1
CHÚC CÁC EM CÓ MỘT TIẾT HỌC LÍ THÚ
TRƯỜNG TH&THCS TRẦN THỚI
GV: NGUYỄN THUÝ VÂN
Kiểm tra bài cũ
Thế nào là nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội?
Trong kiểu bài nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội người viết cần phải có ý nào?
Trong các sự việc hiện tượng sau sự việc hiện tượng nào cần viết thành bài văn nghị luận ? Vì sao?
- Vứt rác thải bừa bãi.
- Tai nạn giao thông.
- Học sinh ăn quà vặt.
- Học sinh đi học muộn.
- Học sinh bỏ thể dục giữa giờ.
- Nói tục chửi bậy.
- Lười học nói chuyện riêng.
2
3


Đuổi hình bắt chữ
Tôn sư trọng đạo
4
5


THỜI GIAN LÀ VÀNG
Nghĩa trang liệt sỹ Trưuờng Sơn
Uống nước nhớ nguồn
Một mặt người bằng mười mặt của
7

8

học đi đôi với hành
Tiết 88-89
Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
Tiết 88-89:
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
I. Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề
tư tưởng, đạolí
1. Đọc văn bản/sgk-34
2. Trả lời câu hỏi
a. Văn bản bàn về giá trị của trí thức khoa
học và người tri thức
b. Bố cục
11



Bố cục văn bản
Mở bài :từ đầu …tư tưởng ấy =>nêu vấn đề : Tri thức khoa học và người trí thức
Thân bài: Tiếp...xuất khẩu gạo trên thế giới : Chứng minh và khẳng định sức mạnh của tri thức
Kết bài : Phần còn lại : Phê phán một số người không biết quý trọng tri thức.
12




c. Những câu mang luận điểm chính :
Nhà khoa học người Anh Phơ răng –xit Bê cơn( Thế kỉ XVI-XVII) đã nói một câu nổi tiếng : “Tri thức là sức mạnh”. Sau này Lê –nin, một người thầy của cách mạng vô sản thế giới lại nói cụ thể hơn: “Ai có tri thức thì người ấy có được sức mạnh”. Đó là một tư tưởng rất sâu sắc. Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy.
Tri thức đúng là sức mạnh. Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi. Thử hỏi, nếu không biết cách chữa thì cỗ máy kia có thể thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không!?
Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng.
Tri thức có sức mạnh to lớn như thế nhưng đáng tiếc là còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức. Họ không biết rằng, muốn biến nước ta thành một quốc gia giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh, sánh vai cùng các cường quốc trong khu vực và thế giới cần phải có bao nhiêu nhà tri thức tài năng trên mọi lĩnh vực.

13


Tri thức đúng là sức mạnh. Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ lớn của công ti Pho bị hỏng. Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm không ra nguyên nhân. Người ta phải mời đến chuyên gia Xten –mét –xơ.Ông xem xét và làm cho máy hoạt động trở lại. Công ti phải trả cho ông 10.000 đôla. Nhiều người cho Xten –mét –xơ là tham, bắt bí để lấy tiền. Nhưng trong giấy biên nhận Xten –mét –xơ ghi : “Tiền vạch một đường thẳng là 1 đôla. Tiền tìm ra chỗ vạch đường thẳng ấy là 9999 đôla”. Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi. Thử hỏi, nếu không biết cách chữa thì cỗ máy kia có thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không!?


Tri thức đúng là sức mạnh. Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ lớn của công ti Pho bị hỏng. Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm không ra nguyên nhân. Người ta phải mời đến chuyên gia Xten –mét –xơ.Ông xem xét và làm cho máy hoạt động trở lại. Công ti phải trả cho ông 10.000 đôla. Nhiều người cho Xten –mét –xơ là tham, bắt bí để lấy tiền. Nhưng trong giấy biên nhận Xten –mét –xơ ghi : “Tiền vạch một đường thẳng là 1 đôla. Tiền tìm ra chỗ vạch đường thẳng ấy là 9999 đôla”. Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi. Thử hỏi, nếu không biết cách chữa thì cỗ máy kia có thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không!?
15


Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng. Bác Hồ của chúng ta sau chuyến đi Pháp năm 1946 trở về đã thu hút được nhiều nhà trí thức Việt Nam danh tiếng đi theo kháng chiến như kĩ sư Trần Đại Nghĩa, tiến sĩ Nguyễn văn Huyên, các bác sĩ Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, nhà toán học Tạ Quang Bửu,…Các nhà trí thức ấy đã đem tri thức của mình mà xây dựng các ngành quân giới, giáo dục, y tế,…góp phần to lớn đưa cuộc kháng chiến đến thành công. Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, các giáo sư Đàm Trung Đồn, Vũ Đình Cự đã huy động tri thức góp phần phá thủy lôi nổ chậm của địch, khai thông bến cảng. Và ngày nay, các nhà khoa học nông nghiệp, như Bùi Huy Đáp, Vũ Tuyên Hoàng,…đã lai tạo giống lúa mới, góp phần tăng sản lượng nông nghiệp, làm cho nước ta không chỉ có đủ lương thực mà còn trở thành một trong những nước đứng hàng đầu về xuất khẩu gạo trên thế giới.
Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng. Bác Hồ của chúng ta sau chuyến đi Pháp năm 1946 trở về đã thu hút được nhiều nhà trí thức Việt Nam danh tiếng đi theo kháng chiến như kĩ sư Trần Đại Nghĩa, tiến sĩ Nguyễn văn Huyên, các bác sĩ Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, nhà toán học Tạ Quang Bửu,…Các nhà trí thức ấy đã đem tri thức của mình mà xây dựng các ngành quân giới, giáo dục, y tế,…góp phần to lớn đưa cuộc kháng chiến đến thành công. Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, các giáo sư Đàm Trung Đồn, Vũ Đình Cự đã huy động tri thức góp phần phá thủy lôi nổ chậm của địch, khai thông bến cảng. Và ngày nay, các nhà khoa học nông nghiệp, như Bùi Huy Đáp, Vũ Tuyên Hoàng,…đã lai tạo giống lúa mới, góp phần tăng sản lượng nông nghiệp, làm cho nước ta không chỉ có đủ lương thực mà còn trở thành một trong những nước đứng hàng đầu về xuất khẩu gạo trên thế giới.
Tiết 88-89:NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
I. Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạolí
1. Tìm hiểu văn bản/sgk-34
c. Các câu mang luận điểm
a. Văn bản bàn về giá trị của trí thức khoa
học và người tri thức
b. Bố cục: 3 phần
d. Phép lập luận:
Chủ yếu là chứng minh, dùng thực tế để nêu vấn đề: đề cao tri thức,
Phê phán tư tưởng không biết trọng trí thức.
2. Kết luận: Ghi nhớ/sgk-36
Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí là bàn về vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống,…của con người.
Yêu cầu về nội dung của bài nghị luận này là làm sáng tỏ các vấn đề tư tưởng đạo lí bằng cách giải thích, chứng minh, so sánh, đối chiếu, phân tích, …để chỉ ra chỗ đúng ( hay chỗ sai) của một tư tưởng nào đó, nhằm khẳng định tư tưởng của người viết.
Về hình thức, bài viết phải có bố cục ba phần ; có luận điểm đúng đắn, sáng tỏ ; lời văn chính xác, sinh động.
18
Thảo luận nhóm
Bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí khác với bài nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống như thế nào?
Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội
Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí
Đi từ một sự việc, hiện tượng (sự thực đời sống) có ý nghĩa đối với xã hội
=> nêu ra những vấn đề tư tưởng, bày tỏ thái độ
Đi từ chính những vấn đề tư tưởng đạo lí, giải thích chứng minh… bằng đời sống thực tế để khẳng định hay phủ định vấn đề
=> ý nghĩa quan trọng của tư tưởng đạo lí đó đối với đời sống con người
Có nhiều lí lẽ và khái niệm
Đề 1: Y phục xứng y kì đức (quần áo phải tương xứng với đức độ ). Ý kiến của em như thế nào?
=> Nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí.

Đề 2: Hình ảnh một vài nhóm học sinh lớp 9 đến trường với quần bò mài, áo có nhiều hình ảnh kinh dị gợi cho em suy nghĩ gì ?
=> Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống xã hội.
21
II. Luyện tập
Đọc văn bản/sgk-36
Văn bản thuộc nghị luận về vấn đề tư tưởng, đạo lí.
Nghị luận về vấn đề giá trị của thời gian
c. Luận điểm:
- Thời gian là sự sống.
- Thời gian là thắng lợi.
- Thời gian là tiền.
- Thời gian là tri thức
d. Phép lập luận : Phân tích và chứng minh
Tiết 88-89: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
- Học thuộc ghi nhớ
Chuẩn bị : Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí
Hưuớng dẫn về nhà