ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN LAI VUNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN PHƯỚC 2
Luyện từ và câu – Lớp 5/3
Ôn tập về từ và cấu tạo từ.
GV: NGUYỄN MAI ANNH
Ai nhanh, ai đúng !
TRÒ CHƠI
0
1
2
3
4
5
Câu hỏi 1: Chọn đáp án đúng cho câu sau:
Trong Tiếng Việt có các kiểu cấu tạo từ như thế nào?
A. Từ đơn, từ ghép.
B. Từ đơn, từ láy.
C. Từ đơn, từ phức.
KHỞI ĐỘNG.
Ai nhanh, ai đúng !
0
1
2
3
4
5
Câu hỏi 2: Câu sau đúng hay sai?
Từ phức là từ gồm hai hay nhiều tiếng có nghĩa ghép lại.
Đáp án: Đúng
Ai nhanh, ai đúng !
TRÒ CHƠI
0
1
2
3
4
5
Câu hỏi 3: Điền từ còn thiếu vào các chỗ chấm.
Từ phức gồm những từ loại là và .
…….…
….......
từ ghép
từ láy
KHÁM PHÁ
Bài tập 1: Lập bảng phân loại các từ trong khổ thơ sau đây theo cấu tạo của chúng. Biết rằng các từ đã được phân cách với nhau bằng dấu gạch chéo.
Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc nịch /.
HOÀNG TRUNG THÔNG
Tìm thêm ví dụ minh họa cho các kiểu cấu tạo từ trong bảng phân loại em vừa lập (mỗi kiểu thêm 3 ví dụ).
Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc nịch /.
HOÀNG TRUNG THÔNG
Luyện từ và câu
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc nịch /.
HOÀNG TRUNG THÔNG
- Từ đồng nghĩa là những từ cùng chỉ một sự vật, hoạt động, trạng thái hay tính chất.
- Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao giờ cùng có mối liên hệ với nhau.
- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Ôn lại kiến thức về từ đồng nghĩa, từ nhiều nghĩa, từ đồng âm.
Bài tập 2: Các từ trong mỗi nhóm dưới đây có quan hệ với nhau như thế nào?
- Đó là những từ đồng nghĩa.
- Đó là những từ đồng âm.
Đó là một từ nhiều nghĩa.
a) đánh cờ, đánh giặc, đánh trống
b) trong veo, trong vắt, trong xanh
c) thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành
a) đánh trong các từ: đánh cờ, đánh giặc, đánh trống là một từ nhiều nghĩa.

b) trong trong các từ: trong veo, trong vắt, trong xanh là những từ đồng nghĩa.

c) đậu trong các từ ngữ: thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành là những từ đồng âm.
Bài 2:
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
Bài tập 3: Tìm các từ đồng nghĩa với các từ in đậm trong bài văn dưới đây. Theo em, vì sao nhà văn chọn từ in đậm mà không chọn những từ đồng nghĩa với nó?
Cây rơm đã cao và tròn nóc. Trên cọc trụ, người ta úp một chiếc nồi đất hoặc ống bơ để nước không theo cọc làm ướt từ ruột cây ướt ra.
Cây rơm giống như một túp lều không cửa, nhưng với tuổi thơ có thể mở cửa ở bất cứ nơi nào. Lúc chơi trò chạy đuổi, những chú bé tinh ranh có thể chui vào đống rơm, lấy rơm che cho mình như đóng cánh cửa lại.
Cây rơm như một cây nấm khổng lồ không chân. Cây rơm đứng từ mùa gặt này đến mùa gặt tiếp sau. Cây rơm dâng dần thịt mình cho lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò.
Vậy mà nó vẫn nồng nàn hương vị và đầy đủ sự ấm áp của quê nhà.
Mệt mỏi trong công việc ngày mùa, hay vì đùa chơi, bạn sẽ sung sướng biết bao khi tựa mình vào cây rơm. Và chắc chắn bạn sẽ ngủ thiếp ngay, vì sự êm đềm của rơm, vì hương đồng cỏ nội sẵn đợi vỗ về giấc ngủ của bạn.
Cây rơm
Bài tập 3: Tìm các từ đồng nghĩa với các từ in đậm trong bài văn dưới đây. Theo em, vì sao nhà văn chọn từ in đậm mà không chọn những từ đồng nghĩa với nó?
Cây rơm
Cây rơm đã cao và tròn nóc. Trên cọc trụ, người ta úp một chiếc nồi đất hoặc ống bơ để nước không theo cọc làm ướt từ ruột cây ướt ra.
Cây rơm giống như một túp lều không cửa, nhưng với tuổi thơ có thể mở cửa ở bất cứ nơi nào. Lúc chơi trò chạy đuổi, những chú bé tinh ranh có thể chui vào đống rơm, lấy rơm che cho mình như đóng cánh cửa lại.
Cây rơm như một cây nấm khổng lồ không chân. Cây rơm đứng từ mùa gặt này đến mùa gặt tiếp sau. Cây rơm dâng dần thịt mình cho lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò.
Vậy mà nó vẫn nồng nàn hương vị và đầy đủ sự ấm áp của quê nhà.
Mệt mỏi trong công việc ngày mùa, hay vì đùa chơi, bạn sẽ sung sướng biết bao khi tựa mình vào cây rơm. Và chắc chắn bạn sẽ ngủ thiếp ngay, vì sự êm đềm của rơm, vì hương đồng cỏ nội sẵn đợi vỗ về giấc ngủ của bạn.
Bài tập 3: Từ đồng nghĩa với:
- tinh ranh:
- dâng:
- êm đềm:
tinh nghịch, tinh khôn, khôn ngoan, khôn lỏi, ranh mãnh, ranh ma, ma lanh, …
tặng, nộp, đưa, biếu, cho, hiến, …
êm dịu, êm ấm, êm ái, êm ả, …
a) Có mới nới
Bài tập 4: Tìm từ trái nghĩa thích hợp với mỗi chỗ trống trong các thành ngữ, tục ngữ sau:
cũ
.….
b) Xấu gỗ, nước sơn.
…..
tốt
c) Mạnh dùng sức, dùng mưu.
…....
yếu
Từ
(chia theo cấu tạo)
Từ
(chia theo nghĩa của từ)
Ôn tập về từ và cấu tạo từ
CHÚC CÁC EM HỌC SINH
HỌC TẬP TỐT!