Ông
Đồ
Nguyễn Đình Liên
Trần Thị Phương Linh- Trường THCS Quỳnh Thiện
I. Tìm hiểu chung
- Là một trong những nhà thơ đầu tiên của phong trào Thơ mới
- Thơ của ông nặng lòng thương người và niềm hoài cổ
- Vũ Đình Liên (1913 – 1996)
3 phần
Hai khổ đầu: Hình ảnh ông đồ thời đắc ý
Hai khổ tiếp: Hình ảnh ông đồ thời tàn
Khổ cuối: Nỗi lòng của tác giả
- Vị trí: Là bài thơ tiêu biểu nhất của Vũ Đình Liên
- Hoàn cảnh ra đời: Khổ 1 viết năm 1935, mùa xuân năm 1936 mới hoàn thiện nốt 4 khổ tiếp theo
- Thể thơ:
- Bố cục:
Ngũ ngôn
II. Đọc hiểu văn bản
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu, giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Trình bày hình ảnh ông đồ thời đắc ý
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa, rồng bay”.
a. Bối cảnh xuất hiện:
Thời gian: hoa đào nở  Báo hiệu Tết đến, xuân về
Không gian: bên hè phố, đông người qua lại.
 Ông đồ có mặt vào giữa mùa đẹp, vui nhất, hạnh phúc nhất của con người, trong khung cảnh tấp nập, đông vui khi Tết đến, xuân về.
b. Hình ảnh ông đồ
- Bày mực tàu, giấy đỏ ...  Viết câu đối – Phong tục ngày Tết ở nước ta xưa kia.
- Nghệ thuật: Cặp từ “mỗi…lại…” và hình ảnh sóng đôi “hoa đào – ông đồ”
 Quy luật tuần hoàn của thời gian, không gian và con người
Sự tồn tại của ông đồ trong xã hội là không thể
thiếu, góp phần làm nên nét đẹp văn hoá truyền
thống dân tộc
c. Tài năng của ông đồ
Bao nhiêu: gợi hình ảnh người đến thuê viết rất đông.
Tấm tắc: biểu đạt sự thán phục, trân trọng tài nghệ của ông.
- Nghệ thuật:
Phép hoán dụ (hoa tay) + Phép so sánh + Sử dụng thành ngữ “phượng múa rồng bay”
 Làm nổi bật vẻ đẹp trong nét chữ của ông
 Ông đồ được mọi người quý trọng, ngưỡng mộ.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu...
Nhóm 4 trình bày sơ đồ tư duy về phần Hình ảnh ông đồ thời tàn
Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay
Câu hỏi tu từ: “Người thuê viết nay đâu?”
Nhân hóa: “Giấy đỏ buồn …. Nghiên sầu”
 Buồn tủi, xót xa
 Nỗi buồn, xót xa thấm đẫm vào những vật vô tri vô giác
Đối: “… vẫn ngồi đấy/…. không ai hay”
 Sầu tủi, lạc lõng, cô độc
“Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài trời mưa bụi bay”
Lá vàng  Ẩn dụ  Gợi sự tàn tạ, buồn bã, rơi rụng  Báo hiệu một sự tàn tạ của nền Nho học
Mưa bụi  Gợi sự lạnh lẽo, ảm đạm, thê lương
 Tả cảnh ngụ tình
 Nhấn mạnh nỗi buồn, sự cô đơn của ông đồ
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
 Đối
 Kết cấu đầu cuối tương ứng
 Niềm xót xa, thương cảm
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
Người muôn năm cũ: thế hệ nhà nho, những người yêu chữ Nho
Theo em, Những người muôn năm cũ là ai? Hồn ở đây chỉ gì?
Hồn: Hồn nhà nho, hồn của nét sinh hoạt văn hóa truyền thống tốt đẹp, lâu đời
Câu hỏi tu từ như gieo vào người đọc nỗi ngậm ngùi, tiếc nuối khôn nguôi
III. Tổng kết
Ngôn ngữ thơ trong sáng, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm
Nghệ thuật
Kết cấu tương phản, đầu cuối tương ứng, sử dụng hiệu quả các biện pháp tu từ
Nội dung
- Niềm cảm thương chân thành với một lớp người đang tàn tạ
- Tiếc nuối những giá trị tinh thần tốt đẹp đang bị lãng quên
CẢM ƠN MỌI
NGƯỜI ĐÃ THEO DÕI!
Trần Thị Phương Linh- Trường THCS Quỳnh Thiện