GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 4
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIO LINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ THCS TRUNG HẢI
Năm học : 2021 – 2022
BIỆN PHÁP CHỦ NHIỆM
Cấu trúc BIỆN PHÁP
I. MỞ ĐẦU
II. NỘI DUNG
III. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VIỆC THỰC HIỆN BIỆN PHÁP
IV. KẾT LUẬN
PHẦN I: MỞ ĐẦU
Nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được nhiều quốc gia trên thế giới đưa vào dạy cho học sinh trong các trường phổ thông dưới nhiều hình thức khác nhau.
Bậc Tiểu học là bậc học xây dựng nền tảng cho học sinh phát triển, giáo dục học sinh có kĩ năng sống, kĩ năng làm người để học sinh có thêm kinh nghiệm thích ứng môi trường, xã hội mới.
Với mục tiêu đem lại niềm vui, hứng thú học tập và nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh, giáo viên tích cực đổi mới.
Để tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là một nội dung cần được quan tâm.
Thực hiện chủ đề năm học 2021 – 2022 của sở GD-ĐT Quảng Trị là: “Tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục”.
PHẦN II : NỘI DUNG
1. Đánh giá thực trạng
Thời đại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ và hội nhập quốc tế, các em có những hiểu biết phong phú nhờ truy cập Internet, nhưng thực tế kĩ năng sống của các em còn nhiều hạn chế.
Ở trường học, học sinh chủ yếu tiếp thu kiến thức văn hóa nhiều hơn là thực hành kĩ năng sống nên khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống kém, thường nóng nảy, gây gổ lẫn nhau, kĩ năng giao tiếp hạn chế, hay nói tục, chửi bậy.
Phần lớn các gia đình hiện nay đều chỉ có 1 -2 con, nên họ rất thương con, cưng chiều con, làm thay con, khiến đa phần học sinh khó tiếp cận được các hoạt động kĩ năng thực hành xã hội, làm cho trẻ hình thành thói quen thích hưởng thụ, lười lao động.
Bảng 1: Khảo sát các kĩ năng sống của học sinh lớp 4A đầu năm học 2021 – 2022
thực trạng
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp
Xây dựng tốt các mối quan hệ trong tập thể
Giáo dục KNS qua việc tích hợp, lồng ghép vào các môn học
Giáo dục KNS qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp
Động viên, khen thưởng kịp thời
Phối hợp với cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
2.1. Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp
Nhiệm vụ năm học của Sở, Phòng Giáo dục - Đào tạo; mục tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch giáo dục của nhà trường.
Đặc điểm của lớp chủ nhiệm ( tổng số học sinh, thuận lợi và khó khăn cơ bản, điều kiện sống của học sinh,...)
Mục tiêu, kế hoạch hoạt động của các tổ chức đoàn thể trong trường học, đặc điểm tình hình của địa phương.
Dự báo về khả năng phát triển từng mặt về kĩ năng sống của từng học sinh.
Kế hoạch chủ nhiệm phải thể hiện tính toàn diện, cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển các kĩ năng sống cho học sinh ở từng giai đoạn.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
2.2. Xây dựng tốt các mối quan hệ trong tập thể
Ngay từ đầu năm học tôi đã tổ chức một buổi sinh hoạt lớp với chủ đề “Điều em muốn nói” để các em được chia sẻ với nhau về sở thích, ước mơ cũng như mong muốn của mình, có cả những điều muốn nhận được từ bạn bè
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Việc bố trí, sắp xếp chỗ ngồi của học sinh cũng được chú ý. Những học sinh nhút nhát, ít nói sẽ ngồi cạnh những bạn mạnh dạn, tự tin, khuyến khích các em kèm cặp trong tất cả các hoạt động học tập, rèn luyện. Chính nhờ vậy mà các em biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Đây chính là yếu tố xây dựng khối đoàn kết trong tập thể lớp.
Thường xuyên thay đổi, luân phiên nhau cho các em làm Lớp trưởng, tổ trưởng trong năm học, điều này sẽ tạo cơ hội để học sinh tự khẳng định mình, giúp các em nhận ra và phát triển năng lực quản lí, mạnh dạn, tự tin hơn. Cách làm này tạo sự cạnh tranh, thi đua lành mạnh giúp các em học tập tốt hơn.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
2.2. Xây dựng tốt các mối quan hệ trong tập thể
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh có thể thực hiện qua các giờ học. Lồng ghép, tích hợp việc giáo dục kĩ năng sống vào các môn học như Tiếng việt, Đạo đức, Khoa học, An toàn giao thông,...để các em được làm, được trải nghiệm như trong cuộc sống thực, giúp các em vận dụng những kĩ năng đó vào cuộc sống.
Tổ chức cho học sinh các hoạt động học tập phong phú: kể chuyện đã nghe, đã đọc theo từng chủ điểm, chơi trò chơi, múa hát, vẽ tranh,...Sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực : học nhóm, đóng vai, trò chơi,...như thế là giáo viên đã tạo cơ hội, tạo môi trường cho các em thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
2.3. Giáo dục kĩ năng sống qua việc tích hợp, lồng ghép vào các môn học
2.3. Giáo dục kĩ năng sống qua việc tích hợp, lồng ghép vào các môn học
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH


2.4. Giáo dục kĩ năng sống qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp
Để cho học sinh tự điều hành giờ sinh hoạt lớp, học sinh được nhận xét, đánh giá lẫn nhau. Cho các em tự nhận lỗi và sửa lỗi để dạy cho các em tính trung thực và lòng tự trọng, giúp các em biết sống có trách nhiệm hơn. Giáo viên chủ nhiệm là người đưa ra kết luận vào cuối tiết học. Như vậy đã rèn cho học sinh kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng lắng nghe tích cực và kĩ năng tư duy phê phán.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Biến tiết sinh hoạt lớp thành một buổi hội thảo nhỏ, là nơi các em chia sẻ kinh nghiệm trong học tập, kinh nghiệm trong cuộc sống. Nội dung của các buổi thảo luận theo chủ điểm hàng tháng.
2.4. Giáo dục kĩ năng sống qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Biến tiết sinh hoạt lớp thành buổi biểu diễn văn nghệ, khuyến khích học sinh thể hiện tài năng của mình. Tôi thường xuyên thay đổi không gian, địa điểm tổ chức tiết sinh hoạt lớp sau đó khuyến khích các em sưu tầm và tổ chức các trò chơi dân gian cho các bạn cùng chơi.
Các buổi ngoại khóa của trường, của lớp cũng là nơi rèn kĩ năng sống cho các em rất hiệu quả. Với học sinh tiểu học, trò chơi có một vai trò rất quan trọng, giúp các em học, khám phá, thực hành ý tưởng qua trò chơi.
2.4. Giáo dục kĩ năng sống qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoài giờ lên lớp
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
2.5. Động viên, khen thưởng kịp thời
Tâm lí của trẻ con là thích được khen, được cổ vũ. Giáo viên chủ nhiệm khen ngợi, động viên kịp thời là đã truyền cho các em nguồn cảm hứng, nguồn động lực để các em thi đua học tập, rèn luyện để ngày càng hoàn thiện mình.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Cuối mỗi tuần, tổng kết một lần để khen thưởng những em đã đạt nhiều hoa điểm tốt bằng những phần quà nhỏ. Đây là một hình thức động viên về tinh thần rất giá trị và hiệu quả. Các em sẽ nhanh nhẹn hơn, có đạo đức tốt hơn, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong cuộc sống.
2.5. Động viên, khen thưởng kịp thời
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Kĩ năng tự phục vụ: Muốn thực hiện tốt nề nếp của nhà trường, lớp như đi học đúng giờ, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, có đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập,...thì cha mẹ phải hướng dẫn, giúp đỡ, rèn luyện từ những việc nhỏ nhất phù hợp với độ tuổi như vệ sinh cá nhân, đánh răng rửa mặt, quét nhà, gấp chăn màn,.. Những việc làm này giúp các em có thói quen tốt để hình thành kĩ năng tự phục vụ và ý nghĩa hơn là kĩ năng sống tự lập sau này.
2.6. Phối hợp với cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
2.6. Phối hợp với cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Kĩ năng quản lí thời gian: Ngay từ đầu năm học tôi tổ chức buổi sinh hoạt lớp cho các em thảo luận về vấn đề quản lí thời gian, lập thời gian biểu cho việc học tập và sinh hoạt của bản thân. Cha mẹ hướng dẫn, giúp đỡ các em thực hiện theo thời khóa biểu. Vì vậy các em không còn đi học muộn, học tập với tình thần thoải mái nên kết quả cũng tốt hơn.
Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ và bảo vệ bản thân: Giúp các em tránh được những nguy hiểm và bảo vệ bản thân trước những tai nạn, trước những người xấu khi không có cha mẹ bên cạnh như tránh bị xâm hại tình dục, tìm kiếm sự hỗ trơ khi bố mẹ quên đón,.., nhớ số điện thoại của cha mẹ, không cho ai chạm vào cơ thể mình (như hôn, sờ vào vùng kín, vùng nhạy cảm,..)
2.6. Phối hợp với cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, học sinh tiếp thu kiến thức nhanh, có hiểu biết phong phú. Tuy nhiên, việc ứng xử một số vấn đề mang tính văn hóa – xã hội còn rất hạn chế. Vì thế qua các buổi sinh hoạt ngoại khóa do nhà trường, Liên đội tổ chức như tuyên tuyền về cách phòng, chống bệnh sốt xuất huyết, bệnh tay, chân, miệng, phòng chống dịch covid-19, tai nạn giao thông, đuối nước,… bằng các hình thức như qua các buổi phát thanh măng non, vẽ tranh, đóng các tiểu phẩm hài, kịch để tuyên truyền, vận động đã giúp hình thành, tích lũy thêm các kĩ năng sống cơ bản cho các em.
2.6. Phối hợp với cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là điều rất cần thiết. Bởi nó trang bị đầy đủ những kĩ năng cho các em để các em có được cuộc sống an toàn và ngày càng tốt đẹp hơn. Đồng thời giúp các em hoàn thiện nhân cách để trở thành con ngoan, trò giỏi và trở thành người có ích cho xã hội sau này.
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
PHẦN III: đánh giá hiệu quả thực hiện biện pháp
Kĩ năng hợp tác làm việc nhóm: biết phân công công việc, lắng nghe ý kiến người khác, biết chấp nhận đúng sai, thống nhất ý kiến.
Kĩ năng tự phục vụ: biết chuẩn bị sách vở, đồ dùng học tập, áo quần, rửa li cốc, vệ sinh lớp học,...
Kĩ năng giao tiếp: tự tin trình bày ý kiến trước nhóm, trước tập thể, biết chào hỏi lễ phép, bảo vệ của công, bảo vệ môi trường,...
Biết tìm kiếm sự hỗ trợ, biết tự bảo vệ bản thân trước những nguy hiểm và các tệ nạn xã hội, không nghe lời dụ dỗ, lôi kéo vào các tệ nạn, tham gia giao thông an toàn,…
Bảng 2: Kết quả giáo dục KNS cho học sinh lớp 4A
Giữa học kì I, năm học 2021-2022
PHẦN III: đánh giá hiệu quả thực hiện biện pháp
Bảng 1: Khảo sát các kĩ năng sống của học sinh lớp 4 A đầu năm học 2021-2022
Bảng 2: Kết quả giáo dục KNS cho học sinh lớp 4A giữa học kì I, năm học 2021-2022
PHẦN Iv: kết luận
1. Ý nghĩa của biện pháp
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động, để học sinh tự cảm nhận, đánh giá, nhận xét qua các hành vi và từ đó hình thành các kĩ năng.
Giáo dục kĩ năng sống trong trường học góp phần rèn luyện, hình thành cho học sinh khả năng bảo vệ bản thân trước các mối nguy hiểm, thách thức trong cuộc sống khi không có người lớn bên cạnh.
Giáo dục kĩ năng sống còn tạo mối quan hệ thân thiện, cởi mở giữa thầy-trò, tạo sự hứng thú, tự tin, chủ động sáng tạo trong học tập góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Mỗi giáo viên phải không ngừng học tập, trau dồi vốn kiến thức, phẩm chất để học sinh nhìn vào noi theo
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh không phải là công việc “một sớm, một chiều” mà đòi hỏi phải có quá trình, kiên nhẫn và bằng cả tâm huyết của người giáo viên, thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi, trong sinh hoạt, trong bài học và trong các hoạt động vui chơi. Giáo dục kĩ năng sống không phải chỉ là công việc của giáo viên, nhà trường mà của cả xã hội.
Vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng như người làm vườn, trồng cây, phải siêng năng vun xới thì cây mới phát triển. Thành công của người chủ nhiệm đó là tình yêu của học sinh, sự tín nhiệm của phụ huynh và sự tin tưởng của cấp trên.
PHẦN Iv: kết luận
1. Ý nghĩa của biện pháp
Đối với Phòng Giáo dục – Đào tạo: Cần quan tâm hơn đến việc bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ về công tác chủ nhiệm cho mỗi giáo viên. Tổ chức các buổi hội thảo, giao lưu giữa các giáo viên chủ nhiệm để chia sẻ kinh nghiệm.
Đối với Nhà trường: Phải phối kết hợp chặt chẽ, sâu sát với các đoàn thể trong xã hội nhằm kiểm tra việc học cũng như những hoạt động vui chơi của học sinh. Tổ chức các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục thể thao để từ đó hướng học sinh vào các hoạt động lành mạnh, bổ ích cho bản thân góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh.
Đối với Ban đại diện HCMHS: Các bậc phụ huynh cần quan tâm hơn nữa đối với con em mình, đối với sự nghiệp giáo dục. Phải là tấm gương sáng cho con em mình noi theo. Cần phối kết hợp chặt chẽ, thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm lớp.
PHẦN Iv: kết luận
2. Kết luận, kiến nghị
GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 4
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIO LINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC VÀ THCS TRUNG HẢI
Năm học : 2021 – 2022
BIỆN PHÁP CHỦ NHIỆM