CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 5
KHỞI ĐỘNG
1. Ở lớp 4 chúng mình đã được học các loại từ nào rồi ?
2. Hãy xác định DT, ĐT, TT của những từ được gạch chân trong câu sau:

“ Bạn Lan nhảy rất đẹp.”
DT
ĐT
TT
Thứ sáu ngày 29 tháng 10 năm 2021
Luyện từ và câu:
Đại từ
I. Nhận xét
1. Các từ in đậm dưới đây được dùng để làm gì?
a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.


92
I. Nhận xét
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
tớ
cậu
Hùng
Qúy và Nam
(danh từ)
(cụm danh từ)
thay thế
thay thế
tớ ;
Cậu ;
dùng để xưng hô
I. Nhận xét
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
nó
Chích bông
(danh từ)
thay thế
nó
dùng để xưng hô
I. Nhận xét
Đại từ dùng để xưng hô hay thay thế cho danh từ hoặc cụm danh từ.
I. Nhận xét
2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách nêu ở bài tập một?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
- Từ in đậm dùng để làm gì?
- Cách dùng từ ấy có gì giống cách dùng ở bài tập 1?
2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách dùng các từ nêu ở bài tập 1?
a/ Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
vậy
thích thơ
(cụm động từ)
thay thế
I – Nhận xét
Cách dùng đó giống bài tập 1 là tránh lặp từ
2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách dùng các từ nêu ở bài tập 1?
b/ Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.
thế
rất quý
( cụm tính từ)
thay thế
I – Nhận xét
Cách dùng đó giống bài tập 1 là tránh lặp từ ở câu tiếp theo
Qua hai bài tập, em hiểu thế nào là đại từ?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu.
Đại từ dùng trong câu có tác dụng gì?
Đại từ dùng trong câu có tác dụng tránh lặp lại các từ ngữ.
II – Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
III - Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu
Các từ in đậm trong đoạn thơ chỉ Bác Hồ.
III - Luyện tập
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải,đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
Tố Hữu
Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ tôn kính của người viết đối với Bác Hồ.
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
III - Luyện tập
Thảo luận nhóm 4
(2 phút)
Con cò
Con diệc
Con vạc
Con nông
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
III - Luyện tập
- Bài ca dao là lời đối đáp giữa nhân vật ông với cò
Các đại từ đó dùng để xưng hô:
+ mày, tôi chỉ cái cò
+ ông chỉ người nói
+ nó chỉ cái diệc
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
III - Luyện tập
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI
3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
III - Luyện tập
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được.
Theo LÉP TÔN-XTÔI
nó
nó
nó
Ghi nhớ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.
1
2
3
4
5
1. Trong bài: “Cái gì quý nhất?”, thầy cho rằng ai là người quý nhất?
2. Tên con vật còn thiếu trong câu: “Cái cò, …., cái nông”?
3. Chuột gặm vách nhà, chuột làm gì để qua khe hở?
4. Từ còn thiếu trong câu: “Không không, ….đứng trên bờ”?
5. Chữ thứ hai trong đầu bài học hôm nay?
Trò chơi: giải ô chữ
Cảm ơn quý thầy cô
đã tham dự tiết học
CH�C C�C EM LUƠN H?C T?T