TRƯỜNG THCS ĐỨC THÀNH
Bài 42.
THẤU KÍNH HỘI TỤ
C�u 1.Hi?n tu?ng kh�c x? �nh s�ng l� gì ?
C�u 2. N�u k?t lu?n v? hi?n tu?ng kh�c x? �nh s�ng khi tia s�ng truy?n t? khơng khí sang nu?c. V? hình minh h?a.
Nhắc kiến bài cũ
Nhắc kiến thức bài cũ
D�p �n:
- Hi?n tu?ng tia s�ng truy?n t? mơi tru?ng trong su?t n�y sang mơi tru?ng trong su?t kh�c b? g�y kh�c t?i m?t ph�n c�ch gi?a hai mơi tru?ng g?i l� hi?n kh�c x? �nh s�ng.
- Khi tia s�ng truy?n t? khơng khí sang nu?c:
+ Tia kh�c x? n?m trong m?t ph?ng t?i
+ gĩc kh�c x? nh? hon gĩc t?i
Bài 42.
THẤU KÍNH HỘI TỤ
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)

Đèn phát ra tia Laze
Thấu kính hội tụ
Hộp chứa khói giúp nhìn thấy tia laze
C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta lại gọi thấu kính này là thấu kính hội tụ?
Chiếu một chùm sáng song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm: (hình 42.2)
- Nhận xét: Chiếu một chùm tia sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt thấu kính cho chùm tia khúc xạ hội tụ tại một điểm nên thấu kính này được gọi là thấu kính hội tụ.
C2.Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm
Tia tới
Tia ló
Thấu kính
Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới. Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
C3. Quan sát hình 42.3, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ.
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm:
2. Hình dạng của thấu kính hội tụ:
 - Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần ở giữa.
 - Kí hiệu của thấu kính hội tụ:

Tiết diện mặt cắt ngang của một số thấu kính
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
Thí nghiệm: (hình 42.2)
Hình dạng của thấu kính hội tụ
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
1. Trục chính:( )


C4. Quan s�t l?i thí nghi?m. Trong ba tia t?i th?u kính, tia n�o qua th?u kính truy?n th?ng khơng b? d?i hu?ng ?
Trục chính
Thấu kính
Tia sáng tới vuông góc với mặt thấu kính cho tia ló truyền thẳng gọi là trục chính () của thấu kính
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
1. Trục chính:( )


BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ

Trục chính của TKHT đi qua điểm O trong thấu kính mà mọi tia sáng đi qua điểm này đều truyền thẳng. Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)


BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trục chính cắt thấu kính tại một điểm O. Điểm O gọi là quang tâm
Thí nghiệm chiếu tia tới đến quang tâm
Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló sẽ thế nào?
- Tia tới đến quang tâm (O) thì tia ló tiếp tục truyền thẳng, không đổi hướng.
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)



Tiêu điểm.




BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
Điểm hội tụ F
C5. Quan sát lại thí nghiệm, cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đường thẳng chứa tia tới nào ?
Điểm F nằm trên trục chính của thấu kính
Trục chính
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm



C5. Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trên hình 42.4
O
F
 - Chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló cắt trục chính tại điểm F . Điểm F gọi là tiêu điểm của thấu kính.
Điểm hội tụ (F ) nằm cùng hay khác phía với tia tới?
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm



O
F
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
Hình 42.5
C6. Vẫn thí nghiện trên, nếu chiếu chum tia tới vào mặt bên kia của thấu kính thì chùm tia ló có đặc điểm gì ?
F
O
O
F
F’
a)
b)
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm



BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm


 Mỗi thấu kính có hai tiêu điểm F và F` đối xứng nhau qua quang tâm.
(F và F’)
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm (F và F’)
Tiêu cự




F
F`
f
f
 Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF = OF` = f gọi là tiêu cự của thấu kính
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
(OF = OF’ =f)
Nếu cho tia tới đi qua tiêu điểm của thấu kính hội tụ thì tia ló song song với trục chính.
CHO TIA TỚI ĐI QUA TIÊU ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tia tới đi qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
Tiêu điểm
Trục chính
 * Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
+ Tia tới đến quang tâm thì…..
+ Tia tới song song với trục chính thì tia ló……..
+ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló…
tia ló tiếp tục truyền thẳng
qua tiêu điểm.
song song với trục chính.
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chính:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm (F và F’)
Tiêu cự (f)
III. Vận dụng




C7. Vẽ các tia ló của các tia tới (1) ; (2) và (3) trong hình sau
O
F
F’
I
I
S
S’
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của thấu kính hội tụ:
II. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ:
Trục chinh:( )
Quang tâm (O)
Tiêu điểm (F và F’)
Tiêu cự (f)
III. Vận dụng




C8: Hãy trả lời câu hỏi ở phần mở bài :
Thaáu kính hoâïi tuï laø gì?
BÀI 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tia tới song song với trục chính của TKHT cho tia ló :

Tiêu cự của TKHT làm bằng thủy tinh có đặc điểm:

Chùm tia ló của TKHT có đặc điểm:

Thấu kính hội tụ được ứng dụng rất
nhiều trong đời sống và kỹ thuật
Kính thiên văn
KÍNH HIỂN VI
ỐNG NHÒM
MÁY ẢNH
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
Đọc phần có thể em chưa biết
Làm bài tập trong sách bài tập 42.1, 42.2
Chuẩn bị bài mới: Ảnh của vật tạo bởi TKHT