Giáo viên: NGÔ THỊ HUYỀN
Lịch sử – Lớp 4D
TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH THỦY
BÀI 9
TRỊNH - NGUYỄN PHÂN TRANH. CÔNG CUỘC KHẨN HOANG
VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA THÀNH THỊ
TIẾT 1
Hoạt động 1
Tìm hiểu về tình hình nước ta ở thế kỉ XVI

Hãy nêu dẫn chứng cho thấy sự suy sụp của triều đình Hậu Lê từ đầu thế kỉ XVI.
Những dẫn chứng cho thấy nhà Hậu Lê bắt đầu suy yếu từ đầu thế kỉ XVI là:
Vua quan chỉ bày trò ăn chơi xa xỉ suốt ngày đêm bắt nhân dân xây thêm cung điện.
Quan lại trong triều thì chia thành phe phái, đánh giết lẫn nhau để giành quyền lực.
Đất nước rời vào cảnh loạn lạc, nghèo đói.
Hậu quả của việc chia cắt Nam Triều và Bắc Triều là gì?
Hậu quả của việc chia cắt Nam Triều và Bắc Triều là:
Đất nước chia cắt
Gây ra cuộc nội chiến kéo dài 50 năm
KẾT LUẬN
Từ đầu thế kỉ XVI, chính quyền nhà Lê suy yếu


Hoạt động 2
TÌM HIỂU SỰ PHÂN CHIA ĐẰNG TRONG – ĐẰNG NGOÀI
2. Tìm hiểu về sự phân chia Đàng trong - Đàng ngoài
Hãy kể lại quá trình đất nước bị chia thành Đàng trong và Đàng ngoài.
Xác định trên lược đồ ranh giới chia cắt Đàng trong và Đàng ngoài?
Quá trình đất nước bị chia thành Đàng trong và Đàng ngoài là:
Sau khi chiến tranh Nam - Bắc triều kết thúc, Trịnh Kiểm (con rể Nguyễn Kim) tranh giành và thâu tóm quyền lực
Nguyễn Hoàng (con trai Nguyễn Kim) vào Thuận Hóa, Quảng Nam xây dựng lực lượng chống lại Trịnh Kiểm.
Trong 50 năm, hai bên họ Trịnh và họ Nguyễn đánh nhau 7 lần.
Cuối cùng, hai bên quyết định lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt đất nước (Đàng ngoài từ sông Gianh trở ra, Đàng trong từ sông Gianh trở vào).
Lược đồ địa phận Bắc Triều- Nam Triều và Đàng Trong, Đàng Ngoài
Chỉ trên lược đồ giới tuyến phân chia Đàng Trong- Đàng Ngoài
Xác định ranh giới Đàng trong - Đàng ngoài:


Sông Gianh trong kháng chiến
Sông Gianh hiện nay
Thảo luận và trả lời câu hỏi: 
Đất nước bị chia cắt dẫn đến hậu quả gì?
Đất nước bị chia cắt dẫn đến hậu quả:
Đất nước bị chia cắt
Đàn ông phải ra trận chém giết lẫn nhau, vợ xa chồng, con không thấy bố…
Kìm hãm sự phát triển của đất nước
=> Mọi hậu quả của sự chia cắt đều đổ lên đầu người dân vô tội của cả hai miền.


Hoạt động 3
KHÁM PHÁ QUÁ TRÌNH KHẨN HOANG Ở ĐÀNG TRONG
Câu 1: Xác định các địa danh thuộc vùng khai khẩn đất hoang trong thời chúa Nguyễn?
Vùng đất Phú Yên, Khánh Hòa đến hết vùng Nam Trung Bộ, vùng đồng bằng sông Cửu Long
Câu 2: Các chúa Nguyễn đã có chính sách gì trong quá trình khẩn hoang?
Chính sách của nhà Nguyễn trong quá trình khẩn hoang là:
+Chúa Nguyễn cho phép nông dân, quân lính đem gia đình vào Nam khẩn hoang, lập ấp
+Người khẩn hoang được cấp lương thực trong nửa năm và một số nông cụ
=> Tạo điều kiện và khuyến khích người dân khai hoang vùng đất Đàng trong
Câu 3: Kết quả quá trình khẩn hoang là gì?
- Nhiều làng, nhiều ấp mới được thành lập
- Từ vùng đất hoang vắng trở thành vùng đất có những xóm làng đông đúc.
- Chúa Nguyễn được làm chủ cả một vùng biển, vùng đảo rộng lớn.
.
Đầu thế kỉ XVI, chính quyền nhà Lê suy yếu. Đất nước loạn lạc và bị chia cắt thành Nam triều – Bắc Triều và sau đó thành Đàng Trong – Đàng Ngoài. Đời sống nhân dân rất khổ cực. Tuy vậy, để củng cố vùng đất đứng chân ở phía Nam, các chúa Nguyễn đã đẩy mạnh công cuộc khẩn hoang, xóm làng được hình thành và phát triển, bờ cõi được mở mang, làm chủ cả biển, đảo (trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa)
GHI NHỚ:
TRÒ CHƠI
Ô CHỮ BÍ MẬT
1
2
3
4
1
2
3
4
I
B
T
H
C
.
Xác định địa phận Đàng Ngoài, Đàng Trong trên lược đồ.
Học ghi nhớ
Chuẩn bị: nội dung 4,5,6
DẶN DÒ:
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC
CHÚC CÁC EM MẠNH KHOẺ.
1) Sau khi Nguyễn Kim mất, ai là người đã nắm toàn bộ triều chính?
TRÒ CHƠI: Ô Chữ Bí Mật
2) Dòng sông nào được lấy làm ranh giới chia cắt đất nước?
TRÒ CHƠI: Ô Chữ Bí Mật
3) Khi các tập đoàn phong kiến xâu xé nhau, đời sống nhân dân như thế nào?
TRÒ CHƠI: Ô Chữ Bí Mật
4) Hà Nội xưa kia được gọi là gì?
TRÒ CHƠI: Ô Chữ Bí Mật
Khi các tập đoàn phong kiến xâu xé nhau, đất nước lâm vào tình trạng gì?
TRÒ CHƠI: Ô Chữ Bí Mật