Thứ ba, này 28 tháng 12 năm 2021
Lớp 4a+ 4b+4c LỊCH SỬ Tiết 7+8
Bài :Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất ( năm 981) + nhà Lý dời đô ra Thăng Long
I/ Yêu cầu cần đạt:
Nắm được những nét chính về cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất (năm 981) do Lê Hoàn chỉ huy:
+ Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nước và hợp với lòng dân.
+ Kể lại một số sự kiện về cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất: Đầu năm 981, quân Tống theo hai đường thuỷ, bộ tiến vào xâm lược nước ta. Quân ta chặn đánh địch ở Bạch Đằng (đường thuỷ) và Chi Lăng (đường bộ). Cuộc kháng chiến thắng lợi.
- Đôi nét về Lê Hoàn: Lê Hoàn là người chỉ huy quân đội nhà Đinh với chức Thập đạo tướng quân. Khi Đinh Tiên Hoàng bị ám hại, quân Tống sang xâm lược, Thái hậu họ Dương và quân sĩ đã suy tôn ông lên ngôi Hoàng đế (nhà Tiền Lê). Ông đã chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi.
- Nêu được những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra Đại La: vùng trung tâm của đất nước, đất rộng lại bằng phẳng, nhân dân không khổ vì ngập lụt.
- Vài nét về công lao của Lý Công Uẩn: Người sáng lập vương triều Lý, có công dời đô ra Đại La và đổi tên kinh đô là Thăng Long.
II/ Đồ dùng dạy học:
- GV: Các slide trình chiếu, sgk, ..
HS: SGK, thiết bị học trực tuyến.
III/ Các hoạt động dạy học:
1/ Khởi động: KTBC
2/ Khám phá:
3/ Vận dụng thực hành:
Lập nước Âu Lạc.
Dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước.
Dời kinh đô ra Thăng Long.
Chỉ huy kháng chiến chống quân Nam Hán.
Câu 1: Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì trong buổi đầu độc lập của đất nước?
Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng.
BÀI CŨ
Câu 2: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân và thống nhất lại đất nước vào năm nào?

Năm 968.
Năm 983.
Năm 938.
Năm 986.
Câu 3: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua đặt tên nước là gì?

Lạc Việt.
Đại Việt.
Đại Cồ Việt.
Lịch sử
Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất (Năm 981)
1. Tình hình nước ta trước khi quân Tống xâm lược.
Câu 1. Vì sao Thái hậu họ Dương mời Lê Hoàn lên làm vua ?
a. Vì khi lên ngôi, Đinh Toàn còn quá nhỏ.
b. Vì quân Tống đem quân xâm lược nước ta.
c. Vì Lê Hoàn là người tài giỏi, đang chỉ huy quân đội.
d. Tất cả các ý trên

Câu 2. Lê Hoàn lên ngôi có được nhân dân ủng hộ không ? Vì sao ?
a. Lê Hoàn được nhân dân ủng hộ vì ông là người tài giỏi, đang lãnh đạo quân đội và có thể đánh đuổi giặc ngoại xâm.
b. Lê hoàn được nhân dân ủng hộ vì Đinh Toàn còn nhỏ không gánh vác được việc nước.
c. Tất cả các ý trên
Hãy khoanh tròn vào ý đúng cho các câu hỏi sau :
Câu 3. Lê Hoàn lên ngôi vua lấy tên gọi là gì?
a. Lê Đại Hành.
b. Lê Long Đĩnh.
c. Lê Thánh Tông.
d. Lê Tiên Hoàng
* Đôi nét về Lê Hoàn
Lê Hoàn ( 941- 1005) quê ở làng Xuân Lập – Thọ Xuân – Thanh hóa, quê gốc ở Thanh Liêm ( Hà Nam). Khi Đinh Tiên Hoàng bị ám hại, quân Tống sang xâm lược nước ta, Thái hậu họ Dương và quân sĩ đã suy tôn ông lên làm vua để lãnh đạo cuộc kháng chiến.
Thập đạo tướng quân Lê Hoàn
Sách Đại Việt sử kí toàn thư viết :
- Lê Hoàn sinh năm 941 mất năm1005, quê ở làng Xuân Lập – Thọ Xuân – Thanh Hóa, quê gốc ở Thanh Liêm ( Hà Nam). Cha mẹ mất sớm, ông được một viên quan họ Lê nuôi. Lớn lên ông theo giúp Đinh Liễn (con trai trưởng của Đinh Bộ Lĩnh) lập được nhiều công trạng. Khi nhà Đinh thành lập, ông được phong chức Thập đạo tướng quân.
- Khi Đinh Tiên Hoàng và con trưởng bị ám hại, Đinh Toàn con thứ mới sáu tuổi lên ngôi, quân Tống sang xâm lược, Thái hậu họ Dương và quân sĩ đã suy tôn ông lên làm Hoàng Đế. Lê Hoàn lên ngôi xưng là Lê Đại Hành lập ra nhà Lê ( sử cũ gọi là nhà Tiền Lê).
- Lê Hoàn (Lê Đại Hành) ở ngôi được 26 năm, có 3 lần đặt niên hiệu:
+ Thiên Phúc : từ 979-980 đến 988
+ Hưng Thống : từ 989 đến 993
+ Ứng Thiên : từ 994 đến 1005
1. Tình hình nước ta trước khi quân Tống xâm lược
- Lợi dụng cơ hội đó quân Tống sang xâm lược nước ta.
- Lê Hoàn lên ngôi lấy niên hiệu Lê Đại Hành, lập nên triều Lê (Tiền Lê)
- Vua Đinh bị ám hại. Đinh Toàn mới 6 tuổi lên ngôi.
2. Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
Lược đồ khu vực kháng chiến chống quân Tống (năm 981)
Chú giải :
Quân Tống rút lui
Quân ta khiêu chiến
Bãi cọc ngầm
Thuyền quân giặc
Quân Tống tấn công
Quân ta chặn đánh tấn công
1. Tình hình nước ta trước khi quân Tống xâm lược.
- Năm 979 triều đình nhà Đinh không ổn định
- Lê Hoàn lên ngôi lấy niên hiệu Lê Đại Hành, lập nên triều Lê (Tiền Lê)
2. Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược.
- Năm 981 Quân Tống tấn công nước ta bằng hai con đường
(đường thủy và bộ).
- Đường thủy Vua Lê trực tiếp chỉ huy, cuối cùng quân thủy bị đánh lui.
- Đường bộ quân ta chặn đánh ở Chi Lăng, quân giặc chết quá nữa,
tướng giặc bị giết. Cuộc kháng chiến thắng lợi.
1. Tình hình nước ta trước khi quân Tống xâm lược.
- Năm 979 triều đình nhà Đinh không ổn định
- Lê Hoàn lên ngôi lấy niên hiệu Lê Đại Hành, lập nên triều Lê (Tiền Lê)
2. Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược .
- Năm 981 Quân Tống tấn công nước ta bằng hai con đường
(đường thủy và bộ).
- Đường thủy Vua Lê trực tiếp chỉ huy, cuối cùng quân thủy bị đánh lui.
- Đường bộ quân ta chặn đánh ở Chi Lăng, quân giặc chết quá nữa,
tướng giặc bị giết. Cuộc kháng chiến thắng lợi.
3. Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến.
- Chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng đã chặn được âm mưu xâm lược của nhà Tống. Độc lập được giữ vững. Nhân dân vững tin vào tiền đồ của dân tộc.
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
( SGK/ 30 )
Đọc nội dung: “ Năm 1005 …… nhà Lý bắt đầu từ đây (1009)”
Nhà Lý ra đời trong hoàn cảnh nào?
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
(Thảo luận nhóm đôi)
Câu 1: Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước ta như thế nào?
Câu 2: Vì sao Lê Long Đĩnh mất, các quan trong triều lại tôn Lý Công Uẩn lên làm vua? Nhà Lý bắt đầu từ năm nào?
Hoạt động 1: Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý
- Lê Long Đĩnh tính tình bạo ngược, lòng dân oán giận.
- Các quan trong triều tôn Lý Công Uẩn lên làm vua.
- Vua Lý Thái Tổ lập nên nhà Lý (năm 1009).
Vua Lý Thái Tổ (974 - 1028)
Người làng Cổ Pháp, tỉnh Bắc
Ninh, là người thông minh,
nhân ái, có chí lớn. Lên ngôi
vua năm 1009, lấy niên hiệu là
Thuận Thiên. Ông là vị vua
đầu tiên của nhà Lý. Trị vì từ năm
1009 đến năm 1028.
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
Đọc nội dung:“Mùa xuân năm 1010….đổi tên là Đại Việt”
( SGK/ 30,31 )
Kinh đô thời nhà Đinh,
nhà Tiền Lê được đặt ở đâu?

Hoa Lư
(Ninh Bình)
- Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ đâu đến đâu?
Vị trí
Địa thế
Hãy so sánh vị trí địa lí và địa thế của vùng đất Hoa Lư
và Đại La theo bảng sau:
Không nằm ở trung tâm đất nước.
Nằm ở trung tâm đất nước.
Rừng núi hiểm trở, chật hẹp.
Đất rộng, bằng phẳng, màu mỡ
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô

Vua Lý Thái Tổ suy nghĩ như thế nào mà quyết định dời đô về thành Đại La?
Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.
- Vua Lý Thái Tổ dời đô vào năm nào? Và đổi tên là gì?
Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.
- Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng Long




Vì sao Lý Thái Tổ đổi
Đại La Thành Thăng Long?


Theo truyền thuyết, khi thuyền vua tạm ngự dưới thành Đại La, có rồng vàng hiện lên chỗ thuyền ngự, vì thế vua đổi tên Đại La là Thăng Long,có nghĩa là rồng bay lên.
- Đại La nằm ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, màu mỡ.
Con cháu đời sau sẽ xây dựng được cuộc sống ấm no.
- Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng Long
- Đến đời vua Lý Thánh Tông, Nước ta được đổi tên là Đại Việt.

Hoạt động 2: Nguyên nhân vua Lý Thái Tổ dời đô
Hoạt động 3: Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý



Đọc nội dung:“Tại kinh thành….người dân đất Việt”
( SGK/ 31 )
Thăng Long dưới thời nhà Lý được xây dựng như thế nào?
- Nhà Lý cho xây dựng nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa.
Dân cư tụ họp ngày càng đông và lập nên phố, nên phường..
Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý Thái Tổ) dời kinh đô
ra Đại La và đổi tên là Thăng Long. Sau đó Lý Thánh Tông
đổi tên nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện, đền chùa. Dân cư tụ
họp về Thăng Long ngày một đông.


.
GHI NHỚ:

Lợi dụng tình hình không ổn định của triều đình nhà Đinh,
năm 981 quân Tống sang xâm lược nước ta.
Chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng đã chặn được âm mưu
xâm lược của nhà Tống. Độc lập dân tộc được giữ vững.
Nhân dân vững tin vào tiền đồ của dân tộc.
4/ Củng cố - Dặn dò:
Ở nhà học thuộc nội dung bài đã học
IV/ Điều chỉnh sau tiết dạy:
Thống nhất các nội dung trong tiết dạy.