KHỞI ĐỘNG
Thứ Tư ngày 9 tháng 3 năm 2022
Luyện từ và câu
Liên kết các câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ
Mục tiêu bài học
* Hiểu thế nào là liên kết câu bằng cách thay thế từ ngữ.
* Biết sử dụng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu
KHÁM PHÁ
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể rối trí. Vị Chủ tướng tài ba không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Ông sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
Các câu trong đoạn văn nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết điều đó ?
Các em hãy đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Ông luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến vị Quốc công Tiết chế có thể rối trí. Vị Chủ tướng tài ba không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Ông sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Người vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
Các câu trong đoạn văn nói về ai ? Những từ ngữ nào cho biết điều đó ?
Các em hãy đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Hưng Đạo Vương
Ông
vị Quốc công Tiết chế
Vị Chủ tướng tài ba
Hưng Đạo Vương
Người
Ông
2. Hãy so sánh cách diễn đạt trong đoạn văn trên và cách diễn đạt trong đoạn văn sau đây:
Đã mấy năm vào Vương phủ Vạn Kiếp, sống gần Hưng Đạo Vương, chàng thư sinh họ Trương thấy Hưng Đạo Vương luôn điềm tĩnh. Không điều gì khiến Hưng Đạo Vương có thể rối trí. Hưng Đạo Vương không quên một trong những điều hệ trọng để làm nên chiến thắng là phải cố kết lòng người. Chuyến này, Hưng Đạo Vương lai kinh cùng nhà vua dự Hội nghị Diên Hồng. Từ đấy, Hưng Đạo Vương sẽ đi thẳng ra chiến trận. Vào trốn gian nguy, trước vận nước ngàn cân treo sợi tóc mà Hưng Đạo Vương vẫn bình thản, tự tin, đĩnh đạc đến lạ lùng.
Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau có tác dụng là:
Tránh việc lặp từ, giúp diễn đạt sinh động hơn, rõ ý hơn mà vẫn đảm bảo sự liên kết. Đó gọi là liên kết câu trong bài bằng cách thay thế từ ngữ.
Ghi nhớ:
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc, ta có thể dùng đại từ hoặc những từ ngữ đồng nghĩa thay thế cho những từ ngữ đã dùng ở câu đứng trước để tạo mối liên hệ giữa các câu và tránh lặp lại từ nhiều lần.
LUYỆN TẬP
Bài 1. Mỗi từ ngữ in đậm dưới đây thay thế cho từ ngữ nào? Cách thay thế từ ngữ ở đây có tác dụng gì ?
Hai Long phóng xe về phía Phú Lâm tìm hộp thư mật.
Người đặt hộp thư mật lần nào cũng tạo cho anh sự bất ngờ. Bao giờ hộp thư cũng được đặt tại một nơi dễ tìm mà lại ít bị chú ý nhất. Nhiều lúc, người liên lạc còn gửi gắm vào đây một chút tình cảm của mình, thường bằng những vật gợi ra hình chữ V mà chỉ anh mới nhận thấy. Đó là tên Tổ quốc Việt Nam, là lời chào chiến thắng.
HỮU MAI
- từ anh (ở câu 2) thay cho Hai Long (ở câu 1)
- người liên lạc (ở câu 4) thay cho người đặt hộp thư (ở câu 2)
- từ anh (ở câu 4) thay cho từ Hai Long (ở câu 1)
- đó (ở câu 5) thay cho những vật gợi ra hình chữ V (ở câu 4)
Việc thay thế từ ngữ trong đoạn văn trên có tác dụng liên kết câu
Bài 2. Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong mỗi câu của đoạn văn sau bằng những từ ngữ có giá trị tương đương để đảm bảo liên kết mà không lặp từ:
Vợ An Tiêm lo sợ vô cùng.
bảo :
- Thế này thì vợ chồng mình chết mất thôi.
An Tiêm lựa lời an ủi vợ:
- Còn hai bàn tay, vợ chồng chúng mình
còn sống được.
Vợ An Tiêm
An Tiêm
Nàng
chồng
Ta dùng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu khi nào?
Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc … thì ta có thể dùng cách thay thế từ ngữ để liên kết câu.
Chúc các em học tốt!