Hồ Xuân Hương
TỰ TÌNH
2 câu đề: Nỗi niềm tâm trạng cô đơn của người đàn bà hằng đêm trằn trọc thao thức
Câu 1: Câu thơ mở ra với khoảng thời gian, không gian đặc biệt
"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn"
- Cụm từ ``đêm khuya ": + Thời gian muộn
+ Không gian vắng vẻ
=> Là lúc con người đối diện với chính bản thân mình, nhận ra sự lo âu, phiền muộn chất chứa nỗi niềm bất an.
- Từ tượng thanh: " văng vẳng": lấy động tả tĩnh
+ Miêu tả âm thanh tiếng trống canh dồn.
+ Những âm thanh nhỏ từ xa vọng đến -> càng gợi sự im vắng của không gian, đêm tối sâu thẳm, vắng lặng đến mức quạnh quẽo.
=> Con người nhỏ bé lạc lõng cô đơn

"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn"

- Động từ "dồn":(đối lập tương phản)

+ Bước đi gấp gáp, vội vã. Âm thanh dồn dập như hối thúc, dội vào lòng người.

+ Cảm nhận của nhân vật trữ tình về tuổi xuân, sắc xuân của bản thân mình.

=> Thể hiện sự thảng thốt thiếu tự tin, đầy lo âu và tuyệt vọng của người đàn bà khi tuổi xuân ấy, sắc xuân ấy đã phai tàn theo năm tháng.

Câu thứ hai: Diễn tả trực tiếp nỗi buồn tủi bằng cách sử dụng từ ngữ gây ấn tượng mạnh
"Trơ cái hồng nhan với nước non"
-Dùng nghệ thuật đảo ngữ động từ ``trơ"(trơ trọi, cô độc, một mình)
+ Được đặt ở đầu câu.
+ Nhấn mạnh: nỗi đau sự bất hạnh của người phụ nữ hồng nhan ấy.
+ Cảm giác tủi thân, xấu hổ, tủi hờn
- Cách kết hợp từ độc đáo: từ "cái" kết hợp với "hồng nhan"
+ Sắc thái rẻ rúng, bẽ bàng chua chát.
- Nghệ thuật đối:
+Hai vế đối lập:" cái hồng nhan" ( người đàn bà) >< "với nước non" (không gian bao la, rộng lớn)
- Người đàn bà càng thêm bé nhỏ , đáng thương tội nghiệp
=> Bi kịch người phụ nữ trong xã hội phong kiến đương thời với những hủ tục hà khắc đồng thời thể hiện bản lĩnh thách thức, không hề yếu đuối, ý chí mạnh mẽ dám dối đầu với những bất công ngang trái.

Thank you