua không tin, sai giam ông lại.
Hai hôm sau, bọn cướp mới về tới đất liền. Vua cho gọi chúng vào gặng hỏi về cuộc hành trình. Chúng bịa chuyện A-ri-ôn ở lại đảo. Đúng lúc đó A-ri-ôn bước ra. Đám thủy thủ sửng sốt, không tin vào mắt mình. Vua truyền lệnh trị tội bọn cướp và trả lại tự do cho A-ri-ôn.
Sau câu chuyện kì lạ ấy, ở nhiều thành phố Hi Lạp và La Mã đã xuất hiện những đồng tiền khắc hình một con cá heo cõng người trên lưng. Có lẽ đó là đồng tiền được ra đời để ghi lại tình cảm yêu quý con người của loài cá thông minh.
(Theo Lưu Anh)
3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
Boong tàu: sàn lộ thiên trên tàu thuỷ.
Dong buồm: giương cao buồm để lên đường.
Hành trình: chuyến đi xa, dài ngày.
Sửng sốt: ngạc nhiên cao độ
- Đoạn 1: Từ đầu …. dong buồm trở về đất liền.
- Đoạn 2: Nhưng những tên cướp ... giam ông lại.
- Đoạn 3: Hai hôm sau ... trả lại tự do cho A-ri-ôn.
- Đoạn 4: Sau câu chuyện…. loài cá thông minh.
Bài văn có mấy đoạn?
4. LUYỆN ĐỌC
Mỗi em đọc một đoạn, tiếp nối nhau đến hết bài.
* Đọc đúng:
A-ri-ôn, Xi-xin, boong tàu, dong buồm, say sưa, sửng sốt, truyền lệnh.
* Ngắt câu:
- Bọn cướp cho rằng / A-ri-ôn đã chết / liền dong buồm / trở về đất liền.
4. LUYỆN ĐỌC
Tiêu chí nhận xét:
Âm lượng (nghe rõ bạn đọc)
Đọc đúng (bạn đọc sai từ ngữ nào?)
Tốc độ đọc (bạn đọc nhanh, chậm hay vừa?
Đọc trơn (bạn ngắt nghỉ hợp lí chưa?)
5. TÌM HIỂU BÀI
(1) Vì sao nghệ sĩ A-ri-ôn phải nhảy xuống biển?
Nghệ sĩ A-ri-ôn phải nhảy xuống biển vì thủy thủ trên tàu nổi lòng tham, cướp hết tặng vật của ông, đòi giết ông.
(2) Điều kì lạ gì đã xảy ra khi nghệ sĩ cất tiếng hát giã biệt cuộc đời?
Điều kì lạ xảy ra khi nghệ sĩ cất tiếng hát giã biệt cuộc đời là: Khi A-ri-ôn hát giã biệt cuộc đời, đàn cá heo đã bơi đến vây quanh tàu và say sưa thưởng thức tiếng hát của ông. Bầy cá heo đã cứu A-ri-ôn khi ông nhảy xuống biển và đưa ông trở về đất liền nhanh hơn cả tàu của bọn cướp.
(3) Qua câu chuyện, em thấy cá heo đáng yêu, đáng quý ở điểm nào?
Qua câu chuyện, em thấy cá heo đáng quý ở điểm:
Biết thưởng thức tiếng hát của người nghệ sĩ.
Biết cứu giúp nghệ sĩ khi ông nhảy xuống biển.
→ Cá heo là bạn tốt của người trên biển.
(4) Câu chuyện trên muốn nói điều gì về mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người.
Câu chuyện trên cho thấy mối quan hệ gắn bó giữa thiên nhiên với con người. Khi con người đối xử đúng với thiên nhiên thì sẽ nhận được sự ưu đãi từ thiên nhiên.
Em có suy nghĩ gì về cách đối xử của đám thuỷ thủ và của đàn cá heo đối với nghệ sĩ A-ri-ôn?
Qua câu chuyện em thấy:
Đám thuỷ thủ là người những tham lam, độc ác, không có tính người.
Đàn cá heo tuy là loài vật nhưng thông minh, tốt bụng và biết giúp người hoạn nạn.
Nội dung của bài muốn nói với em điều gì?
Khen ngợi sự thông minh, tình cảm gắn bó đáng quý của cá heo với con người.
NỘI DUNG
 Qua bài này, em cần làm gì?
Qua bài này, em cần yêu quý thiên nhiên, yêu quý các loài vật có ích, có ý thức bảo vệ các loài động vật.
Thư ba ngày 7 tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 7A: Con người là bạn của thiên nhiên( tiết 2)
7.Trong những câu nào dưới đây, các từ mắt, chân, đầu mang nghĩa gốc và trong những câu nào, chúng mang nghĩa chuyển?

a. Mắt
   • Đôi mắt của bé mở to.
   • Quả na mở mắt.
b. Chân
   • Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
   • Bé đau chân.
c. Đầu
   • Khi viết, em đừng ngoẹo đầu.
   • Nước suối đầu nguồn rất trong.
Khởi động:
Trả lời
a. Mắt
   -Đôi mắt của bé mở to. -> nghĩa gốc
   -Quả na mở mắt. -> nghĩa chuyển
b. Chân
   -Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân -> nghĩa chuyển
   -Bé đau chân -> nghĩa gốc
c. Đầu
   -Khi viết, em đừng ngoẹo đầu -> nghĩa gốc
   -Nước suối đầu nguồn rất trong -> nghĩa chuyển
B. Hoạt động thực thành
1. Nghĩa của các từ được in đậm trong đoạn thơ sau là nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
Răng của chiếc cào
Làm sao nhai được?
Mũi thuyền rẽ nước
Thì ngửi cái gì?
Cái ấm không nghe
Sao tai lại mọc? ...
Trả lời
Từ "răng" và "mũi", "tai" trong đoạn thơ trên là nghĩa chuyển.
2. Các từ chỉ bộ phận cơ thể người và động vật thường là từ nhiều nghĩa. Hãy tìm một số ví dụ về sự chuyển nghĩa của những từ sau: lưỡi, miệng, cổ, tay, lưng.
Trả lời
Một số ví dụ về sự chuyển nghĩa:
   -Lưỡi: lưỡi cày, lưỡi liềm, lưới dao, lưỡi cưa, lưỡi câu.
   -Miệng: miệng hố, miệng giếng, miệng hang, miệng túi, miệng chén.
   -Cổ: Cổ tay, cổ chân, cổ chai, cổ lọ
   -Tay: tay áo, tay sai, tay chơi, tay quay, tay tre, tay buôn, tay trống...
   - Lưng: lưng núi, lưng đèo, lưng đồi, lưng áo,...
Đọc lại bài và học thuộc nội dung. Chuẩn bị bài sau.
CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!