I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả :
* Khánh Hoài
- Sinh năm 1937, quê ở tỉnh Thái Bình
- Là nhà văn tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại
- Sở trường : truyện ngắn
- Nhận giải thưởng quốc tế văn học viết về Quyền trẻ em
2. Tác phẩm
- Văn bản nhật dụng đề cập tới vấn đề quyền trẻ em
- Hình thức viết văn bản: truyện ngắn
- Tác phẩm đạt giải nhì trong cuộc thi viết văn quốc tế về quyền trẻ em do Rat-đa Béc-nơ tổ chức

3. Đọc
* Ngôi kể
- Ngôi kể thứ nhất
→ Tăng tính chân thật cho văn bản; thể hiện sâu sắc những suy nghĩ tình cảm tâm trạng của các nhân vật
→ sức thuyết phục cao hơn
Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu đặc điểm và tác dụng của ngôi kể này?
* Nhan đề, ngôi kể và nhân vật chính
a. Nhan đề
Hình ảnh ẩn dụ : những con búp bê
→ gợi lên sự hồn nhiên trong sáng ngây thơ vô tội của các em bé
→ gợi ra một tình huống buộc người đọc phải theo dõi, góp phần thể hiện ý định mà tác giả muốn nói
Dựa vào bảng các sự việc chính sau, hãy sắp xếp các sự việc theo đúng thứ tự trong văn bản.
CÁC SỰ VIỆC CHÍNH
8
4
5
1
2
6
3
4. Bố cục
II.Tìm hiểu văn bản
1.Tình cảm của hai anh em:
Tìm những chi tiết thể hiện tình cảm của hai anh em?
1.Tình cảm của hai anh em:
- Thủy mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh.
- Chiều nào Thành cũng đón em đi học về, dắt tay nhau, vừa đi vừa trò chuyện.
- Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau khi buộc phải chia.
12
Em có nhận xét gì về tình cảm của hai anh em này ?
1.Tình cảm của hai anh em:
- Thủy mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh.
- Chiều nào Thành cũng đón em đi học về, dắt tay nhau, vừa đi vừa trò chuyện.
- Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau khi buộc phải chia.
=> Rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm tới nhau.
13
2. Thái độ, tâm trạng của Thành và Thuỷ khi phải chia tay:
Đọc đoạn 1 và chỉ ra những chi tiết miêu tả tâm trạng của hai anh em khi mẹ giục chia đồ chơi
* Tâm trạng của hai anh em khi mẹ giục chia đồ chơi
16
*. Tâm trạng của hai anh em khi mẹ giục chia đồ chơi
17
=> Tâm trạng buồn khổ, đau xót và tuyệt vọng trước bi kịch của gia đình
Khi chia búp bê, thái độ của hai anh em như thế nào ?
*. Tâm trạng của hai anh em khi chia búp bê
19
Nhận xét về hành động và lời nói của Thủy ?
Lấy hai con búp bê đặt sang hai phía
Nhìn em buồn bã, đặt con Vệ Sĩ cạnh con Em Nhỏ
+ tru tréo lên giận dữ: ‘Anh lại chia rẽ hai con...Sao anh ác thế’
+ cặp mắt dịu lại, nhưng chợt nghĩ ra điều gì lại kêu lên: ...lấy ai gác đêm cho anh
+ bỗng trở nên vui vẻ: Anh xem chúng con đang cười kìa.
*. Tâm trạng của hai anh em khi chia búp bê
20
Lời nói và hành động có sự mâu thuẫn=> Không muốn chia búp bê => Không muốn chia tay anh
- Lấy hai con búp bê đặt sang hai phía
- Nhìn em buồn bã, đặt con Vệ Sĩ cạnh con Em Nhỏ
+ tru tréo lên giận dữ: ‘Anh lại chia rẽ hai con...Sao anh ác thế’
+ cặp mắt dịu lại, nhưng chợt nghĩ ra điều gì lại kêu lên: ...lấy ai gác đêm cho anh
+ bỗng trở nên vui vẻ: Anh xem chúng con đang cười kìa.
*. Chia tay lớp học
Trên đường đến lớp học:
21
Trên đường đến lớp, Thủy đã có những hành động nào ?
*. Chia tay lớp học
Trên đường đến lớp học:
Thủy đột nhiên dừng lại..mắt nhìn đau đáu vào cảnh quen thuộc
Em cắn chặt môi..mắt nhìn đăm đăm...bật lên khóc thút thít..
22
Những hành động này đã nói lên được tâm trạng nào của Thủy ?
c. Chia tay lớp học
Trên đường đến lớp học:
Thủy đột nhiên dừng lại..mắt nhìn đau đáu vào cảnh quen thuộc
Em cắn chặt môi..mắt nhìn đăm đăm...bật lên khóc thút thít..
=> Thủy vừa bàng hoàng vừa lưu luyến không muốn rời xa khỏi nơi đã từng gắn bó quen thuộc

23
Trong lớp học

24
Tìm những chi tiết miêu tả cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học?
Trong lớp học
- Cả lớp sững sờ. Đã có tiếng khóc thút thít của mấy đứa bạn thân.
- Vài đứa bạn…nắm chặt tay em như chẳng muốn rời.
- Cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa. Lũ nhỏ cũng khóc mỗi lúc một to hơn.
- Em tôi ngẩng đầu lên nức nở.
- Cô giáo mở cặp lấy 1 quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho em.

25







































26
Cuộc chia tay trong lớp học
Thật xúc động

Tình thầy trò, tình bạn bè thật ấm áp
Than trách cho sự tan vỡ của gia đình
Hãy giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi trường, Thành kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật?
Trên đường trở về
Mọi người và cảnh vật vẫn vui tươi
><
Thành đau đớn, xót xa
=> Nhấn mạnh cảm nhận của Thành về sự cô đơn và bất hạnh của hai anh em trước sự vô tình của con người
Trên đường trở về:
Thành : Kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật
+ Đối lập: cảnh và tình


*Cảnh hai anh em chia tay nhau:


Như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu lá
Chạy vội vào nhà ôm ghì con Vệ Sĩ, hôn gấp gáp, dặn dò
Khóc nức nở
Để con Em Nhỏ quàng qua con Vệ Sĩ và dặn dò anh không bao giờ được để chúng ngồi cách xa nhau
=> Có tâm hồn trong sáng, nhạy cảm, có tấm lòng vị tha
Khóc nấc lên
Đứng chôn chân tại chổ
=> Tâm trạng cô đơn, bơ vơ, bất lực.
2. Thái độ, tâm trạng của Thành và Thuỷ khi phải chia tay:
- Thuỷ: Mẹ ra lệnh chia đồ chơi  loạng choạng, buồn bã
+ Khi anh chia 2 con búp bê  tru tréo, giận dữ
+ anh cho cả 2  Lo ai gác đêm cho anh
- Đặt 2 búp bê cạnh nhau cho anh
 Giàu lòng vị tha, thương anh, thương búp bê, chấp nhận hi sinh.
- Thành: cho em tất, khóc nấc lên, mếu máo…
 Thương em.


III. TỔNG KẾT
* GHI NHỚ (SGK)
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Kết thúc truyện Thủy đã chọn cách giải quyết như thế nào? Chi tiết này gợi lên cho em suy nghĩ gì?
32
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Trong truyện này chi tiết nào khiến em cảm động nhất? Vì sao?
33
34
Tặng cho ba , cho mẹ , cho con , cho một gia đình đã quá xa xôi !
Dù con lớn bao nhiêu , thì với chia ly , con vẫn còn bé dại ! Con biết ngày xưa đã chẳng thể nào là mãi mãi ,, sao vẫn đau hoài , vẫn cứ tỉnh giữa cơn mơ !
Viết cho một mảnh đời rất thật ! Con - Ly Ly !

Bỗng một hôm như tiếng sét bên mình
Cha và mẹ... hai người đi hai ngả
Con không vấp mà sao bỗng ngã
Cuộc đời con... kể từ ấy... không còn...

Biết bao giờ nỗi đau trong con sẽ vơi
Không đày đọa xé tan tim con nữa
Bao giờ con se thôi không còn chọn lựa
Biết bước tới bên nào????

Hình ba mẹ chụp chung từ bao
Lạnh lùng nhát kéo cắt chia thành 2 mảnh
Ba mẹ biết không tim con cũng lành lạnh
Tựa như vết dao nào cắt dọc sống lưng


… Có biết đâu bố mẹ nó ra toà
Là cầm cưa xẻ ngang tình đoàn tụ
Đứa còn mẹ thì thôi mất bố
Hai chị em rồi sẽ mất nhau
Nín đi em… em khản giọng thét gào
Chị mếu máo đầm đìa nước mắt
Những bố mẹ bên bờ chia cắt
Phút giây thôi hãy nghe tiếng con mình.
Hoạt động mở rộng
- Tìm hiểu ý nghĩa những câu ca dao Những câu hát về tình cảm gia đình:
+ Nắm nội dung, nghệ thuật của từng bài.
+ Học thuộc lòng các bài ca dao.
Sưu tầm 5 câu ca dao về chủ đề gia đình
5 câu ca dao về tình yêu quê hương đất nước (giải nghĩa)
36