TRƯỜNG TRUNG TIỂU HỌC ViỆT ANH
MÔN TÂP LÀM VĂN
Giáo viên thực hiện: Mai Th? th?o

KIỂM TRA BÀI CŨ:
*Khi tả ngoại hình nhân vật, cần chú ý tả những gì? Lấy ví dụ về cách tả ngoại hình nhân vật trong truyện “Người ăn xin”.
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
I.Nhận xét
1)Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé trong truyện Người ăn xin.
2)Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu?
3)Lời nói và ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây có gì khác nhau?


Những câu ghi lại ý nghĩ của cậu bé:
+ Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào.
+ Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão
Câu ghi lại lời nói cậu bé: - ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả
2. Lời nói và ý nghĩ của cậu bé cho thấy: cậu là một người nhân hậu, giàu lòng thương người.
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật

Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
3. Lời nói và ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây có gì khác nhau?
– Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi.- Ông lão nói bằng giọng khản đặc.
Bằng giọng khản đặc, ông lão cảm ơn tôi và nói rằng như vậy là tôi đã cho ông rồi.
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
3. Lời nói và ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể có khác nhau là:
*Cách 1:Tác giả dẫn trực tiếp, nguyên văn lời của ông lão. Do đó các từ xưng hô của chính ông lão với cậu bé( cháu- lão)
*Cách 2: Tác giả (nhân vật xưng tôi) thuật lại gián tiếp lời của ông lão. Người kể xưng tôi, gọi người ăn xin là ông lão

Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
II. Ghi nhớ:
1.Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật. Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện.
2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật:
- Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp).
- Kể bằng lời của người kể chuyện ( lời dẫn gián tiếp).



Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
* Ví du:� về một hiện tượng trong lớp : Lê trách Hà đè tay lên vở , làm quăn vở của Lê ( Dẫn lời nói gián tiếp của Lê) ; Hà vội nói : Mình xin lỗi . Mình không cố ý . ( Dẫn lời nói trực tiếp của Hà )
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
III. Luyện tập:
1.Tìm lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau:
Ba cậu bé rủ nhau vào rừng. Vì mải chơi nên các cậu về khá muộn. Ba cậu bàn với nhau xem nên nói thế nào để bố mẹ khỏi mắng. Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi.
Cậu thứ hai bảo:
Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.
Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ.- Cậu thứ ba bàn.



Chu ý:
+ Lụứi daón trửùc tieỏp thửụứng ủửụùc ủaởt trong daỏu ngoaởc keựp .
+ Neỏu lụứi daón trửùc tieỏp laứ moọt caõu hay ủoaùn troùn veùn thỡ noự ủửụùc ủaởt sau daỏu hai chaỏm phoỏi hụùp vụựi daỏu gaùch ngang ủa�u doứng hoaởc phoỏi hụùp vụựi daỏu ngoaởc keựp .
+ Lụứi daón giaựn tieỏp khoõng ủửụùc ủaởt trong daỏu ngoaởc keựp hay sau daỏu gaùch ngang ủa�u doứng , nhửng trửụực noự coự theồ coự hoaởc coự theồ theõm caực tửứ : raống , laứ vaứ daỏu hai chaỏm
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật

III. Luyện tập:
1. + Lời dẫn gián tiếp: ( Cậu bé thứ nhất định nói dối là) bị chó sói đuổi.
+ Lời dẫn trực tiếp: - Còn tớ,tớ sẽ nói là đang đi thì găp ông ngoại.
- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ.


Tập làm văn:
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật

III. Luyện tập:
Bài 2. Chuyển lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn trực tiếp:
Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm. Bà lão bảo chính tay bà têm. Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.
Truyện tấm Cám



Tập làm văn:
+ Gợi ý : Muốn chuyển lời dẫn gián tiếp thành trực tiếp thì phải nắm vững đó là lời nói của ai , nói với ai . Khi chuyển :
@ Phải thay đổi từ xưng hô .
@ Phải đặt lời nói trực tiếp sau dấu hai chấm , trong dấu ngoặc kép hoặc đặt sau dấu hai chấm , xuống dòng , gạch đầu dòng .

Lời dẫn gián tiếp
Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm.

Bà lão bảo chính tay bà têm.


Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.
Lời dẫn trực tiếp
Vua nhìn thấy những miêng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước:
- Xin cụ cho biết ai đã têm trầu này.
Bà lão bảo:
- Tâu bệ hạ, trầu do chính gìa têm đấy ạ!
Nhà vua không tin, gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật :
- Thưa, đó là trầu do con gái già têm.

Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Bài 3: Chuyển lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn gián tiếp:
Bác thợ hỏi Hòe:
- Cháu có thích làm thợ xây không?
Hòe đáp:
- Cháu thích lắm!
Tập làm văn:
+ Gợi ý : Bài tập này yêu cầu các em làm ngược lại với bài trên . Muốn làm đúng , em cần xác định rõ lời đó là của ai nói với ai . Sau đó tiến hành :
@ Thay đổi từ xưng hô .
@ Bỏ các dấu ngoặc kép hoặc gạch đầu dòng , gộp lại lời kể chuyện với lời nói của nhân vật .
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Tập làm văn:
Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật

Củng cố:
5.Dặn dò:
- Nhận xét tiết học .
- Học thuộc Ghi nhớ ; tìm 1 lời dẫn trực tiếp , 1 lời dẫn gián tiếp trong bài tập đọc bất kì .