SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT CHƯƠNG MỸ A
LỚP: 11A5
Giáo viên: Nguyễn Thị Bích Liên
Kính chào quý thầy cô giáo và các em học sinh!
KIỂM TRA VIỆC HỌC BÀI Ở NHÀ

- Có 5 câu hỏi theo hình thức trắc nghiệm.

- Suy nghĩ và trả lời trong vòng 10s

- Nhắn câu trả lời vào ô chat (chỉ trả lời chữ cái đứng trước đáp án đúng)
AI NHANH HƠN AI?

Câu 1: Truyện ngắn “ Hai đứa trẻ” là của tác giả nào sau đây?

A. Vũ Trọng Phụng.

B. Nam Cao.

C. Thạch Lam.

D. Nguyễn Công Hoan.


AI NHANH HƠN AI?

Câu 2: Dòng nào sau đây nói đúng năm sinh, năm mất của Thạch Lam?

A. Sinh 1910, mất 1942.

B. Sinh 1915, mất 1951.

C. Sinh 1918, mất 1966

D. Sinh 1912, mất 1939.


AI NHANH HƠN AI?

Câu 3: Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” trích từ tập truyện nào?

A. Hà Nội băm sáu phố phường

B. Gió đầu mùa.

C. Nắng trong vườn.

D. Theo dòng.


AI NHANH HƠN AI?

Câu 4: Thạch Lam là thành viên nhóm văn học nào sau đây?

A. Nhân văn giai phẩm.

B. Phong trào thơ mới.

C. Tự lực văn đoàn.

D. Hội Tao Đàn


AI NHANH HƠN AI?

Câu 5: Thạch Lam thành công nhất với thể loại văn học nào?

A. Phóng sự.

B. Truyện ngắn.

C. Tiểu thuyết.

D. Tùy bút.


Văn bản:

Hai đứa trẻ

- Thạch Lam-
Tiến trình chinh phục kiến thức

I

Tìm hiểu chung

II

Đọc hiểu văn bản

III

Tổng kết

1. Tác giả

2. Tác phẩm

1. Cảnh phố huyện lúc chiều tàn

2. Cảnh phố huyện lúc về đêm

.

3. Cảnh phố huyện lúc đêm khuya.

Tiết 29: Hai đứa trẻ - Thạch Lam-
Nhiệm vụ trước giờ học

Nhóm 1: tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của tác giả.

Nhóm 2: tìm hiểu khái quát về tác phẩm.

Nhóm 3: tìm hiểu về bức tranh thiên nhiên nơi phố huyện lúc chiều tà.

Nhóm 4: tìm hiểu về bức tranh đời sống con người nơi phố huyện.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

__
1. Tác giả

Nhóm 1: Trình bày những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của tác giả Thạch Lam.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_
1. Tác giả

a. Cuộc đời:

*Thạch Lam (1910-1942)
- Là người thông minh, đôn hậu, điềm đạm và rất đỗi tinh tế. Ông là cây bút tiêu biểu của nhóm “Tự lực văn đoàn”.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_
1. Tác giả

b. Sự nghiệp:

a. Cuộc đời:

- Đặc điểm sáng tác:

+ Có quan niệm văn chương lành mạnh và tiến

bộ.

+ Có biệt tài về truyện ngắn

+ Văn phong trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_
1. Tác giả

b. Sự nghiệp:

a. Cuộc đời:

*Những tác phẩm chính:

+ Tập truyện ngắn _Gió đầu mùa _(1937),_Nắng trong vườn_

_ _(1938), _Sợi tóc _(1942).

+ Tiểu thuyết _Ngày mới (_1939).

+ Tập tiểu luận _Theo dòng _(1941).

+ Tùy bút _Hà Nội 36 phố phường _(1943).
Thạch Lam là một trong những cây bút văn xuôi xuất sắc của văn học Việt Nam giai đoạn 1930-1945.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_
1. Tác giả
2. Tác phẩm

Nhóm 2: Tác phẩm

- Xuất xứ?

*Không gian, thời gian? *Tóm tắt ? *Bố cục?
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_
1. Tác giả
2. Tác phẩm

- Xuất xứ: in trong tập _Nắng trong vườn _(1938)

*Không gian, thời gian: một phố huyện nghèo trước Cách mạng, hiện lên ở ba thời điểm là lúc chiều tối, đêm khuya và khi chuyến tàu đến rồi đi qua.
- Bố cục: 3 phần (ba thời điểm).

“Hai đứa trẻ” là truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách truyện Thạch Lam; có sự hòa quyện của hai yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
Nhóm 3: Bức tranh thiên nhiên được khắc họa qua những chi tiết nào?

Cảm nhận về bức tranh này? Nhận xét nhịp điệu, hình ảnh, cảm xúc mà câu văn gợi lên?
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_
*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
- Âm thanh: _tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái,_

_ tiếng muỗi vo ve_ ->

*Hình ảnh, màu sắc: phương tây đỏ rực như lửa cháy,

đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn, dãy tre làng

đen lại ->
*Đường nét : _dãy tre làng đen lại cắt hình rõ rệt_

_ trên nền trời ->_
Bức tranh đồng quê quen thuộc, gần gũi, bình dị mà không kém phần thơ mộng, mang hồn cốt Việt Nam.

_âm thanh nhỏ dần._

_màu sắc nhạt dần._

_đường nét đơn điệu._
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
_* Nghệ thuật: _

+ Những câu văn êm dịu, có nhịp điệu chậm, vừa giàu

hình ảnh, nhạc điệu lại vừa uyển chuyển tinh tế.

+ Mỗi câu văn như một nét vẽ đơn sơ gợi dậy được tâm hồn của cảnh vật.
+ Lần lượt mỗi câu văn lại mở ra một cảnh, cảnh trong

câu trước như gọi cảnh câu sau.

_Chất thơ, chất trữ tình _

_ lãng mạn._
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên nhiên
b.Bức tranh đời

sống

Nhóm 4: Bức tranh đời sống của con người hiện lên như thế nào? Từ đó, em có nhận xét gì về cuộc sống nơi đây?
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

*Phố huyện lúc chiều tàn
b. Bức tranh đời sống:

Cảnh chợ tàn

Vắng lặng

Tàn tạ

Người về hết

Tiếng ồn ào cũng mất

Mặt đất toàn rác rưởi

Những kiếp người

Những đứa trẻ con nhà nghèo

Mẹ con chị Tý

Bà cụ Thi

Hai chị em Liên

Nhặt nhạnh phế phẩm của sự sống

Mò cua bắt ốc

Mở hàng nước

Công việc may rủi, bấp bênh

Gánh hàng lèo tèo, buôn bán ế ẩm

Hơi điên

Nghiện rượu

Phải tham dự vào cuộc mưu sinh khi còn nhỏ.
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b. Bức tranh đời

sống

Cuộc sống nơi phố huyện lụi tàn, khó khăn, nghèo đói và tiêu điều

Yếu tố hiện thực
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b. Bức tranh đời

sống

Nêu những tác phẩm mà em biết cũng viết về cảnh chợ? So sánh với cảnh chợ tàn trong “Hai đứa trẻ”?
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b. Bức tranh đời

sống

Nêu những tác phẩm mà em biết cũng viết về cảnh chợ tàn? So sánh với cảnh chợ tàn trong “Hai đứa trẻ”?

Bức tranh thiên nhiên và bức tranh đời sống con người hiện lên qua cảm nhận của nhân vật nào?

Tại sao tác giả lại lựa chọn nhân vật đó mà không phải là một nhân vật khác?
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b.Bức tranh đời

sống

Bức tranh thiên nhiên và bức tranh đời sống con người hiện lên qua cảm nhận của nhân vật nào?

Lý giải, tại sao tác giả lại lựa chọn nhân vật đó mà không phải là một nhân vật khác?

Trước cảnh chiều tàn và những kiếp người tàn tạ, tâm trạng của Liên như thế nào?

c. Tâm trạng của

Liên
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b.Bức tranh đời

sống

c. Tâm trạng của

Liên

- Cảm nhận “_mùi riêng của đất, của quê hương này”._

- _Lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn._

- _Động lòng thương _những đứa trẻ nhà nghèo.

- Xót thương cho mẹ con chị Tí.

Liên là một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế; có lòng trắc ẩn, yêu thương con người.

Thái độ tình cảm của nhà văn:

*Tình cảm yêu mến, gắn bó đối với thiên nhiên, quê hương, đất nước. *Niềm xót thương đối với những kiếp người nghèo khổ.
Nghệ thuật

Tiểu kết

Tả cảnh thiên nhiên tinh tế với hình ảnh, màu sắc, âm thanh hòa quyện.

Tả cuộc sống con người bằng những nét chân thực.

Ngôn ngữ giàu cảm xúc, giọng văn điềm tĩnh, nhẹ nhàng.

Không chú trọng sự kiện, tình tiết mà đi sâu khai thác thế giới nội tâm của nhân vật.

Sự hòa quyện của hai yếu tố trữ tình lãng mạn và hiện thực

Thiên nhiên đẹp, gợi buồn, mang cốt cách Việt Nam.

Cuộc sống nghèo đói, tiêu điều.

Cảm xúc mong manh, mơ hồ của Liên và thái độ của nhà văn.

Luyện tập
Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b.Bức tranh đời

sống

c. Tâm trạng của

Liên

Luyện tập

Câu 1: Dòng nào nói không đúng về tác giả Thạch Lam?

A. Ông là người đôn hậu, điềm đạm và rất đỗi tinh

tế.

B. Thuở nhỏ, sống ở quê ngoại (phố huyện Cẩm

Giàng, tỉnh Hải Dương), sau đó theo cha chuyển

sang tỉnh Thái Bình.

C. Ông có quan niệm văn chương lành mạnh, tiến

bộ.

D. Sinh năm 1910, tại Hà Nội, tên thật là Nguyễn

Tường Long, là thành viên của nhóm _Tự lực văn_

_ đoàn_.


Tiết 29: Hai đứa trẻ

- Thạch Lam -

_I. Tìm hiểu chung:_

_II. Đọc – Hiểu văn bản:_

*Phố huyện lúc

chiều tàn
*Bức tranh thiên

nhiên
b.Bức tranh đời

sống

c. Tâm trạng của

Liên

Luyện tập



Câu 2: Các chi tiết: mặt trời "_đỏ rực...ánh hồng như hòn than sắp tàn_", cái chõng _"sắp gãy"_, phiên chợ "_vãn từ lâu_" đặt cạnh nhau trong cảnh chiều buông nhằm tô đậm không khí, ấn tượng về:

_A. Sự nghèo nàn._

_ _

_ B. Sự sa sút, lụi tàn._

_ _

_ C. Sự mất mát._

_ _

_ D. Sự náo nhiệt._

Cảm ơn quý thầy cô
và các em học sinh!