Tuần 22,23 - Tiết 110,111,112
MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)
-Thanh Hải (1930-1980), tên thật là Phạm Bá Ngoãn, quê ở Phong Điền-Thừa thiên Huế
-Ông là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.
I.Giới thiệu:
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” sáng tác tháng 11 /1980, khi tác giả nằm trên giường bệnh-không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”
“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao...

Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
Mùa xuân-ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
II.Đọc-Hiểu văn bản :

1.Đọc :
�
2.Chú thích :
�
�3.Bố cục :
Khổ thơ đầu
2 khổ thơ tiếp theo
khổ thơ còn lại: ca ngợi quê hương
Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên
Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân đất nước.
04 phần
2 khổ thơ tiếp theo: Ước nguyện của nhà thơ
* Đọc khổ thơ thứ nhất-trả lời các câu hỏi sau:
1.Tín hiệu của mùa xuân được tái hiện qua những hình ảnh, âm thanh nào? Một khung cảnh mùa xuân như thế nào gợi lên từ những hình ảnh, âm thanh đó?
2.Em đọc được cảm xúc nào của tác giả trước vẻ đẹp mùa xuân?
3. Nhận xét nét nghệ thuật độc đáo ở khổ thơ này?
III.Phân tích:
1.Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
-Miêu tả kết hợp biểu cảm
-Vẻ đẹp bức tranh mùa xuân cao rộng, trong trẻo, tràn đầy sức sống của thiên nhiên đất trời và cảm xúc say sưa, ngây ngất của nhà thơ trước mùa xuân xứ Huế.
* Đọc khổ thơ 2-3-trả lời các câu hỏi sau:
1. Nói về mùa xuân đất nước, tác giả tập trung vào những đối tượng, hình ảnh, chi tiết nào? Từ đó giúp em cảm nhận đất nước bước vào xuân với không khí như thế nào? Tác giả bày tỏ niềm tin về vận mệnh đất nước ra sao?
2.Từ những điều đã phân tích, em cảm nhận như thế nào về mùa xuân đất nước và nét nghệ thuật đặc sắc của tác giả ở hai khổ thơ này?
Sử dụng điệp ngữ, từ láy, hình ảnh so sánh, gợi liên tưởng: đất nước bước vào mùa xuân với khí thế khẩn trương náo nhiệt và nhiều hứa hẹn. Gợi vẻ đẹp và sức sống của đất nước qua mấy nghìn năm lịch sử và mỗi mùa xuân về như được tiếp thêm sức sống để bừng dậy.
2.Mùa xuân của đất nước
*Đọc khổ thơ 4,5-trả lời các câu hỏi sau:
1. Tìm và phân tích những từ ngữ, hình ảnh, chi tiết làm nổi bật ước nguyện cuả tác giả?
2.Em thấy có gì đặc biệt trong cách sử dụng đại từ “ta” của tác giả? Từ đó gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa sống của mỗi người chúng ta.
3. Nhóm em có nhận xét gì về giọng điệu, cách sử dụng hình ảnh, biện pháp nghệ thuật ở hai khổ thơ này?
4.Là một học sinh- mần non tương lai của đất nước, em có hành động cụ thể nào để đóng góp cho đất nước, cho cuộc đời này.
3.Ước nguyện của nhà thơ :
-Sử dụng điệp từ, hình ảnh ẩn dụ
-Thể hiện quan điểm sống cống hiến một cách chân thành tha thiết. Không phô trương, rất khiêm tốn nhưng phải là phần tốt đẹp nhất cho cuộc đời, cho đất nước của tác giả
*Đọc khổ thơ cuối-trả lời các câu hỏi sau:
1. Mở đầu bài thơ tác giả gợi ra không gian đậm chất Huế, kết thúc bằng hình ảnh rất Huế. Em hãy tìm ra điểm đặc biệt này?
2. Khi một người bệnh sắp rời xa cuộc đời nhưng vẫn ôm đàn, cất tiếng hát “Câu Nam ai, Nam bình” của xứ Huế, em hiểu tình cảm của tác giả như thế nào?
3.Em học tập được điều gì từ tác giả?
4.Lời ngợi ca quê hương:

Thể hiện niềm tự hào, tình yêu quê hương, đất nước của tác giả.
1.Theo em, nhan đề bài thơ có gì đặc biệt?
2.Qua tìm hiểu, em hãy khái quát nét nghệ thuật nổi bật của bài?
3.Em hiểu thêm điều gì từ văn bản này?
V. Luyện tập:
IV.Tổng kết :
-Bài thơ theo thể thơ năm tiếng, nhẹ nhàng mang âm hưởng gần gũi với dân ca. Kết hợp những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với hình ảnh giàu tính biểu trưng khái quát. Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp ngữ, giọng điệu thơ luôn biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn.
-Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước cho cuộc đời.
*Hướng dẫn học ở nhà :
-Nắm nội dung-nghệ thuật của bài.
-Chuẩn bị bài: Viếng lăng Bác (đọc và trả lời câu hỏi SGK)