Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
" Mỗi cuốn sách là những bậc thang nhỏ mà khi bước lên... tôi tới gần quan niệm về cuộc sống tốt đẹp nhất...Hãy yêu sách ! Nó là nguồn kiến thức" ( M. Gor - ki )
HÃY QUAN SÁT CÁC BỨC ẢNH SAU VÀ CHO BIẾT ĐIỂM CHUNG CỦA NÓ
SÁCH
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
1. Tác giả: Chu Quang Tiềm (1897-1968) là nhà mĩ học và lý luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc.
2. Tác phẩm
a. Xuất xứ: In trong Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sách, giáo sư Trần Đình Sử dịch.
b. Kiểủ văn bản - Phương thức biểu đạt: Nghị luận (Nghị luận về một vấn đề)
c. Nội dung: Bài văn bàn về sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách 
I. GIỚI THIỆU CHUNG
Chu Quang Tiềm là nhà văn quê ở huyện Đông Thành, tỉnh An Huy. Ông là một nhà mĩ học, nhà lí luận văn học hiện đại và là học giả nổi tiếng của Trung Quốc. Ông đã để lại cho văn hóa Trung Quốc nói riêng và nền văn hóa nhân loại nói chung nhiều công trình đặc sắc về văn hóa, văn nghệ. Ngày/nơi sinh:19/9,1897, Trung Quốc
Ngày mất: 6 /3/1986
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Đầu → phát hiện thế giới mới: Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách.
+ Phần 2: tiếp → tiêu hao lực lượng: Những khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách hiện nay.
+ Phần 3: Còn lại: Phương pháp chọn sách và đọc sách.
1. Đọc văn bản
- Vấn đề nghị luận
- Hệ thống luận điểm
- Vấn đề nghị luận: Văn bản về ý nghĩa của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Luận điểm: 3 Luận điểm
- Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách (Vai trò của việc đọc sách đối với nhận thức và cuộc sống của con người)
- Những khó khăn cũng như những nguy hại, tiêu cực có thể gặp phải khi đọc sách trong thời điểm hiện nay
- Cách lựa chọn sách phù hợp và những giải pháp để đọc sách hiệu quả.
2. Bố cục
3. Phân tích
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc văn bản
- Vấn đề nghị luận
- Hệ thống luận điểm
2. Bố cục
3. Phân tích
Qua lời bàn của Chu Quang Tiềm, em thấy: Sách có tầm quan trọng như thế nào? Việc đọc sách có ý nghĩa gì?

a. Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
* Ý nghĩa của sách trên con đường phát triển của nhân loại: “Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại, cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường tiến hoá của học thuật của nhân loại”.
- Sách đã ghi chép, cô đúc mọi tri thức, mọi thành tựu mà nhân loại đã đạt được, tích lũy được qua từng thời đại và lưu truyền cho đến thời nay.
- Nếu xoá bỏ các thành tựu mà loài người đã đạt được trong quá khứ và sách vở, ta chỉ là kẻ đi giật lùi, lạc hậu.
* Ý nghĩa đọc sách và việc đọc sách của mỗi người: Tiếp nhận tư tưởng, kinh nghiệm của nhân loại trong mấy nghìn năm qua cho cuộc đời mấy mươi năm ngắn ngủi của mình.
* Tầm quan trọng của việc đọc sách: Đọc sách là cách tốt nhất để tiếp thu kinh nghiệm xã hội, kinh nghiệm sống. Đọc sách còn là sự chuẩn bị để tiến hành cuộc trường chinh trên con đường học vấn, tích lũy tri thức, khám phá và chinh phục thế giới.
Sự cần thiết của việc đọc sách
Tầm quan trọng của sách
Ý nghĩa của việc đọc sách
Ghi chép , lưu truyền tri thức, thành tựu
Cột mốc trên con đường tiến hoá học thuật
Con đường quan trọng của học thụât
Chuẩn bị làm cuộc trường chinh phát hiện thế giới mới
Sách: kho tàng di sản tinh thần nhân loại
Đọc sách: thừa hưởng giá trị tinh hoa nhân loại
*Sách nhiều khiến người đọc không chuyên sâu:
- Ngày nay, sách vở nhiều, dễ kiếm, vì vậy người đọc thường “liếc qua rất nhiều nhưng đọng lại rất ít”’; Đọc sách nhiều mà không ngẫm nghĩ giống như ăn nhiều nhưng không thể tiêu hóa được. Lâu dần sẽ dẫn tới bệnh tật.
* Sách nhiều khiến người đọc dễ bị lạc hướng:
- Bất cứ lĩnh vực nào giờ cũng có rất nhiều sách vở. Tuy nhiên, những tác phẩm cơ bản, đích thực không phải là quá nhiều.
- Nhưng đứng trước số lượng sách vở khổng lồ, cộng với thói tham lam, đọc nhiều mà không vụ thực chất, người đọc dễ phí thời gian với những cuốn sách vô thưởng vô phạt mà mất đi cơ hội đọc những cuốn sách cơ bản, thú vị.
→ Bằng những so sánh cụ thể, xác thực, tác giả vừa chỉ ra những nguy hại do lối đọc sách sai lệch; vừa phân tích, lí giải những nguy hại đó một cách thuyết phục.
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc văn bản
- Vấn đề nghị luận
- Hệ thống luận điểm
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
b. Các khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách trong tình trạng hiện nay
Trong phần tiếp theo, tác giả đã chỉ rõ khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách trong tình trạng hiện nay như thế nào?
a. Những khó khăn:
- Lịch sử phát triển, sinh sản tinh thần nhân loại càng nhiều <-> sách nhiều.
Trở ngại: thời gian, lựa chọn, nghiên cứu học vấn
b. Thiên huướng sai lệch:
- Đọc không chuyên sâu:
Liếc qua nhiều mà đọng lại ít <-> "ăn tuơi nuốt sống"
- Đọc lạc huướng:
Tham nhiều mà không vụ thực chất <-> trận đánh nhiều mục tiêu
Lóng phí thời gian và sức lực. Sa vào thói huư danh nông cạn.
- Cách phân tích, so sánh đối chiếu và dẫn chứng cụ thể, thực tế -> Lí lẽ thuyết phục = > Báo động về cách đọc thiếu mục đích
" Sách cũ trăm lần xem chẳng chán
Thuộc lòng ngẫm nghĩ một mình hay."
* Cách chọn sách:
- Chọn cho tinh. Tìm đọc những cuốn sách thật sự có giá trị và có ích cho bản thân.
- Chọn sách phải có mục đích, có định hướng rõ ràng, không nhất thời tùy hứng. Chọn sách nên hướng vào hai loại:
+ Kiến thức phổ thông
+ Kiến thức chuyên sâu.
* Cách đọc sách:
- Đọc kỹ, đọc đi, đọc lại nhiều lần cho đến thuộc lòng. Đọc với sự say mê, ngẫm nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích lũy và kiên định mục đích.
- Đọc có kế hoạch, hệ thống, không đọc tràn lan. Đọc kiến thức phổ thông- kiến thức chuyên sâu.
- Đọc sách không chỉ là việc tích lũy tri thức mà còn là việc rèn luyện tư cách, chuyện học làm người, rèn đức tính kiên trì, nhẫn nại.
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc văn bản
- Vấn đề nghị luận
- Hệ thống luận điểm
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
b. Các khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách trong tình trạng hiện nay
c. Phương pháp chọn sách, đọc sách
Trong phần cuối, tác giả nêu lên cách chọn sách đúng đắn và khoa học, em hãy làm rõ cách chọn sách của tác giả?
a. Chọn sách:
Chọn tinh
Đọc không cốt lấy nhiều
Chọn 1 quyển giá trị = 10 quyển không quan trọng
b. Đọc sách:
Đọc kĩ
Đọc nhiều lần một cuốn
Đọc tập thành nếp nghĩ sâu xa...-> thay đổi khí chất.
Đọc để có kiến thức phổ thông -> đọc chuyên sâu
Đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt - kẻ trọc phú khoe của => Phẩm chất tầm thuường thấp kém
Đọc nhiều mà không nghĩ - cuưỡi ngựa qua chợ nhiều châu báu -> về tay không
Kết hợp phân tích lí lẽ với liên hệ so sánh, trình bày toàn diện tỉ mỉ
=> đưa ra lời khuyên bổ ích về phuơng pháp đọc sách
"Sách cũ trăm lần xem chẳng chán
Thuộc lòng ngẫm nghĩ một mình hay".
Sách làm cho tôi gắn bó với thế giới, cuộc đời càng trở nên rực rỡ có ý nghĩa hơn ... Sách làm cho khắp trái đất tràn ngập nỗi buồn nhớ cái tốt đẹp hơn. Mỗi cuốn sách đều là tâm hồn được ghi lại..” (M. Gor-ki)
"Sắm đèn để soi sáng. Sắm sách để hiểu đạo lí. Sáng để soi nhà tối, đạo lí để soi lòng người..."
(Ngạn ngữ Trung Hoa)
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
I. GIỚI THIỆU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc văn bản
- Vấn đề nghị luận
- Hệ thống luận điểm
2. Bố cục
3. Phân tích
a. Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
b. Các khó khăn, thiên hướng sai lệch dễ mắc phải của việc đọc sách trong tình trạng hiện nay
c.Phương pháp chọn sách, đọc sách
4. Tổng kết
a. N?i dung:
- Đọc sách cần coi trọng đọc chuyên sâu kết hợp với đọc mở rộng, đọc thành tích luỹ nâng cao học vấn.
Sách là tài sản tinh thần quý giá của nhân loại. Muốn có học vấn thì phải đọc sách.
b. Ngh? thu?t
Lí lẽ, dẫn chứng sinh động cụ thể -> Sức thuyết phục lớn.
- Kết hợp phân tích, so sánh gần gũi
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Phát biểu điều mà em thấm thía nhất khi học bài Bàn về đọc sách.
Gợi ý:
Bài viết "Bàn về đọc sách" của Chu Quang Tiềm đã trình bày nhiều luận điểm có giá trị về việc đọc sách, trong đó, ta cảm thấy thấm thía nhất với diễn giải của tác giả về thực trạng cách đọc sách sai lầm của nhiều người hiện nay. Tác giả đã nêu ra thực trạng nhiều người đọc sách chỉ chú trọng số lượng, đọc qua loa mà không chú trọng tới chất lượng ý nghĩa mà mình thu lại được. Việc đọc sách sai lệch như thế khiến con người tiêu tốn nhiều thời gian vào những cuốn sách vô bổ, lại không thu thập được kiến thức chuyên sâu cho mình. Bài viết đã nhắc nhở người đọc về cách đọc sách để từ đó người đọc suy nghĩ, tìm tòi cách đọc sách đúng đắn, đạt hiệu quả cao.
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 2: Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới:
" Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ. Nếu đọc được 10 quyển sách không quan trọng, không bằng đem thời gian, sức lực đọc 10 quyển ấy mà đọc một quyển thật sự có giá trị. Nếu đọc được mười quyển sách mà chỉ lướt qua, không bằng chỉ lấy một quyển mà đọc mười lần. (...) Thế gian có biết bao người đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻ trọc phú khoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý. Đối với việc học tập, cách đó chỉ là lừa mình dối người, đối với việc làm người thì cách đó thể hiện phẩm chất tầm thường, thấp kém.“ (Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 9, trang 4-5, tập hai, Nxb Giáo dục, 2015)
Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên. Ghi ra câu văn nêu lên ý chính của đoạn trích.
- PTBĐ: Nghị luận
- Luận điểm :``Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ``
Câu 2: Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận chính nào?
- Thao tác lập luận chính : chứng minh
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 2: Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Câu 3: Từ "trọc phú" trong đoạn trích trên dùng để chỉ loại người nào?
Chỉ ra thành phần khởi ngữ có trong đoạn trích.
-Từ trọc phú dùng để chỉ loại người : giàu có mà dốt nát , bần tiện
- Khởi ngữ : in đậm
" Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ. Nếu đọc được 10 quyển sách không quan trọng, không bằng đem thời gian, sức lực đọc 10 quyển ấy mà đọc một quyển thật sự có giá trị. Nếu đọc được mười quyển sách mà chỉ lướt qua, không bằng chỉ lấy một quyển mà đọc mười lần. (...) Thế gian có biết bao người đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻ trọc phú khoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý. Đối với việc học tập, cách đó chỉ là lừa mình dối người, đối với việc làm người thì cách đó thể hiện phẩm chất tầm thường, thấp kém."
Câu 4: Ngày Sách Việt Nam là ngày nào? Hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng một trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về văn hóa đọc của giới trẻ ngày nay.
cd)Ngày Sách Việt Nam là ngày 23 tháng 4 hàng năm.
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
III. LUYỆN TẬP
Tiết 97,98.99 – Văn bản BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Chu Quang Tiềm)
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 2: Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Câu 4: Ngày Sách Việt Nam là ngày nào? Hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về văn hóa đọc của giới trẻ ngày nay.
- Ngày Sách Việt Nam là ngày 23 tháng 4 hàng năm.
- Đoạn văn: Cần đảm bảo các ý
+ Nêu vấn đề nghị luận: bàn về văn hóa đọc của giới trẻ hiện nay.
+ Biểu hiện, hiện trạng của vấn đề:
- Việc đọc trở nên chưa thật sự có ích: Giới trẻ hiện nay có vẻ thờ ơ với việc đọc sách, chưa có thói quen đọc sách. Một số ít đọc theo phong trào. Chưa có sự lựa chọn, chưa có mục đích đúng đắn….
+ Nguyên nhân: Nhận thức đúng đắn ý nghĩa, vai trò của việc đọc sách. Người Việt chưa có nhiều hành động để hình thành thói quen đọc sách
+ Giải pháp; Cần nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của việc đọc sách để hình thành thói quen đọc sách
+ Vai trò, ý nghĩa, bài học
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
Học kỹ nội dung ghi nhớ
Viết đoạn văn nghị luận liên hệ về việc đó sách hiện nay của em
Soạn bài: Nghị luận về mộ sự việc hiện tường đời sống
Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Lấy ví dụ thực tế
Làm phần bài tập
Xin chân thành cảm ơn