Tranh vẽ gì?
ĐỐI ĐÁP VỚI VUA
Theo Quốc Chấn
Tập đọc-Kể chuyện
1. Một lần, vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long (Hà Nội). Vua cho xa giá đến Hồ Tây ngắm cảnh. Xa giá đi đến đâu quân lính cũng thét đuổi tất cả mọi người, không cho ai đến gần.
Đối đáp với vua
2. Cao Bá Quát, khi ấy còn là một cậu bé, muốn nhìn rõ mặt vua. Cậu nảy ra một ý, liền cởi hết quần áo, nhảy xuống hồ tắm. Quân lính nhìn thấy, xúm vào bắt trói đứa trẻ táo tợn. Cậu bé không chịu, la hét, vùng vẫy, gây nên cảnh náo động ở hồ. Thấy thế, vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi.
1
2
3. Câu bé bị dẫn tới trước mặt nhà vua. Cậu từ xưng là học trò mới ở quê ra chơi. Thấy nói là học trò, vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối thì mới tha. Nhìn thấy trên mặt nước lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối như sau :
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, đối lại luôn :
Trời nắng chang chang người trói người.
4. Vế đối vừa cứng cỏi, vừa rất chỉnh, biểu lộ sự nhanh trí, thông minh. Vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói, tha cho cậu bé.
Theo QUỐC CHẤN
3
4
1. Luyện đọc:
* Đọc đúng:
Thăng Long, biểu lộ, nảy, la hét,
náo động, leo lẻo, truyền lệnh
* Ngắt câu:
Hai vế đối đọc cân đối, ngắt nhịp giống nhau:
Nước trong leo lẻo, cá đớp cá.
Trời nắng chang chang người trói người.
Minh Mạng (1791- 1840)
Lăng Minh Mạng
Cao Bá Quát (1809-1855) là người ở tỉnh Bắc Ninh. Ông là người nổi tiếng văn hay, chữ tốt, có tài đối đáp.
Ngự giá:
Xa giá:
(Vua) ngồi trên xe hoặc kiệu để đi các nơi.
Xe của vua
Đối
+ Thể văn cũ gồm hai vế (hai câu) có số tiếng bằng nhau, đối chọi nhau về ý và lời.
+ Làm vế đối lại.
Câu đối
2.Tìm hiểu bài
Câu chuyện trên nhắc đến vị vua Minh Mạng.
Vua Minh Mạng (1791-1840): vua thứ hai của triều Nguyễn.
Câu 1: Câu chuyện trên nhắc đến vị vua nào? Em biết gì về ông vua này?
Minh Mạng (1791- 1840)
Lăng Minh Mạng
A. Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở Hà Nội.
B. Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở Hồ Tây.
C. Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở Hồ Tây, Thăng Long (Hà Nội)
Câu 2: Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở đâu ?
 Quân lính thét đuổi tất cả mọi người, không cho ai đến gần.
Khi nhà vua đi đến đâu thì quân lính đã có
những hành động gì?
Trong bài có nhắc tới cậu bé nào?
Trong bài có nhắc đến cậu bé Cao Bá Quát
Hãy nêu những điều con biết về Cao Bá Quát?
- Cao Bá Quát (1809-1855): Nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp.
Hồ Tây
Hồ Tây
A. Cậu bé Cao Bá Quát có mong muốn được gặp vua.
B. Cậu bé Cao Bá Quát có mong muốn được nhìn rõ mặt vua.
C. Cậu bé Cao Bá Quát có mong muốn được nói chuyện với vua.
Câu 3: Cao Bá Quát có mong muốn gì ?
A. Cậu bé Cao Bá Quát đã cởi quần áo nhảy xuống hồ tắm.
B. Bị quân lính bắt trói, cậu la hét, vùng vẫy làm náo động, khiến nhà vua phải truyền lệnh dẫn cậu bé tới xét hỏi.
C. Cả 2 ý trên đều đúng.
Câu 4: Cậu làm thế nào để thực hiện mong muốn đó ?
Theo em, cậu bé có thực hiện được mong muốn không?
 Cậu bé đã thực hiện được mong muốn của mình và vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi.
 Cậu bé tự tin và tự xưng là học trò mới ở quê lên nên không biết gì.
Khi bị dẫn đến trước mặt nhà vua thái độ của cậu bé như thế nào?
A.Vua bắt Cao Bá Quát đối vì cậu học giỏi.
B.Vua bắt Cao Bá Quát đối vì cậu đã tự xưng là học trò nên muốn thử tài cậu.
C. Vua bắt Cao Bá Quát đối vì cậu tự xưng là học sinh.
Câu 5: Vì sao vua bắt Cao Bá Quát đối ?
Đối
+ Thể văn cũ gồm hai vế (hai câu) có số tiếng bằng nhau, đối chọi nhau về ý và lời.
+ Làm vế đối lại.
Vua ra vế đối:
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
Vì sao nhà vua đưa ra vế đối: “Nước trong leo lẻo cá đớp cá” ?
Vì nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối.
Vua ra vế đối thế nào?
tức cảnh
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
Theo em khi nghe xong vế đối của Vua, cậu bé có gặp khó khăn gì không?
 Không. Cậu bé không cần nghĩ ngợi lâu la gì liền đối lại luôn.
Câu 6: Cậu đối như thế nào ?
 Cao Bá Quát đối lại:
Trời nắng chang chang người trói người.
Cao Bá Quát vì sao lại đối lại “Trời nắng chang chang người trói người.”?
Trời nắng chang chang người trói người.
A.Vế đối biểu lộ sự bất bình của ông
B. Ngầm oán trách vua bắt trói người trong cảnh trời nắng chang chang…..
C. Cả 2 ý trên.
Câu 7: Trong vế đối của Cao bá Quát có các từ "người trói người". Từ ngữ này biểu lộ điều gì?
Khi cậu bé đối lại thì nhà vua đã làm gì?
 Nhà vua nguôi giận, truyền lệnh cởi trói, tha cho cậu bé.
Em thấy Cao Bá Quát là người như thế nào?
 Cao Bá Quát là người thông minh, tài trí và đối đáp giỏi.
Câu 8: Em hãy ghi lại vế đối của nhà vua và của Cao Bá Quát xuống dưới dòng sau:
Nước trong leo lẻo cá đớp cá.
Trời nắng chang chang người trói người.
Số lượng tiếng bằng nhau
B. Đối chọi nhau về ý và lời
C.Cả hai ý trên
Câu 9. Vế đối của nhà vua và của Cao Bá Quát như thế nào?
Câu 10. Câu chuyện ca ngợi ai? Ca ngợi điều gì?
Câu chuyện ca ngợi Cao Bá Quát đã thể hiện tư chất thông minh từ nhỏ, giỏi đối đáp.
CỦNG CỐ
Em học được điều gì từ Cao Bá Quát?

Thấy nói là học trò, / vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối / thì mới tha. // Nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, / vua tức cảnh đọc vế đối như sau:/
Nước trong leo lẻo / cá đớp cá. //
Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, / Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, / đối lại luôn: /
Trời nắng chang chang / người trói người. //
3. Luyện đọc lại:
KỂ CHUYỆN
1. Sắp xếp lại các tranh theo đúng thứ tự trong câu chuyện Đối đáp với vua:
1
2
3
4
2. Kể lại toàn bộ câu chuyện
1
2
3
4