Tiết 71
RÚT GỌN CÂU
I. Thế nào là rút gọn câu?
II. Cách dùng câu rút gọn
III. Luyện tập
I. Thế nào là rút gọn câu?
1. Ví dụ :
I. Thế nào là rút gọn câu?
2. Nhận xét :
* Ví dụ 1:
a, Học ăn, học nói, học gói, học mở
b, Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở

CN VN1 VN2 VN3 VN4
 Lược bỏ CN
 Có đủ CN
Học ăn, học nói, học gói, học mở.
 Chúng ta, chúng tôi, chúng mình…
 Vì tục ngữ là lời khuyên chung cho tất cả mọi người, là lời nhắc nhở mang tính đạo lí truyền thống của dân tộc VN. Việc lược bỏ sẽ mang ý nghĩa khái quát hơn, rộng hơn
* Ví dụ 2:
a, Hai ba người đuổi theo nó. Rồi ba bốn người, sáu bảy người.
b, - Bao giờ cậu đi HN?
- Ngày mai.
 L ược bỏ vị ngữ.
 Lược bỏ cả chủ ngữ và vị ngữ.
CN
VN
 Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh hơn nhưng vẫn hiểu được.
Rút gọn câu: khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần câu, tạo thành câu rút gọn.
- Tác dụng:
+ Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh, tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người.
3. Kết luận
II. Cách dùng câu rút gọn
1. Ví dụ: SGK - Tr 15
2. Nhận xét
Chạy loăng quăng
Nhảy dây
Kéo co
 3 câu đều rút gọn chủ ngữ.
 Không nên rút gọn như vậy vì các câu sẽ thiếu thành phần và trở nên khó hiểu.
* Ví dụ 1:
Con trai: Mẹ ơi, hôm nay con được một điểm 10.
Mẹ : Con ngoan quá! Bài tập nào được điểm 10 thế?
Con trai: Bài kiểm tra toán.
* Ví dụ 2:
 Sắc thái biểu cảm chưa phù hợp.
 Ví dụ:
Thưa mẹ, bài kiểm tra toán ạ!
Dạ, bài kiểm tra toán mẹ ạ!
Dạ, môn Toán mẹ ạ!
Khi rút gọn câu, cần chú ý:
Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
Không biến câu nói thành một câu cộc lốc khiếm nhã
3.
Kết luận
Tình huống:
Khi cô giáo hỏi: “Em đã làm bài tập chưa?
Em sẽ trả lời như thế nào cho phù hợp với 2 kiểu câu. Theo em, kiểu câu nào sẽ phù hợp trong tình huống này? Vì sao?
Câu đầy đủ thành phần
Câu rút gọn
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Là câu có một cụm C-V.
- Là câu dùng độc lập.
- Là câu bị lược bỏ một số thành phần.
- Là câu phải dùng trong một ngữ cảnh nhất định.
- Có thể khôi phục thành phần rút gọn khi cần thiết để trở thành câu bình thường.
Hãy so sánh điểm khác biệt giữa câu bình thường và câu rút gọn.
III. Luyện tập
1. Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn? Những thành phần nào của câu được rút gọn? Tác dụng?
a/ Người ta là hoa là đất
b/ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
c/ Nuôi lợn ăn cơm nằm,
nuôi tằm ăn cơm đứng
d/ Tấc đất tấc vàng
 Rút gọn phần chủ ngữ
 Tác dụng: Câu nói trở nên cô đọng, súc tích hơn và có ý nhắc chung mọi người
TRÒ CHƠI
“AI NHANH NHẤT”
Một gnuo
Một người sắp đi chơi xa, dặn con :
- Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố đi vắng nhé !
Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy giấy bút viết vào tờ giấy rồi bảo :
- Có ai hỏi thì con cứ đưa ra tờ giấy này !
Con cầm giấy bỏ vào túi áo . Cả ngày chẳng thấy ai hỏi . Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, vô ý thế nào lại để giấy cháy mất.
Hôm sau, có người đến chơi hỏi :
- Bố cháu có nhà không ?
Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy liền nói :
- Mất rồi !
Khách giật mình hỏi :
- Mất bao giờ ?
- Tối hôm qua !
- Sao mà mất ?
- Cháy ạ!!!
MẤT RỒI
Trong văn bản “Mât rồi” có mấy câu rút gọn
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Ba câu được rút gọn trong văn bản là câu nào?
A. “Mất rồi”, “Thưa...tối hôm qua”, “Cháy ạ”
B. “Mất rồi”, “Sao mà mất”, “Cháy ạ”
C. “Bố cháu có nhà không”, “Mất rồi”, “Cháy ạ”
D. “Tối hôm qua”, “Sao mà mất”, “Cháy ạ”
Câu chuyện gây hiểu nhầm về điều gì?
A. Người bố mới mất vì cháy
B. Người bố không có nhà
Qua văn bản, việc sử dụng câu rút gọn không đúng lúc sẽ gây hậu quả gì?
A. Hiểu nhầm
B. Hiểu sai
C. Hiểu mơ hồ

D. Cả 3 đáp án trên