CHƯƠNG 5 : NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC
Tuần 14, Tuần 15 (tiết 27, 28)
Bài 14:
NHÀ NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC
1. Sự ra đời nhà nước Văn Lang.
BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
Thảo luận nhóm (3 phút):
Nhóm 1: Dân cư Lạc Việt tập trung đông ở đâu ? Đời sống của họ ra sao ? (số thứ tự từ 1  15);
Nhóm 2: Hoàn cảnh ra đời và địa bàn thành lập của nhà nước Văn Lang ? (số thứ tự từ 16  hết).
Trả lời:
Nhóm 1: Cư dân Lạc Việt tập trung đông ở đâu ? Đời sống của họ ra sao?
Vào thế kỉ VII TCN, cư dân Lạc Việt tập trung đông ở lưu vực các con sông lớn: sông Hồng, sông Mã, sông Cả…;
Đời sông của cư dân: sản xuất chuyển biến  xã hội có sự phân hoá giàu nghèo.
Giải thích:
Cư dân tập trung đông tại lưu vực các con sông lớn vì:
+ Đất đai màu mỡ, trồng trọt, tưới tiêu thuận lợi…;
+ Nguồn lợi thuỷ sản: tôm, cá…phong phú.
 sản xuất chuyển biến  xã hội có sự phân hoá giàu nghèo.
Nhóm 2: Hoàn cảnh ra đời và địa bàn thành lập của nhà nước Văn Lang :
Hoàn cảnh ra đời: Nhu cầu làm thuỷ lợi + phải đoàn kết chống ngoại xâm  sự ra đời nước Văn Lang;
- Địa bàn: chủ yếu ở lưu vực các con sông lớn (thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay);
- Đứng đầu nhà nước: Hùng Vương (Vua Hùng); đóng đô: Phong Châu (Phú Thọ);
Từ khoảng thế kỉ VII TCN cư dân Lạc Việt sống ở lưu vực các con sông lớn (S. Hồng; S. Mã; S. Cả…)
Sản xuất: chuyển biến  có sự phân hoá giàu >< nghèo.
Sông Hồng
Sông Mã
Sông Cả
Nhu cầu làm thuỷ lợi + chống ngoại xâm  ra đời nước Văn Lang.
Đứng đầu nhà nước: Hùng Vương; đóng đô: Phong Châu (Phú Thọ)
Sự ra đời nhà nước Văn Lang:
a. Hoàn cảnh ra đời :
Vào thế kỉ VII TCN: cư dân Lạc Việt tập trung đông ở lưu vực các con sông lớn: sông Hồng, sông Mã, sông Cả…;
Đời sống của cư dân: sản xuất chuyển biến  xã hội có sự phân hoá giàu nghèo.
b. Địa bàn:
- Chủ yếu ở lưu vực các con sông lớn (thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay);
- Đứng đầu nhà nước: Hùng Vương (Vua Hùng); đóng đô: Phong Châu (Phú Thọ);



BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
Lũ lụt tàn phá nặng nề ở đồng bằng Bắc Bộ
ĐẮP ĐÊ NGĂN NƯỚC LŨ
Lăng vua Hùng ở Phú Thọ
Cổng chính vào đền
Bác Hồ đến thăm đền Hùng vào ngày 11/9/1954
“Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
(Hồ Chí Minh)
2. Tổ chức nhà nước Văn Lang

Thảo luận nhóm (3 phút)
Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào?
Nhận xét về bộ máy nhà nước Văn Lang ?

BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
Nhận xét: Nhà nước Văn Lang chưa có luật pháp và quân đội, nhưng là một tổ chức thống nhất cai quản chung cả nước. Đây là nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta
Hùng Vương
Lạc hầu - Lạc tướng
(Trung ương)
Lạc tướng
(bộ)
Lạc tướng
(bộ)
Bồ chính
(chiềng, chạ)
Bồ chính
(chiềng, chạ)
Bồ chính
(chiềng, chạ)
Sơ đồ bộ máy nhà nước Văn Lang.
2. Tổ chức nhà nước Văn Lang
BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
- Đứng đầu nhà nước là Hùng Vương.
- Giúp việc cho vua là Lạc hầu (quan văn), Lạc tướng (quan võ).
- Cả nước được chia thành 15 bộ.
- Lạc tướng đứng đầu các bộ.
- Dưới bộ là chiềng, chạ (làng, bản) do Bồ Chính đứng đầu.
- Nhà nước Văn Lang chưa có luật pháp và quân đội.
- Nhận xét: còn đơn giản, sơ khai nhưng là tổ chức nhà nước đầu tiên trên đất nước ta.
Luyện tập
Người đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?
A. Lạc tướng

C. Vua Hùng.


B. An Dương Vương.

Vua Hùng chia nước ta ra làm bao nhiêu bộ?
A. 14 bộ
B. 15 bộ
C. 16 bộ
D. 17 bộ
3. Sự ra đời và tổ chức nhà nước Âu Lạc
3. Sự ra đời và tổ chức nhà nước Âu Lạc
Âu Việt
Lạc Việt
Năm 214 TCN, quân Tần ở phương Bắc xâm chiếm vùng đất của các bộ tộc Việt
Thục Phán lãnh đạo người Âu Việt và Lạc việt chiến đấu
Năm 208 TCN, Tướng giặc là Đồ Thư bị giết, quân Tần gặp khó khăn, rút về nước
Sau khi quân Tần rút, Thục Phán tự xưng là An Dương Vương.
Vua có nhiều quyền hành hơn trong việc trị nước, lãnh thỗ được mở rộng hơn
Dời đô về Phong Khê (nay là Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội).
Hợp nhất đất của người Lạc Việt và Âu Việt thành nước Âu Lạc.
3. Sự ra đời và tổ chức Nhà nước Âu Lạc
BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
a. Sự ra đời:
- Khoảng cuối thế kỉ III TCN: quân Tần tiến đánh Văn Lang
- Thục Phán lãnh đạo nhân dân Âu Việt và Lạc Việt  giành thắng lợi;
b. Tổ chức nhà nước:
- Năm 208 TCN, Thục Phán lên ngôi (An Dương Vương);
- Hợp nhất đất đai Âu Việt và Lạc Việt thành Âu Lạc;
- Kinh đô: Phong Khê (Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội). Đây là nơi đông dân, trung tâm của đất nước.
- Thành Cổ Loa: thành đắp bằng đất, có 3 vòng khép kín.
Nhận xét: Vua đứng đầu nhà nước, lãnh thổ được mở rộng hơn. Có vũ khí và quân đội khá mạnh.

Thành Cổ Loa
Hệ thống hào nước bao quanh
Cổng thành
Lũy thành, gò
Xóm làng
Sơ đồ khu di tích thành Cổ Loa
Thành Cổ Loa đắp bằng đất gồm ba vòng khép kín…mặt ngoài dốc thẳng đứng, mặt trong dốc thoai thoải để đánh vào thì khó, đánh ra thì dễ… với hệ thống hào-sông, thành và lũy kết hợp chặt chẽ, thành Cổ Loa là một phòng tuyến bảo vệ kiên cố không thể đánh từ ngoài vào.
Cổ Loa vừa là trung tâm của đất nước vừa là một quân thành
Cao Lỗ là một tướng tài của An Dương Vương.
Tương truyền ông là người chế ra nỏ liên châu (bắn được nhiều mũi tên một lúc) mà còn được gọi là nỏ thần.
Ông là người khuyên Thục An Dương Vương dời đô xuống đồng bằng, tìm đất đóng đô và là người được An Dương Vương giao nhiệm vụ thiết kế, chỉ huy công trình xây thành Cổ Loa.
Tướng quân Cao Lỗ
Năm 179 TCN
Âu Lạc bị sát nhập
Vào Nam Việt
Đầu thế kỉ II,
Âu Lạc nhiều lần
bị quân Triệu Đà
(nước Nam Việt)
tấn công
Thành Cổ Loa
Vua An Dương Vương
Nỏ thần Liên châu
Lẫy nỏ và mũi tên đồng Cổ Loa
Nỏ phục chế
Truyền thuyết Mị Châu-Trọng Thủy và bài học cảnh giác đối với kẻ thù.
Tôi kể ngày xưa chuyện Mị Châu
Trái tim lầm chỗ để trên đầu
Nỏ thần vô ý trao tay giặc
Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM:


Câu 1. Vào khoảng thế kỉ VII TCN, nhà nước nào đã ra đời trên lãnh thổ Việt Nam hiện nay?
A. Văn Lang.
B. Âu Lạc.
C. Chăm-pa.
D. Phù Nam.

BÀI 14. NHÀ NƯỚC VĂN LANG – ÂU LẠC
Câu 2. Dưới thời Văn Lang, đứng đầu mỗi Bộ là
A. Quan lang.
B. Lạc tướng.
C. Lạc hầu.
D. Bồ chính.
Câu 3. Quân đội thời Văn Lang được tổ chức như thế nào?
A. Chia thành cấm quân và quân địa phương.
B. Chia thành quân triều đình và quân ở các lộ.
C. Chia thành cấm binh và hương binh.
D. Chưa có quân đội.

Câu 4. Ý nào dưới đây không phải nguyên nhân ra đời của nhà nước Văn Lang?
A. Xã hội có sự phân hóa giàu nghèo.
B. Nhu cầu trị thủy làm nông nghiệp.
C. Nhu cầu chống ngoại xâm.
D. Nhu cầu đoàn kết làm thủ công nghiệp.
Câu 5. Truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh phản ánh hoạt động gì của người Việt cổ thời Văn Lang?
A. Chống lũ lụt bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
B. Chống ngoại xâm, bảo vệ đất nước.
C. Phát triển sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước.
D. Chống hạn hán bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

Câu 6. Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước thời Văn Lang?
A. Quyền lực được tập trung tối đa vào trong tay Hùng Vương.
B. Tiềm tàng nguy cơ chia rẽ, cát cứ ở các chiềng, chạ.
C. Tổ chức theo mô hình quân chủ, đơn giản, sơ khai.
D. Tổ chức đơn giản, chưa khoa học.
Câu 7. Ai đã lãnh đạo nhân dân Âu Việt và Lạc Việt kháng chiến chống quân Tần xâm lược?
A. Hùng Vương.
B. Thục Phán.
C. Hai Bà Trưng.
D. Bà Triệu.
Câu 8. Sau khi lên ngôi, An Dương Vương đã dời đô về
A. Phong Châu (Phú Thọ).
B. Phong Khê (Đông Anh, Hà Nội).
C. Phú Xuân (Huế).
D. Hoa Lư (Ninh Bình).
Câu 9. Đâu không phải lí do An Dương Vương dời đô xuống Phong Khê (nay là Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội)?
A. Vùng đất đông dân.
B. Nằm ở trung tâm đất nước.
C. Thuận lợi cho việc đi lại.
D. Giàu tài nguyên thiên nhiên.
Câu 10. Nội dung nào không phải biện pháp của An Dương Vương để củng cố an ninh quốc phòng quốc gia?
A. Xây dựng thành Cổ Loa kiên cố.
B. Xây dựng lực lượng quân đội mạnh.
C. Cải tiến vũ khí cho quân đội.
D. Không đồng ý với đề nghị xin hòa của Triệu Đà.
Vận dụng
Từ truyền thuyết “con Rồng cháu tiên” em hiểu thế nào về hai chữ “đồng bào” và truyền thống tương thân tương ái của người Việt?
The and