1
CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
BÀI 57
TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. Tuyến tụy
Xác định vị trí của tuyến tụy trong cơ thể ?
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. Tuyến tụy
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuyến tụy gồm những tế bào nào? Tế bào nào đảm nhận chức năng ngoại tiết, tế bào nào đảm nhận chức năng nội tiết? Vì sao?
Chức năng của tuyến tụy là gì?
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. Tuyến tụy
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuy™ến tụy là tuyến pha.
+ Chức năng ngoại tiết: Do các tế bào tiết dịch tụy theo ống dẫn đổ vào tá tràng, giúp biến đổi thức ăn ở ruột non.
+ Chức năng nội tiết: Do các tế bào ở đảo tụy tiết hoocmôn điều hòa lượng đường trong máu.
Tế bào α tiết hoocmôn glucagôn .
tế bào β tiết hoocmôn insulin.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. Tuyến tụy
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuy™ến tụy là tuyến pha.
+ Chức năng ngoại tiết: Tế bào tuyến tụy tiết dịch tụy.
+ Chức năng nội tiết: Các tế bào ở đảo tụy tiết hoocmôn điều hòa lượng đường trong máu.
Nhận xét sự hoạt động của 2 hoocmon insulin và glucagon?
Tác động đối lập của 2 hoocmon insulin và glucagon có vai trò gì?
=> Nhờ tác dụng đối lập của 2 loại hoocmôn mà tỉ lệ đường huyết luôn ổn định đảm bảo các hoạt động sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường.
Sơ đồ quá trình điều hòa lượng đường trong máu.
Tiểu đường
Hạ đường huyết
BỆNH TIỂU ĐƯỜNG
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
“TIỂU ĐƯỜNG- KẺ GIẾT NGƯỜI THẰM LẶNG”
Thống kê của Hiệp hội đái tháo đường thế giới (IDF):
Trên thế giới: 450 triệu người (2019) mắc bệnh tiểu đường (9,3% dân số). Cứ 11 người thì có 1 người mắc tiểu đường.
Việt Nam (2019):
+ 3,7 triệu người mắc tiểu đường, khoảng 65% người bệnh tiểu đường không biết mình mắc bệnh.
+Mỗi năm có 30.000 người tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến tiểu đường , trung bình 82 người mỗi ngày.
+ Đái tháo đường là nguyên nhận gây tử vong đứng thứ 3 tại Việt Nam chỉ sau bệnh lý tim mạch, ung thư.
Có 2 dạng tiểu đường:
+ Type 1.
+ Type 2.
+ Tiểu đường thai kì.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
Tế bào α của tụy không sản xuất đủ hoocmon glucagon.
Người run rẩy, lo lắng, chóng mặt, đau đầu, đổ mồ hôi và cảm thấy đói, mệt mỏi, tim đập nhanh và da tái, ngất xỉu hoặc động kinh.
Uống nước trái cây hoặc ăn kẹo ngọt…, uống, tiêm, truyền glucozo.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
I. Tuyến tụy
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuy™ến tụy là tuyến pha.
+ Chức năng ngoại tiết: Tế bào tuyến tụy tiết dịch tụy.
+ Chức năng nội tiết: Các tế bào ở đảo tụy tiết hoocmôn điều hòa lượng đường trong máu.
=> Đường huyết luôn ổn định đảm bảo các hoạt động sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
II. Tuyến trên thận
Quan sát hình vẽ sau đây, hãy xác định vị trí và số lượng của tuyến trên thận?
- Vị trí: Gồm 1 đôi tuyến nằm trên đỉnh hai quả thận.
I. Tuyến tụy
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuy™ến tụy là tuyến pha.
+ Chức năng ngoại tiết: Tế bào tuyến tụy tiết dịch tụy.
+ Chức năng nội tiết: Các tế bào ở đảo tụy tiết hoocmôn điều hòa lượng đường trong máu.
=> Đường huyết luôn ổn định đảm bảo các hoạt động sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
II. Tuyến trên thận
- Vị trí: Gồm 1 đôi tuyến nằm trên đỉnh hai quả thận.
Bệnh nhân mắc hộ chứng Cushing (sau 4 tháng)
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
Nguyên nhân: Do lớp giữa tuyến trên thận tiết nhiều hoocmôn gây rối loạn chuyển hóa gluxit và prôtêin
Triệu chứng: đường huyết tăng, huyết áp cao, cơ yếu và phù nề, tích mỡ ở vai, mặt gây vai u, mặt phị.
Biến chứng: suy yếu hệ miễn dịch, dễ bị nhiễm trùng, giảm khả năng sinh sản, rối loạn cảm xúc, trẻ em chậm phát triển, tăng ngguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đái thảo đường, sỏi thận….
I. Tuyến tụy.
- Vị trí: Nằm phía dưới dạ dày, cạnh tá tràng.
Tuy™ến tụy là tuyến pha.
+ Chức năng ngoại tiết: Tế bào tuyến tụy tiết dịch tụy.
+ Chức năng nội tiết: Các tế bào ở đảo tụy tiết hoocmôn điều hòa lượng đường trong máu.
=> Đường huyết luôn ổn định đảm bảo các hoạt động sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường.
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
II. Tuyến trên thận.
- Vị trí: Gồm 1 đôi tuyến nằm trên đỉnh hai quả thận.
III. Vận dụng.
20
Tuyến tuỵ là (1)…………… vừa tiết dịch tiêu hoá, vừa tiết hoocmôn.
Có 2 loại hai loại hoocmôn là insulin và glucagôn có tác dụng điều hoà lượng đường trong máu luôn ổn định: insulin làm (2)…………………….. khi đường huyết tăng, glucagôn làm (3)…………….......... khi lượng đường trong máu giảm.
- Tuyến trên thận gồm phần vỏ và (4)………. .... Phần vỏ tiết các hoocmôn có tác dụng (5)…………………
điều hoà các muối natri, kali trong máu và làm thay đổi các đặc tính sinh dục nam.
- Phần tuỷ tiết (6)………………. và norađrênalin có tác dụng điều hoà hoạt động tim mạch, hô hấp, góp phần cùng glucagôn điều chỉnh lượng đường trong máu
Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống:
Ađrênalin.
Tuyến pha,
giảm đường huyết,
tăng đường huyết,
điều hòa đường huyết,
phần tủy,
21
1
2
3
4
5
Gồm 17 chữ cái: Đây là vai trò của các hoocmon tuyến tụy?
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
LUẬT CHƠI:
+ Ô chữ: Gồm 5 ô chữ hàng ngang và 1 ô chữ chìa khóa.
+ Lựa chọn ô chữ bất kì, trả lời câu hỏi tương ứng. Mỗi câu trả lời đúng sẽ thu được chữ cái nằm trong ô chìa khóa (ô chữ đỏ). Nếu hết thời gian không có câu trả lời hoặc trả lời sai, quyền trả lời thuộc về người khác.
+ Thời gian suy nghĩ và trả lời cho mỗi hàng ngang là 20 giây.
+ Trả lời hết các ô chữ hàng ngang sẽ tìm ra ô chữ chìa khóa.
28
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học, trả lời các câu hỏi:1,2,3 (SGK/181)
- Soạn trước bài 58:
Tuyến sinh dục
+ Làm bài tập điền từ trang 182,183
+ Làm bài tập bảng 58.1,58.2
BÀI 57: TUYẾN TỤY VÀ TUYẾN TRÊN THẬN
29
Bài học kết thúc
Chúc quý thầy cô
nhiều mạnh khỏe
Chúc các em chăm ngoan học tốt !