TIẾT 112 + 113
ÔN TẬP VĂN BẢN
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Giáo viên: Lê Thị Ly Lan
I. Các vấn đề trọng tâm
Phân tích/Cảm nhận khổ 1
Phân tích/Cảm nhận khổ 2,3
Suy nghĩ về ước nguyện của nhà thơ qua khổ 4,5 (Phân tích/Cảm nhận khổ 4,5)
Hình tượng mùa xuân trong bài thơ
Từ lẽ sống của nhà thơ Thanh Hải, suy nghĩ về lý tưởng sống của thanh niên ngày nay
II. Giải quyết vấn đề trọng tâm
Vấn đề 1: Cảm nhận khổ 1
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
1. Mở bài.
Thanh Hải là nhà thơ trưởng thành trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. “Mùa xuân nho nhỏ” là bài thơ của ông. Đọc bài thơ, ta không quên được cảm xúc của nhà thơ trước bức tranh thiên nhiên, đất trời vào xuân trong khổ một.
(trích thơ)
2. Thân bài..
Khái quát chung:

Bài thơ ra đời tháng 11/1980 – 5 năm sau ngày đất nước giành được độc lập.Và đây cũng là một hoàn cảnh rất đặc biệt đối với nhà thơ Thanh Hải. Ông đang bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện trung ương thành phố Huế, và một tháng sau ông qua đời. Có hiểu cho hoàn cảnh của nhà thơ trên giường bệnh ta mới thấy hết được tấm lòng tha thiết với cuộc sống, với quê hương đất nước của nhà thơ.
Luận điểm 1: Trước hết, hiện lên trong khổ thơ là bức tranh thiên nhiên, đất trời vào xuân, thân thương, tươi sáng, tràn đầy sức sống khiến lòng ta say mê.
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
- Đoạn thơ có thể coi là tuyệt bút của biện pháp chậm phá gợi nhiều hơn tả. Trong muôn vàn hình ảnh, sự vật, âm thanh, nhà thơ chỉ tả 1 dòng sông, 1 bông hoa, 1 tiếng chim chiền chiện. Hình ảnh được tinh lẩy, chọn lọc, điểm xuyến bằng nét chấm phá tài tình. Ngòi bút miêu tả ấy đã gợi được không gian mùa xuân bao la, khoáng đạt, tươi sáng. Đó là sự mênh mang, rộng lớn của dòng sông, mặt đất, đó là sự bao la, khoáng đạt của bầu trời.
- Bút pháp chấm phá còn gợi sắc xuân tươi sáng, hài hoà, thanh nhẹ. Đó là màu xanh mênh mang của dòng sông xuân. Phải chăng chính là dòng sông Hương thơ mộng, trữ tình – một vẻ đẹp lắng đọng của xứ Huế mộng mơ. Đó còn là sắc tím của bông hoa lục bình xứ Huế nổi bật lên giữa dòng sông xanh. Không có sắc vàng rực rỡ của hoa mai, cũng không có sắc đào tươi thắm, mùa xuân của Thanh Hải mang sắc tím bình dị, thân thương, rất Huế. Màu xanh của dòng sông làm nền để màu tím của hoa thêm nổi bật. Màu sắc hài hoà đến tuyệt diệu.
- Không chỉ thế, bút pháp chấm phá còn gợi âm thanh mùa xuân. Bức tranh xuân rộn rã âm thanh, đó là tiếng hát lảnh lót, tươi vui của con chim chiền chiện. Tiếng chim lảnh lót vang lên làm xao động cả đất trời, làm xao xuyến cả tâm hồn thi sỹ nhạy cảm của nhà thơ. Bức tranh mùa xuân còn hiện lên với những đường nét rất mềm mại, nhẹ nhàng: dòng sông xanh mềm mại, uốn lượn như dải lụa, bông hoa lục bình tím mảnh mai khoe sắc… Vài ba hình ảnh đủ gợi ra trước mắt ta cảnh sắc đất trời vào xuân. Ngôn ngữ thơ là thế, gợi cảm, gợi hình. Chỉ một dòng sông, một bông hoa, một tiếng chim mà cả bức tranh đất trời vào xuân đã hiện lên với không gian mênh mông, cao rộng, sắc màu tươi sáng, dịu nhẹ, âm thanh rộn rã, tươi vui, đường nét mềm mại nhẹ nhàng…
- Bên cạnh bút pháp chấm phá, nhờ thơ còn sử dụng biện pháp đảo ngữ để miêu tả thiên nhiên đất trời vào xuân. Động từ “mọc” được đảo lên đầu câu giúp ta hình dung bông hoa đang từ từ vươn cao, xoè nở trên mặt nước sông xuân. Từ đó ta thấy được sức sông đang căng tràn trỗi dậy của vạn vật vào xuân. Có thể nói, đoạn thơ đã làm hiện lên một bức tranh xuân đầy hương sắc, trong trẻo, nên thơ, tươi vui, rộn rã, căng tràn sức sống và đậm chất Huế.
Luận điểm 2: Đọc đoạn thơ, ta còn trân trọng biết bao trước những cảm xúc thật mãnh liệt của nhà thơ về vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời.
- Cảm xúc ấy thể hiện gián tiếp trong từng hình ảnh miêu tả mùa xuân – trong dòng sông xanh, trong bông hoa tím biếc, trong tiếng hót của con chim chiền chiện là tâm hồn tinh tế, nhạy cảm và tình yêu mùa xuân thiết tha, niềm say mê tận hưởng vẻ đẹp mùa xuân quê hương.
- Đặc biệt, trước vẻ đẹp đất trời vào xuân, trong dòng cảm xúc tuôn chảy, nhà thơ cất tiếng gọi:
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Thán từ “ơi” kết hợp từ địa phương “chi” tạo tiếng gọi tha thiết, thân thương, trìu mến. Tiếng gọi ấy chứa động niềm vui, sự thích thú, ngạc nhiên đến tột cùng trước vẻ đẹp của đất trời vào xuân.
- Cảm xúc của nhà thơ được bộc lộ qua từng câu từng chữ nhưng có lẽ lắng đọng nhất chính là 2 câu thơ:
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
- Hình ảnh “giọt long lanh” có thể hiểu là giọt mưa mùa xuân, giọt sương mùa xuân, long lanh trên chồi non lộc biếc, cũng có thể hiểu là giọt âm thanh của tiếng chim chiền chiện. Nếu hứng giọt mưa, giọt sương thì đó là cảm nhận quen thuộc, không có gì mới nhưng hứng giọt âm thanh thì quả là sáng tạo. Đó chính là biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác – Âm thanh tiếng chim chiền chiện vốn được cảm nhận bằng thính giác đã trở thành những giọt có hình khối, được cảm nhận bằng thị giác, xúc giác. Đó là những giọt xuân, giọt hạnh phúc mà mùa xuân dâng tặng cho đời. Nhà thơ đưa tay “hứng”. Từ “hứng” giúp ta hình dung được dường như nhà thơ đang căng mọi giác quan để cảm nhận, tận hưởng vẻ đẹp mùa xuân quê hương, đang nâng niu, trân trọng vẻ đẹp cuộc sống.
- Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời đã đem đến cho nhà thơ một cảm giác say mê, thích thú. Mùa xuân ấy không có gì khác lạ vẫn là một mùa xuân thân thuộc trên quê hương xứ Huế. Nhưng nhà thơ bỗng nhận ra vẻ đẹp diệu kì của mùa xuân – một vẻ đẹp mà bấy lâu nhà thơ không để ý. Vì sao vậy? Phải chăng vì đây là lần cuối cùng được ngắm nhìn mùa xuân quê hương nên nhà thơ mới cảm thấy mùa xuân ấy đẹp hơn, tươi sáng hơn. Bài thơ được viết vào tháng 11 đang là mùa đông ảm đạm, lạnh giá, cũng là lúc nhà thơ đang trải qua những phút giây vật liệu với bệnh tật. Vậy bức tranh xuân đó có phải là bức tranh thực không? Đó là bức tranh trong tâm tưởng, nó hiện lên đẹp đẽ, tươi nguyên, trong sáng vô ngần. Ta như thấy nhà thơ đang đứng giữa đất trời, để nâng niu, thâu nhận vẻ đẹp tinh khôi của đất trời vào xuân với tất cả niềm say sưa, ngất ngây, bung nở của tâm hồn.
Đánh giá:
Bằng thể thơ 5 chữ, giọng thơ tha thiết ngọt ngào, hình ảnh bình dị thân thương, ngôn ngữ gợi hình gợi cảm, đặc biệt bút pháp chấm phá, đảo ngữ, ẩn dụ, đoạn thơ đã diễn tả được niềm vui, say mê trước vẻ đẹp đất trời vào xuân. Trong những giây phút đau đớn nhất của thể xác, Thanh Hải vẫn lạc quan, yêu đời, vẫn trỗi dậy tình yêu quê hương đất nước mãnh liệt. Từ đó ta hiểu rằng thể xác có thể cằn cỗi, cuộc đời có thể nhiều thăng trầm nhưng sức sống tâm hồn thì bất diệt, tình yêu quê hương đất nước thì vẫn luôn hiện hữu đau đáu trong trái tim mỗi người. Khổ thơ đã gieo vào lòng ta ngọn lửa niềm tin cuộc đời, lòng lạc quan và tình yêu cuộc sống.
3. Kết bài..
Khổ thơ đầu đã góp phần làm nên sức sống bài thơ “MXNN”. Gấp trang sách lại rồi nhưng vẻ đẹp thiên nhiên đất trời vào xuân vẫn đọng mãi trong lòng ta với bao niềm say mê, háo hức,
Vấn đề 2: Phân tích khổ 2,3
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao...
 
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Thanh Hải là nhà thơ trưởng thành trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. “Mùa xuân nho nhỏ” là bài thơ của ông. Đọc bài thơ, người đọc không thể quên cảm xúc nhà thơ về mùa xuân đất nước, con người trong khổ 2, khổ 3.
(trích thơ)
1. Mở bài.
2. Thân bài..
Khái quát chung:

- Bài thơ ra đời tháng 11/1980 - 5 năm sau ngày đất nước giành được độc lập.Và đây cũng là một hoàn cảnh rất đặc biệt đối với nhà thơ Thanh Hải. Ông đang bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện trung ương thành phố Huế, và một tháng sau ông qua đời. Có hiểu cho hoàn cảnh của nhà thơ trên giường bệnh ta mới thấy hết được tấm lòng tha thiết với cuộc sống, với quê hương đất nước của nhà thơ.

- Từ những cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, Thanh Hải tiếp tục bộc lộ những cảm xúc của mình khi đất nước bước vào một mùa xuân mới.
2. Thân bài..

Luận điểm 1: Trước hết, hiện lên trong khổ thơ là hình ảnh con người trong mùa xuân phơi phới, lạc quan, sôi nổi, hăng say.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ.
- Câu thơ mang cấu trúc song hành cùng với hình ảnh thơ bình dị, quen thuộc đã diễn tả 2 nhiệm vụ của đất nước ta những năm 80: chiếc đấu bảo vệ Tổ quốc và sản xuất để xây dựng đất nước. Hai nhiệm vụ ấy đặt nặng lên vai của người chiến sĩ và người nông dân. Nhà thơ đã sử dụng biện pháp điệp ngữ kết hợp với hình ảnh “lộc” – hình ảnh thơ đẹp mang ý nghĩa ẩn dụ, giàu sức liên tưởng để diễn tả mùa xuân của đất nước, con người. Lộc là chồi non, mầm biếc vươn lên căng tràn nhựa sống, biểu tượng cho niềm hy vọng lạc quan khi mùa xuân đến. Những con người VN đang đi giữa mùa xuân ngập tràn chồi non, lộc biếc, đi giữa sắc xanh non tơ của mùa xuân. Những từ “giắt đầy, trải dài” gợi ấn tượng về sự nối tiếp nhau bất tận, lộc trên cành lá nguỵ trang của người chiến sĩ, lộc trải dài trên nương mạ của người nông dân. Từ đó ta hiểu lộc là sức sống của mùa xuân, cũng là sức sống của mãnh liệt của con người, đất nước trong mùa xuân. Người chiến sĩ ra trận mang trên mình cành lá nguỵ trang là mang theo sức sống của cả dân tộc và trận đánh để đem đến cuộc sống hoà bình cho đất nước.
- Theo bước chân của người gieo hạt, mùa xuân lại sinh thành nảy nở trên nương mạ mang đến cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho đất nước. Mùa xuân đất trời đọng lại trong hình ảnh lộc non đã theo cùng người cầm súng, người ra đồng. Chính họ đã đem lại mùa xuân cho đất nước . Nói cách khác, máu xương của bao người chiến sĩ, mồ hôi và công sức của biết bao người lao động đã kết dệt nên mùa xuân và giữ lấy mùa xuân mãi mãi.
Mùa xuân đất nước làm nên bởi những con người VN bình dị mà vĩ đại. Họ hối hả, xôn xao khí thế và quyết tâm ào ạt, mãnh liệt, dệt sắc màu tươi thắm cho mùa xuân của dân tộc:
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao...
Biện pháp điệp cấu trúc kết hợp từ láy đã tạo nhịp thơ nhanh, mạnh, gấp gáp, tái hiện được không khí khẩn trương hào hùng của đất nước VN những năm sau chiến tranh. Cả dân tộc đang đón sức sống mới trong mùa xuân. Tất cả đang vội vã, khẩn trương trong lao động và chiến đấu để cống hiến, xây dựng đất nước. Từ láy “xôn xao” gợi một sự thay đổi, một sự biến chuyển trong tâm hồn mỗi con người trước mùa xuân. Tất cả mọi người đang đóng góp công sức của mình vào mùa xuân của đất nước. Xuân đến với đất nước, con người thật ấm áp, đầy sinh lực.
Luận điểm 2: Đọc đoạn thơ, ta còn cảm nhận được những suy nghĩ sâu sắc của nhà thơ về đất nước
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Giọng thơ trở nên trầm lắng lại trong suy ngẫm đầy xúc động khi nghĩ về quá khứ gian khổ của dân tộc. Bốn ngàn năm lịch sử VN là những chuỗi dài đau thương, mất mát, hy sinh. Dân tộc ta đã phải trải qua biết bao cuộc kháng chiến trường kì để bảo vệ nền độc lập. Bốn ngàn năm cũng là sức sống bền bỉ, dẻo dai của đất nước. Vất vả và gian lao nhưng đất nước VN vẫn anh dũng, kiên cường, hào hùng mãnh liệt. Sao là nguồn sáng lấp lánh, là tinh tú của bầu trời, vĩnh hằng trong không gian, thời gian. So sánh đất nước với vì sao là bộc lộ niềm tự hào đối với đất nước anh dũng, giàu đẹp, hành trình đi tới tương lai của dân tộc ta không một thế lực nào có thể ngăn cản được. Ba tiếng “cứ đi lên” thể hiện ý chí, quyết tâm và niềm tin sắt đá của dân tộc, tiến lên phía trước bất chấp gian lao, vất vả. Những câu thơ diễn tả niềm vui, xúc động, tự hào của nhà thơ về một đất nước đang vận động đi lên, đang từng bước trưởng thành, bất chấp mọi khó khăn, thử thách.
Đánh giá:
Bằng thể thơ 5 chữ, hình ảnh trong sáng, thân thương, giọng thơ vừa náo nức mê say, vừa trầm lắng suy tư, ngôn ngữ bình dị, gợi hình gợi cảm. Đặc biệt là điệp cấu trúc, điệp ngữ, ẩn dụ, so sánh,.., nhà thơ diễn tả cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân của đất nước con người. Không chỉ đất trời vào xuân, mà đất nước VN cũng đang bước vào một mùa xuân mới, một mùa xuân lao động chiến đấu, một mùa xuân cách mạng đầy khí thế. Qua đó, ta thấy được tấm lòng tha thiết gắn bó với vẻ đẹp của quê hương đất nước và tâm hồn lạc quan yêu cuộc sống của nhà thơ.
3. Kết bài..
Hai khổ thơ đã góp phần làm nên sức sống của bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”. Gấp trang sách lại rồi nhưng cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân đất nước, con người vẫn đọng mãi trong lòng ta với niềm xúc động, trân trọng.
Vấn đề 3: Suy nghĩ về ước nguyện của nhà thơ qua khổ 4,5 (Cảm nhận khổ 4,5)
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
 
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
1. Mở bài.
Thanh Hải là nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ “Mùa xuân nho nhỏ” là bài thơ tiêu biểu của ông. Đọc bài thơ ta cảm nhận được ước nguyện bình dị khiêm nhường mà cao đẹp của nhà thơ.
(trích thơ)
2. Thân bài..
Khái quát chung

- Bài thơ ra đời tháng 11/1980 - 5 năm sau ngày đất nước giành được độc lập.Và đây cũng là một hoàn cảnh rất đặc biệt đối với nhà thơ Thanh Hải. Ông đang bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện trung ương thành phố Huế, và một tháng sau ông qua đời. Có hiểu cho hoàn cảnh của nhà thơ trên giường bệnh ta mới thấy hết được tấm lòng tha thiết với cuộc sống, với quê hương đất nước của nhà thơ.

- Từ những cảm xúc vui mừng, say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất trời xứ Huế vào xuân, vào tương lai tươi sáng của đất nước, Thanh Hải đã có những lời ước nguyện thật thiết tha, cảm động.
Luận điểm 1: Trước hết , đọc đoạn thơ ta thật xúc động và trân trọng biết bao trước ước nguyện được hòa nhập rất bình dị, khiêm nhường mà cao đẹp của nhà thơ.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
- Những câu thơ mở đầu bằng đại từ “ta”. Nhà thơ hiểu sâu sắc mối quan hệ giữa cái riêng và cái chung, giữa cá nhân và tập thể. Vì vậy nếu ở khổ thơ đầu nhà thơ xưng tôi thì ở khổ thơ này nhà thơ xưng “ta”. Đại từ này chỉ số ít, là nhà thơ là nỗi niềm ước nguyện riêng của nhà thơ, vừa chỉ số nhiều, là tiếng lòng của muôn triệu trái tim của con người VN. Điệp ngữ “ Ta làm” tạo giọng thơ tha thiết nhấn mạnh ước nguyện hòa nhập của nhà thơ tuy bình dị, khiêm nhường nhưng không kém phần da diết, mãnh liệt.
- Ước nguyện của nhà thơ được thể hiện bằng những hình ảnh bình dị, gần gũi thân thương. Đó là ước được làm một con chim giữa muôn ngàn loài chim để cất lên tiếng hót lảnh lót góp phần làm cho mùa xuân quê hương thêm rộn rã, tươi vui. Đó là ước làm một cành hoa nhỏ bé giữa vườn hoa xuân rực rỡ, lặng lẽ tỏa hương, tô điểm thêm cho hương sắc của mùa xuân quê hương, đất nước. Đó còn là ước làm một nốt trầm để hoà vào bản hoà ca, bản đồng ca của cả đất nước đang hăng hái đang hăng hái xây dựng và sẵn sàng chiến đấu. Không mơ làm một nốt nhạc cao vút trong bản hoà ca của dân tộc, nhà thơ khiêm nhường là một nốt trầm xao xuyến. Hình ảnh “một nốt trầm xao xuyến” là một sáng tạo thể hiện sự hoà nhập và lắng sâu dù rất khiêm tốn. Nhà thơ đã mượn những hình ảnh gần gũi, thân thương, tiêu biểu cho cái đẹp của cuộc sống, của thiên nhiên đất trời để bày tỏ ước nguyện: sống đẹp, sống có ích cho đời, dâng hiến cho đời những gì tinh tuý nhất, đẹp nhất của chính mình. Đây là một lẽ sống cao đẹp, ta đã từng biết đến trong một khúc ca xuân của Tố Hữu:
Nếu là con chim, là chiếc lá
Thì chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.
Luận điểm 2: Đặc biệt, đọc đoạn thơ ta còn trân trọng, xúc động biết bao trước khát vọng cống hiến bền bỉ, mãnh liệt của nhà thơ.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
- Hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” là một hình ảnh ẩn dụ đặc sắc, đồng thời cũng là nhan đề bài thơ, là điểm sáng kết đọng chủ đề tư tưởng của bài thơ. Cụm từ “mùa xuân nho nhỏ” gợi hình ảnh mùa xuân xinh xắn, dịu dàng, đáng yêu. Nhà thơ nguyện làm mùa xuân nghĩa là sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình. Mùa xuân ấy là biểu tượng cho cuộc đời của mỗi con người, để rồi lặng lẽ dâng hiến cho đời, không ồn ào, cao điệu. Nếu mỗi người là một mùa xuân nho nhỏ thì sẽ có một mùa xuân lớn lao của dân tộc. Đó là một ẩn dụ cho cuộc đời Thanh Hải: “Sống là cống hiến”, cống hiến phần tinh tuý nhất, đẹp đẽ nhất của cuộc đời. Điệp ngữ “Dù là” được điệp lại như một lời hứa, lời khẳng định của nhà thơ. “Sống là phải cống hiến”. Phải chăng đó chính là lẽ sống đầy trách nhiệm mà Thanh Hải muốn nhắn gửi tới chúng ta.
- Đặc biệt, nhà thơ sử dụng hai hình ảnh hoán dụ đầy sức gợi: “Tuổi hai mươi, khi tóc bạc”. Hai hình ảnh ấy đã khẳng định khát vọng cống hiến bền bỉ, mãnh liệt: Dù là ở tuổi đôi mươi với sức vóc trẻ trung hay là khi tóc bạc, đang nằm trên giường bệnh, trọn cả cuộc đời nhà thơ đều muốn cống hiến cho đời. Đồng thời với hai hình ảnh hoán dụ ấy, nhà thơ còn khẳng định khát vọng cống hiến không còn của riêng ai, già hay trẻ đều khát khao cống hiến hết mực cho đất nước. Đó là khát vọng sống của cả một thời đại. Những câu thơ của Thanh Hải khiến ta xúc động, nhớ về anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, anh kỹ sư nghiên cứu sét trong truyện ngắn “LLSP”. Nhớ đến những cô gái thanh niên xung phong, những người lính lái xe trên tuyến lửa Trường Sơn… Họ đã cống hiến hết mình, quên mình cho đất nước mà không hề đòi hỏi.
Có thể nói, những ước nguyện của nhà thơ đẹp như mùa xuân, ước nguyện hết sức bình dị, khiêm nhường mà cao đẹp và không kém phần mãnh liệt. Nhứng ước nguyện đó hướng tới mục đích cao cả là tô điểm, làm giàu đẹp thêm cho đất nước, quê hương. Đó là tấm lòng của một con người tha thiết gắn bó với quê hương, với cuộc sống chung. Bài thơ được viết vào thời gian cuối đời, trước khi nhà thơ đi vào cõi vĩnh hằng nhưng trong bài thơ không hề gợi chút băn khoăn về bệnh tật, về những suy nghĩ riêng tư cho bản thân, lặng lẽ mang trong mình một nỗi khát khao được cống hiến những gì đẹp đẽ nhất của cuộc đời mình cho đất nước. Đây không phải là khẩu hiệu của một thanh niên mới vào đời mà là lời tâm niệm của một con người đã từng trải qua hai cuộc chiến tranh, đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho cách mạng. Điều đó càng làm những ước nguyện của nhà thơ trở nên đáng trân trọng.
Đánh giá:
Bằng thể thơ 5 chữ, hình ảnh giản dị, thân thương mà giàu ý nghĩa, giọng thơ thiết tha, trầm lắng, ngôn ngữ giàu sức gợi, đặc biệt là điệp ngữ, ẩn dụ, hoán dụ, nhà thơ đã bày tỏ khát vọng muốn được hoà nhập vào cuộc sống chung của đất nước, được cống hiến phần tốt đẹp nhất dù rất nhỏ bé của mình bằng sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước. Đó là tâm niệm tha thiết, chân thành của nhà thơ, cũng là lời đề nghị của nhà thơ gửi lại cho đời: Mỗi người phải sống có ích, phải mang đến cho đời phần tinh tuý nhất của mình dù là nhỏ bé. Từ lời nhắn gửi ấy, ta thấy được tình yêu quê hương, đất nước sâu nặng và lẽ sống cao đẹp đầy trách nhiệm của nhà thơ Thanh Hải.
3. Kết bài..
Ước nguyện giản dị mà cao đẹp của nhà thơ góp phần làm nên sức sống của bài thơ “MXNN”. Gấp trang sách lại rồi nhưng ước nguyện hoà nhập và khát khao cống hiến của nhà thơ vẫn đọng mãi trong lòng ta với bao niềm xúc động, trân trọng.
BÀI HỌC CỦA CHÚNG TA ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH!