Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
A. Văn bản “ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”
I. Kiến thức cơ bản:
1. Tác giả.
Khái quát lại những nét cơ bản về nhà thơ Lí Bạch ?
- Lý Bạch (701 – 762) Tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ.
- Tính tình phóng khoáng, văn hay võ giỏi.
- Thơ ông viết về thiên nhiên, tình yêu, tình bạn và chiến tranh.
- Mệnh danh Thi tiên – nhà thơ Đường nổi tiếng nhất.
2. Tác phẩm:
Hoàn cảnh ra đời bài thơ?
- Sáng tác khi sống tha phương, trong cơn ly loạn, nhìn trăng nhớ quê.
Xác định kiểu văn bản, PTBĐ và thể thơ?
* Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt.
- KVB: biểu cảm.
- PTBĐ: biểu cảm + miêu tả
- Thể thơ: ngũ ngôn tứ tuyệt (cổ thể)
- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
 
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
- Giới thiệu về thể thơ của văn bản?
* Thể thơ.
- Bài thơ được viết theo hình thức cổ thể trong đó mỗi câu thường có 5 hoặc 7 chữ, song không bị qui tắc chặt chẽ về niêm, luật và đối ràng buộc.
- Bài thơ thể hiện nỗi nhớ quê nhà khi tác giả nhìn thấy ánh trăng.
- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
 
* Nghệ thuật.
- Hình ảnh tự nhiên, gần gũi.
- Bút pháp tả thực, NT đối.
- Ngôn ngữ tự nhiên, giản dị, giàu cảm xúc.
* Nội dung.
- Bài thơ thể hiện 1 cách nhẹ nhàng, thấm thía tình yêu quê hương của nhà thơ Lý Bạch trong hoàn cảnh tha hương giữa 1 đêm trăng thu thanh tĩnh.
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
3. Phép đối trong bài thơ.
Cử đầu >< đê đầu
Vọng minh nguyệt >< tư cố hương
- Tình cảm Lí Bạch đối với quê hương.
- Với những từ ngữ giản dị và tinh luyện, bài thơ đã thể hiện nhẹ nhàng và thấm thía tình quê hương của một người xa nhà trong một đêm thanh tĩnh.
II. Luyện tập.
Bài 1: Em có nhận xét gì về cách dùng cặp từ trái nghĩa cử, đê? Cách dùng như vậy có gì độc đáo trong việc biểu hiện chủ đề quen thuộc: Trông trăng nhớ quê ?
- Cử, đê: cặp từ trái nghĩa biểu thị hai hành động liên tiếp trái ngược nhau làm nổi bật tình cảm quê hương luôn thường trực trong lòng tác giả.
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
- Trông trăng nhớ quê là chủ đề quen thuộc được dùng nhiều nên đã sáo mòn. Tác giả thêm hai cụm từ có cặp từ trái nghĩa cử, đê là một sáng tạo rất độc đáo. Lí Bạch sử dụng rất đúng chỗ. Hành động "cử" là tất yếu. Từ chỗ thấy ánh trăng đẹp tác giả đã ngẩng đầu để ngắm vầng trăng. Và chính vầng trăng đơn côi mà cực đẹp đã đánh thức tình yêu quê hương trong lòng nhà thơ: Đê đầu tư cố hương.
- Hai câu thơ đối nhau miêu tả những hoạt động liên tục: cử, vọng, đê, tư; đó là những hoạt động dạt dào tư duy và cảm xúc, làm cụ thể và sinh động hơn tình huống "vọng nguyệt hoài hương" (trông trăng nhớ quê). Vì thế chủ đề trông trăng nhớ quê của Lí Bạch trở nên cụ thể, mới mẻ.
Bài 2: Cách bố cục bài thơ có gì đặc biệt?
- Thông thường ở một bài tứ tuyệt, hai câu đầu tả cảnh, hai câu sau ngụ tình. Bài này có bố cục đặc biệt trong hai câu đầu chỉ có câu 1 là tả cảnh còn 3 câu sau tả tình.
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
- Bài thơ được bố cục hợp lí theo loogic của tâm lí. Tác giả không ngủ được nhìn ra trước giường thấy ánh trăng ngỡ là sương, khi nhận ra đó là trăng, ngẩng đầu ngắn lập tức nỗi nhớ quê hương tuôn trào.
Bài 3: Nêu mqh giữa cảnh và tình trong BT?
Mối quan hệ giữa tình và cảnh trong bài thơ.
- Hai câu đầu gợi tả đêm trăng thanh tĩnh. Trăng quá sáng khiến cho nhà thơ ngỡ là lớp sương mờ phủ trên mặt đất. Đó là một cảm giác trong khoảnh khắc khi giấc mơ ngắn ngủi vừa tan.
- Tác giả ngẩng đầu lên nhìn trăng sáng, như để kiểm tra ý nghĩ (trăng hay sương). -- Nhưng nhìn thấy ánh trăng sáng lạnh, cô đơn, nhà thơ chạnh lòng,liền cuối đầu nhớ cố hương.
- Nhớ quê, thao thức không ngủ được, nhìn trăng. Nhìn trăng lại càng nhớ quê.
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
- Câu hai vế hai miêu tả mấn mao tồi chỉ sự thay đổi ngoại hình của con người
Tiết 28+ 29+30
ÔN TẬP VĂN BẢN:
“CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH”
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
III. Củng cố: