TIẾT 18
BÀI 5 : SỰ ĐA DẠNG CỦA CHẤT
Trường THCS Quảng Minh
Sau khi học xong bài này HS:
- Nêu được sự đa dạng của chất
- Trình bày được đặc điểm cơ bản ba thể của chất
- Đưa ra được một số ví dụ về đặc điểm cơ bản ba thể của chất.
Vật thể lớn
Vật thể nhỏ
 I. Chất ở xung quanh ta
Xung quanh ta có rất nhiều vật thể khác nhau. 
Có những vật thể rất lớn như Mặt Trăng, Mặt Trời, các ngôi sao,... có những vật thể lại rất nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy được như vi khuẩn, virus,...
Chất rất đa dạng, chất có ở xung quanh, ở đâu có vật thể, ở đó có chất, mọi vật thể đề do chất tạo nên.
- Một vật thể có thể có nhiều chất tạo nên. Ví dụ hình 5.1 b,c,g
- Một chất có thể có trong nhiều vật thể khác nhau. Ví dụ nước có trong các vật thể khác nhau như hình 5.1c,g.
Có nhưng vật thể có sẵn trong tự nhiên (vật thể tự nhiên) như đất, nước, cỏ cây, con người,... có những vật thể do con người tạo ra (vật thể nhân tạo) như quần áo, sách vở, nhà cửa,...
Một vật có thể do nhiều chất tạo nên.
Trong rau củ có chứa nhiều chất như nước, chất xơ, vitamin, enzyme, muối khoáng,...
Mặt khác, một chất có thể có trong nhiều vật thể khác nhau.
Protein có trong sữa, phô mai, trứng, thịt, cá, hạt, ngũ cốc,...
 Chất ở xung quanh chúng ta:
- Chất rất đa dạng, chất có ở xung quanh, ở đâu có vật thể, ở đó có chất, mọi vật thể đề do chất tạo nên.
- Một vật thể có thể có nhiều chất tạo nên. Ví dụ hình 5.1 b,c,g
- Một chất có thể có trong nhiều vật thể khác nhau. Ví dụ nước có trong các vật thể khác nhau như hình 5.1c,g.
 II. BA THỂ CỦA CHẤT & ĐẶC ĐIỂM CỦA CHÚNG
Chất có thể tồn tại ở thể rắn, lỏng hoặc khí.
 1. Chất rắn
Chất rắn có khối lượng, hình dạng và thể tích xác định.
 2. Chất lỏng
Chất lỏng có khối lượng và thể tích xác định. Chất lỏng không có hình dạng xác định mà có hình dạng của vật chứa nó. Chất lỏng dễ chảy.
 3. Chất khí
Chất khí có khối lượng xác định nhưng không có hình dạng và thể tích xác định. Chất khí có thể lan tỏa theo mọi hướng và chiếm toàn bộ thể tích bất kì vật nào chứa nó.
Bảng 5.1
Có hình dạng & thể tích xác định
Không có hình dạng xác định, có hình dạng của vật chứa nó. Có thể tích xác định
Không có hình dạng xác định & thể tích xác định.
Có thể lan tỏa theo mọi hướng & lấp đầy bất kì vật nào chứa nó.
Chiếc đinh sắt
Rượu uống hoặc cồn y tế
Không khí hoặc bình chứa khí nitơ
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Bình chứa oxygen được làm từ thép trong đó có sắt là thành phần chính
Thân bút chì được làm từ gỗ; Ruột bút chì được làm từ than chì ( carbon)
Trong cơ thể con gà có nhiều chất như protein, nước ...
Vi khuẩn được tạo nên từ protein
Nước
Thân, lá được tạo nên từ celulose là chính, ngoài ra còn có nước.
Hạt ngô được tạo nên từ tinh bột là chính, ngoài ra còn có nước.
 Ba thể của chất và đặc điểm của chúng:
- Ba thể của chất là: rắn - lỏng - khí
- Đặc điểm các thể của chất:
Câu 1: Ghép hai cột sau đây để được nhận xét đúng.
Câu 2: Gạch chân các chất được nhắc đến trong câu sau:
Chì khoe chì nặng hơn đồng. Sao chì chẳng đúc nên cồng nên  chiêng. 
1b2c3a
Câu 3:
Câu 4:
Câu 5:
Câu 6: Nối các vật thể với chất tương ứng tạo thành nó.
Câu 7: Các chất dưới đây tồn tại ở thể nào trong điều kiện thường? 1. Chất rắn, 2. chất lỏng, 3. chất khí
Đường:  b. Nước:  c. Sắt: 
d. Không khí:  e. Muối ăn: 
1b2c3a
1ace2b3d
Câu 8: Tất cả các trường hợp nào sau đây đều là chất?
Câu 9: Tất cả các trường hợp nào sau đây đều là vật thể?
Câu 10: Ghép hai cột để được nhận xét đúng.
1. Nước, 2. xe đạp, 3. quần áo, 4. nhà cửa, 5. cái bàn, 6. hoa quả, 7.đất, 8. cây cỏ
Câu 11: Chọn các vật thể sau vào nhóm Vật thể tự nhiên & vật thể nhân tạo cho phù hợp.
Vật thể tự nhiên sống:
Vật thể nhân tạo:
1678
2345
1c2a3b
1. Chất ở xung quanh ta. Ở đâu có vật thể là ở đó có chất.
2. Ba thể cơ bản của chất là thể rắn, thể lỏng, thể khí.
3. Chất rắn, chất lỏng, chất khí có những đặc điểm khác nhau.
Chất rắn có hình dạng và thể tích xác định.
Chất lỏng dễ chảy, có thể tích xác định nhưng không có hình dạng xác định.
Chất khí dễ lan tỏa, không có hình dạng và thể tích xác định.
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again