Tiết 31. NHÀ NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC

KHỞI ĐỘNG
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng 10
tháng 3
Dù ai buôn bán gần xa
​Nhớ ngày giỗ Tổ tháng 3

• Những câu ca dao trên nhắc đến sự kiện nào được diễn ra hàng năm ở nước ta?

mùng
• Theo em, những câu ca dao
trên có ý10”
nghĩa dăn dạy chúng ta điều gì?

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ
1. Quan sát và gọi tên các câu chuyện truyền thuyết trong
Dựa vào
dung
hãy nào
chỉ có
ra nội
3 cơ
sở hình
bức nội
tranh.
Chỉ SGK,
rõ câuem
chuyện
dung:
thành
nhà làm
nước
đầu
củangoại
người
Việt
cổnước.
trong
Dựng nước,
thủy
lợi,tiên
chống
xâm
– giữ

thực tiễn?

1

2

3

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ
- Cơ sở hình thành:
+ Sản xuất phát triển.
+ Nhu cầu liên kết để trị thủy
+ Nhu cầu liên kết để chống
ngoại xâm.

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ
-

Tên nước:
Thời gian:

-

Phạm vi lãnh thổ:

- Kinh đô:
- Đứng đầu:

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ
- Tên nước: Văn Lang
- Thời gian: TK VII TCN
- Phạm vi lãnh thổ: khu vực Bắc Bộ, Bắc
Trung Bộ
- Kinh đô: Phong Châu (Việt Trì, Phú Thọ)
- Đứng đầu: Hùng Vương

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ
Tổ chức nhà nước:

Quan sát sơ đồ, em có nhận xét gì về tổ chức Nhà
nước Văn Lang?

2. Tổ chức nước Văn Lang
• Đứng đầu bộ máy nhà nước là Hùng Vương.
• Giúp việc cho Hùng vương là Lạc Hầu và lạc
tướng.
• Cả nước có 15 Bộ, đứng đầu bộ là Lạc tướng.
• Dưới Bộ là các chiềng, chạ, đứng đầu chiềng chạ
là Bồ Chính
ÞBộ máy nhà nước còn đơn giản, sơ khai, chưa
có luật pháp thành văn, chữ viết và quân đội.
Þ Mở ra thời kì dựng nước đầu tiên trong lịch sử
dân tộc

1. Nhà nước đầu tiên của người Việt cổ

Em có biết?
Sự ra đời và tồn tại của nhà nước Văn Lang cho đến ngày hôm nay v ẫn còn
nhiều điểm chưa thực sự rõ ràng. Người ta vẫn không biết m ột cách chính xác
rằng, phạm vi của nhà nước này cụ thể ở đâu, rất khó để xác đ ịnh đ ược tuy ệt
đối về lãnh thổ của nhà nước Văn Lang cũng như quyền lực của các ông vua,…
Nguyên nhân là do chúng ta chưa có đủ tư liệu và các bằng chứng lịch s ử.
Những gì chúng ta biết được về nhà nước này, một phần là từ các truy ền
thuyết lịch sử, và một phần là từ kết quả các cuộc khai quật khảo cổ học.

Tiết 32. NHÀ NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC

2. Sự ra đời nhà nước Âu Lạc
Quan sát đoạn phim tư liệu
sau đây, kết hợp với các
thông tin trong SGK, em hãy
trả lời câu hỏi
Nước Âu Lạc ra đời trong
hoàn cảnh nào? Tổ chức nhà
nước Âu Lạc có điểm gì mới
so với nhà nước Văn Lang?

2. Sự ra đời nhà nước Âu Lạc
Hoàn cảnh ra đời
• Năm 214 TCN, nhà Tần cho
quân đánh xuống phía Nam
• Người Âu Việt và Lạc Việt đã
đoàn kết chống xâm lược.
• Năm 208 TCN, Thục Phán đã
lên làm vua, xung là An Dương
Vương
=> Nước Âu Lạc ra đời

2. Sự ra đời nhà nước Âu Lạc
Tổ chức nhà nước
• Kinh đô: Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội.
• Phạm vi: mở rộng hơn, đất nước có nhiều
Bộ
• Tổ chức bộ máy chặt chẽ hơn so với thời
Văn Lang, có quân đội, vũ khí.
• An Dương Vương cho xây dựng thành Cổ
Loa, là trung tâm Âu Lạc

• Tên gọi: Cổ Loa (Loa thành…)
• Thời gian xuất hiện: TK III – II trước CN
• Vị trí: Phía bắc sông Hoàng
• Quy mô:
- Chiều dài chu vi: khoảng 16.000 m
- Chiều cao: từ 5 đến 10 m
- Mặt thành rộng: 10 m
- Chân thành rộng: 10 – 20m
• Cấu trúc: 3 vòng thành
- Thành nội
- Thành trung
- Thành ngoại
• Hào bao quanh thành rộng 10 - 30m

ĐIỂM TIN LỊCH SỬ
DI TÍCH THÀNH CỔ LOA

ĐIỂM TIN LỊCH SỬ
DI TÍCH THÀNH CỔ LOA
WHO?
Ai sống
trong
thành?

WHAT?
Xây thành
để làm gì?

THẢO
LUẬN

2. Sự ra đời nhà nước Âu Lạc
Em có biết, vì sao thời Âu Lạc có thế mạnh hơn Văn
Lang, xây dựng thành Cổ Loa kiên cố và có nhiều vũ
khí tốt nhưng lại để mất nước?

Tiết 33. NHÀ NƯỚC VĂN LANG, ÂU LẠC

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
a, Đời sống vật chất

Giải mã
hiện vật

Quan sát và giải mã các hình ảnh dưới đây để tìm
hiểu về đời sống vật chất của cư dân Văn Lang, Âu
Lạc

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề
sản xuất
chính

Những hiện vật dưới đây cho em biết, cư dân Văn Lang,
Âu Lạc đã biết làm những nghề gì?

Lưỡi cày đồng
hình bướm

Thạp đồng
Đào Thịnh

Trống đồng
Ngọc Lũ

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc

Ăn
Mặc

Những họa tiết trang trí dưới đây cho em biết điều gì
về thức ăn, trang phục của người Văn Lang, Âu Lạc?

Hình người giã gạo trên
trống đồng

Hình người múa hát trên Trang phục và kiểu tóc của người Việt cổ
trống đồng
Hình trang trí trên cán dao găm bằng đồng)

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc

ỞĐi
lại

Những hình ảnh này cho em biết nơi ở của cư dân Văn Lang,
Âu Lạc như thế nào và họ đi lại bằng phương tiện gì?

Họa tiết hình thuyền

Họa tiết mái nhà cong

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Từ những hình ảnh đã được giải mã, em hãy
hoàn thành bảng thông tin sau
Nghề sản xuất chính
Ăn
Mặc
Ở
Đi lại

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề sản xuất chính

Ăn
Mặc
Ở
Đi lại

- Nghề nông trồng lúa nước, gắn với thủy
lợi, khai hoang
- Nghề luyện kim, đúc đồng, rèn sắt

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề sản xuất chính

- Nghề nông trồng lúa nước, gắn với thủy
lợi, khai hoang
- Nghề luyện kim, đúc đồng, rèn sắt

Ăn

- Thức ăn chính là gạo nếp, gạo tẻ, muối,
mắm, cá,

Mặc
Ở
Đi lại

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề sản xuất chính

- Nghề nông trồng lúa nước, gắn với thủy lợi, khai hoang
- Nghề luyện kim, đúc đồng, rèn sắt

Ăn
Mặc

- Thức ăn chính là gạo nếp, gạo tẻ, muối, mắm, cá,
- Nam đóng khố, cởi trần, đi chân đất
- Nữ mặc váy, yếm
Tóc để ngang vai, búi tó hoặc tết đuôi sam
Dịp lễ hội: đội thêm mũ long chim, đeo vòng tay, trang sức

Ở
Đi lại

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề sản xuất chính

- Nghề nông trồng lúa nước, gắn với thủy lợi, khai hoang
- Nghề luyện kim, đúc đồng, rèn sắt

Ăn
Mặc

- Thức ăn chính là gạo nếp, gạo tẻ, muối, mắm, cá,
- Nam đóng khố, cởi trần, đi chân đất
- Nữ mặc váy, yếm
Tóc để ngang vai, búi tó hoặc tết đuôi sam
Dịp lễ hội: đội thêm mũ long chim, đeo vòng tay, trang sức
Nhà sàn mái cong, mái dài

Ở
Đi lại

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
Nghề sản xuất chính

- Nghề nông trồng lúa nước, gắn với thủy lợi, khai hoang
- Nghề luyện kim, đúc đồng, rèn sắt

Ăn
Mặc

- Thức ăn chính là gạo nếp, gạo tẻ, muối, mắm, cá,
- Nam đóng khố, cởi trần, đi chân đất
- Nữ mặc váy, yếm
Tóc để ngang vai, búi tó hoặc tết đuôi sam
Dịp lễ hội: đội thêm mũ long chim, đeo vòng tay, trang sức
Nhà sàn mái cong, mái dài
Chủ yếu bằng thuyền

Ở
Đi lại

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
b, Đời sống tinh thần
Dựa vào thông tin SGK, em hãy trình bày
những nét chính về đời sống tinh thần của cư
dân Văn Lang, Âu Lạc?

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
b, Đời sống tinh
thần
Phong tục, tập quán
• Người Việt có tục xăm mình, ăn trầu, nhuộm răng đen, làm
bánh chưng, bánh giầy
• Tổ chức lễ hội gắn với nền nông nghiệp trồng lúa nước
Tín ngưỡng
• Thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần trong tự nhiên như
thần Núi, thần Sông, thần Mặt trời,…

3. Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân
Văn Lang, Âu Lạc
b, Đời sống tinh thần
Trống Đồng và các câu
chuyện của người Việt cổ

 Hãy kể tên các trống đồng mà em biết?
 Trống đồng được người Việt cổ dùng để làm những
việc gì?
 Những họa tiết in trên trống đồng phản ánh điều gì?
 Em có biết ý nghĩa của biểu tượng mặt trời ở giữa
mặt trống không?

LUYỆN TẬP
Hoàn thành bảng thống kê các nội dung
dưới đây về nhà nước Văn Lang và Âu Lạc

Nội dung
Thời gian ra đời
Đứng đầu nhà nước
Kinh đô

Nước Văn Lang

Nước Âu Lạc

LUYỆN TẬP

Em hãy kể tên ít nhất 3 phong tục trong văn hóa
của Việt Nam hiện nay được kế thừa từ thời Văn
Lang, Âu Lạc?

VẬN DỤNG – THỰC HÀNH
Nhiệm vụ:
Thiết kế mô hình thành Cổ Loa
•

Gồm ba vòng thành

•

Mô tả vị trí, chức năng của từng vòng

•

Mô tả điểm mạnh, điểm yếu của công trình
này

•

Khuyến khích sử dụng chất liệu tái chế để
thiết kế mô hình.

Chào tạm
biệt các em!