Bài 18: Các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước thế kỷ X
Hồ sơ nhân vật Lịch sử
Liệt kê 3 điều em biết về 2 nhân vật: Trưng Trắc và Trưng Nhị.
I. Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (40 – 43)
Những câu thơ trích trong Thiên Nam ngữ lục cho em biết thông tin gì về nguyên nhân, mục đích của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng ?
Hãy trình bày diễn biến chính của Khởi nghĩa Hai Bà Trưng trên lược đồ hình 2
Sơ đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Sơ đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Tư liệu dưới đây cho em biết điều gì về khí thế của nghĩa quân Hai Bà Trưng và tình thế của quân đô hộ ?
Khai thác tư liệu 18.3, em cho biết sách Đại Việt sử ký toàn thư có đánh giá như thế nào về khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
Tượng thờ Hai Bà Trưng
Đền thờ Hai Bà Trưng ở huyện Mê Linh (Hà Nội)
Lễ hội đền hai bà trưng
mê linh – hà nội
Vận dụng
Sưu tầm và thiết kế tập san về các địa điểm, di tích liên quan tới cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Gợi ý: Em có thể sưu tầm
Tên các đền thờ
Con đường
Trường học
 Giải thích việc đặt tên như vậy có ý nghĩa như thế nào?
Dưới ách thống trị của nhà Hán, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa
Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Nội). Quân khởi nghĩa tiến đánh quân Hán ở Mê Linh, Cổ Loa, Luy Lâu. Khởi nghĩa thắng lợi, Hai Bà Trưng lập chính quyền mới ở Mê Linh
Năm 42 – 43, cuộc khởi nghĩa bị quân Hán đàn áp
I. Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (40 – 43)
2. Khởi nghĩa Bà Triệu
Đọc tư liệu 18.5, nêu nguyên nhân dẫn đến khởi nghĩa Bà Triệu
Nêu ý nghĩa của khởi nghĩa Bà Triệu
Lễ hội Bà Triệu
(Từ ngày 21đến 24-2 Âm lịch)
Lăng Bà Triệu
- Núi Tùng ( Thanh Hóa)


Dưới ách thống trị của nhà Ngô, Bà Triệu khởi nghĩa ở núi Nưa (Thanh Hoá). Ít lâu sau, quân khởi nghĩa nhanh chóng làm chủ Giao Châu.
Về sau, khởi nghĩa bị quân Ngô đàn áp.
2. Khởi nghĩa Bà Triệu
Hoạt động cá nhân: hs đọc tài liệu, điền thông tin vào bảng sau
3. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (542 – 603)
3. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (542 – 603)
Lý Bí quê ở đâu, sống vào thế kỷ thứ mấy ?
Lý Bí khởi nghĩa chống quân xâm lược nào ? Nguyên nhân nào khiến ông khởi nghĩa ?
Dựa vào thông tin trong sách giáo khoa, em trình bày khái quát diễn biến khởi nghĩa Lý Bí ?
Kết quả của cuộc khởi nghĩa ?
Chùa Khai Quốc thể hiện ước muốn gì của Lý Nam Đế ?
Theo em, mốc thời gian năm 544 có phải là mốc kết thúc cuộc khởi nghĩa Lý Bí không, vì sao ?
Nhân vật nào là người kế tục cuộc khởi nghĩa Lý Bí ? Ông có công lao gì ?
Câu hỏi thảo luận:
+ khởi nghĩa Lý Bí và khởi nghĩa Hai Bà Trưng có gì giống và khác nhau ?
+ những đóng góp của khởi nghĩa Lý Bí và vương triều Lý trong lịch sử dân tộc ?
3. Khởi nghĩa Lý Bí
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khởi nghĩa Lí Bí có điểm giống và khác nhau gì ?
3. Khởi nghĩa Lý Bí
Lí Nam Đế
Câu ngạn ng? truyền tụng trong dân gian nói lên tài trí Lý Bí:
"Nuước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan"

Đền Giang Xá thờ Lý Nam Đế ở Hà Nội ( Hà Tây cũ)
Hình ảnh phố Lý Nam Đế ở Hà Nội
Dưới ách thống trị của nhà Lương, Lý Bí phất cờ khởi nghĩa. Năm 544, khởi nghĩa thắng lợi, ông lên ngôi Hoàng đế và thành lập nước Vạn Xuân.
Năm 545, quân Lương tái xâm lược Vạn Xuân. Triệu Quang Phục tổ chức đánh tan quân giặc ở đầm Dạ Trạch (Hưng Yên), rồi lên ngôi vua (Triệu Việt Vương).
Năm 603, nước Vạn Xuân bị quân Tuỳ đánh bại.
3. Khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân (542 – 603)
4. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Dựa vào lược đồ và tư liệu trong sách, em hãy:
Trình bày khái quát về diễn biến khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Điều gì cho thấy chính quyền tự chủ của Mai Thúc Loan được thành lập ?
Nêu ý nghĩa của khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
* Thảo luận: khởi nghĩa Mai Thúc Loan có gì giống và khác với khởi nghĩa trước đó ?
BÀI 16 - CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP TRƯỚC THẾ KỈ X (Tiết 3)
4. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan
- Mai Thúc Loan người làng Mai Phụ huyện Thạch Hà-Hà Tĩnh. Sau mẹ con ông sang sống ở Nam Đàn-Nghệ An.
- Gia đình Mai Thúc Loan rất cực khổ, thưở nhỏ ông phải kiếm củi, chăn trâu, cày ruộng cho nhà giàu. Nhưng ông rất khôi ngô, tuấn tú.
- Được nhân dân gọi là “Vua Đen” chính là Mai Hắc Đế vì ở ven biển gắn với nghề làm muối nên mang màu da đen đặc trưng, có tài liệu lại cho rằng, vì ông mệnh thủy mà nước tượng trưng cho màu đen.
“Nhớ khi nội thuộc Đường triều
Giang sơn, cố quốc nhiều điều ghê gai.
Sâu quả vải vì ai vạch lá
Ngựa hồng trần kể đã héo hon...”
Hát Chầu văn Nghệ An
Dưới ách thống trị của nhà Đường, Mai Thúc Loan phất cờ khởi nghĩa.
Được sự ủng hộ của nhân dân và quân dân Champa, Chân Lạp và Kim Lân (Malaysia), nghĩa quân giành thắng lợi, lập chính quyền Mai Hắc Đế tự chủ trong 10 năm (713 – 723).
Năm 722 – 723, khởi nghĩa bị quân Đường đàn áp.
4. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan
5. Khởi nghĩa Phùng Hưng (cuối thế kỷ VIII)
Hs quan sát hình 18.1 và 18.2, hãy:
Phùng Hưng khởi nghĩa vào thời gian nào, ở đâu ?
Tóm tắt diễn biến khởi nghĩa Phùng Hưng.
Vì sao nhân dân gọi ông là “Bố Cái Đại vương” ?
Cuối thế kỷ VIII, Phùng Hưng khởi nghĩa ở Đường Lâm. Quân khởi nghĩa nhanh chóng đánh bại quân Đường, làm chủ thành Tống Bình (Hà Nội) một thời gian.
Năm 791, khởi nghĩa bị đàn áp.
5. Khởi nghĩa Phùng Hưng (cuối thế kỷ VIII)
Hình 8: Đình thờ Phùng Hưng ở Đường Lâm (Hà Tây)