Tiết 112,113
Văn bản
R. Ta-go
Mây và Sóng
Tiết 112,113 Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Đọc tìm hiểu chung:
1. Đọc:
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được ?”
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn, mẹ ạ .
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm.
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”. Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”.
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ .
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
Tiết 112,113 Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Đọc tìm hiểu chung:
1. Đọc:
2. Tìm hiểu chung:
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả và tác phẩm của Ta -go?
Tiết 112,113 Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
R. Ta-go (1861-1941) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
Là nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học năm 1913 với tập “Thơ dâng”.
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
Tác giả
R. Ta-go (1861-1941) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
Là nhà văn đầu tiên của Châu Á được nhận giải thưởng Nô-ben về văn học năm 1913 với tập “Thơ dâng”.
Tác phẩm
- Bài thơ được in trong tập Si -su (Trẻ thơ) xuất bản năm 1909…
- Nội dung: Ca ngợi những tình cảm trong sáng,cao đẹp, đặc biệt là tình mẫu tử.
Bài thơ viết bằng tiếng Ben- gan
Được chính Ta-go dịch sang tiếng Anh, in trong tập “Trăng non” (1915)
MÂY VÀ SÓNG
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Đọc tìm hiểu chung
1. Đọc
Tác giả, tác phẩm
- Thể thơ:
2. Tìm hiểu chung:
? Xác định thể thơ của bài thơ Mây và Sóng?
Tự do
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Đọc tìm hiểu chung
- Tác giả, tác phẩm
2. Tìm hiểu chung:
- Bố cục
-Thể thơ:
? Bài thơ là lời nói của ai ? được chia làm
bao nhiêu phần ?
Bài thơ là lời nói của em bé, được chia làm 2 phần:
- Phần 1: Từ đầu -> “xanh thẳm”: Lời mời gọi của mây và em bé sáng tạo ra trò chơi thứ nhất.
- Phần 2: Còn lại: Lời mời gọi của sóng và em bé sáng tạo ra trò chơi thứ hai.
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được ?”
Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn, mẹ ạ .
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm.
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”. Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”.
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ .
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
? Hãy chỉ ra những điểm giống và khác nhau (về số dòng thơ, về cách xây dựng hình ảnh,về cách tổ chức khổ thơ,...)giữa hai phần?
Giữa hai phần có những điểm giống và khác nhau:
Bài thơ có cấu trúc hai phần giống nhau. Theo em,
có nên lược bỏ phần hai để bài thơ ngắn
gọn hơn không?
->Thêm phần thứ hai tức là có thêm những thử thách mới, như vậy tình thương yêu mẹ của em bé mới được trọn vẹn.
Trình từ tường thuật của hai
phần đầu giống nhau:
+ Thuật lại lời rủ rê
+ Thuật lại lời từ chối và
lí do từ chối;
+ Nêu lên trò chơi mới
Trong cả hai phần, dòng thơ
thứ năm đều là phản ứng trực
tiếp của em bé trước lời rủ rê
- Phần thứ nhất mở đầu bằng
cụm từ :”mẹ ơi”, phần thứ
hai không có;
Ý và lời ở hai phần không
hề trùng lặp nhau.
Mây và sóng đều là những
cảnh vật tự nhiên hấp dẫn song
tính chất hấp dẫn khác nhau
* Giống:
* Khác:
Giữa hai phần có những điểm giống và khác nhau:
Trình từ tường thuật của hai
phần đầu giống nhau:
+ Thuật lại lời rủ rê
+ Thuật lại lời từ chối và
lí do từ chối;
+ Nêu lên trò chơi mới
Trong cả hai phần, dòng thơ
thứ năm đều là phản ứng trực
tiếp của em bé trước lời rủ rê
- Phần thứ nhất mở đầu bằng
cụm từ :”mẹ ơi”, phần thứ
hai không có;
Ý và lời ở hai phần không
hề trùng lặp nhau.
Mây và sóng đều là những
cảnh vật tự nhiên hấp dẫn song
tính chất hấp dẫn khác nhau
* Giống:
* Khác:
Thủ pháp trùng điệp kết câu tăng tiến góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm tạo nhịp điệu cho bài thơ
=> Bố cục trên làm cho chủ đề bài thơ trọn vẹn, đầy đủ.
? Tìm những lời thơ nói về lời mời gọi của mây và sóng với em bé ?
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Đọc tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu chi tiết văn bản:
1. Thế giới trên mây và trên sóng vẫy gọi:
Lời mời gọi của mây
Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc
Lời mời gọi của sóng
Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao
*Sóng:
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
1. Thế giới trên mây trên sóng vẫy gọi:
…chơi từ khi thức dậy…chiều tà.
*Mây:
…chơi với bình minh vàng,…vầng trăng bạc.
…ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn.
…ngao du nơi này …nơi nao.
Nhận xét về nghệ thuật qua những lời thơ này?
Biện pháp nhân hóa, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu
Hình ảnh thơ đẹp lung linh.

-> Vẽ ra một thế giới thơ mộng giữa vũ trụ bao la, rực rỡ sắc màu…
*Sóng:
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
1. Thế giới trên mây trên sóng vẫy gọi:
…chơi từ khi thức dậy…chiều tà.
*Mây:
…chơi với bình minh vàng,…vầng trăng bạc.
…ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn.
…ngao du nơi này …nơi nao.
Biện pháp nhân hóa, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu
Hình ảnh thơ đẹp lung linh.

-> Vẽ ra một thế giới thơ mộng giữa vũ trụ bao la, rực rỡ sắc màu…
Em có nhận xét gì về trò chơi của mây và sóng?
=> Những trò chơi hấp dẫn, thú vị, gợi trí tò mò của tuổi thơ.
*Sóng:

Vẽ ra một thế giới thơ mộng giữa vũ trụ bao la, rực rỡ sắc màu…
-> Những trò chơi hấp dẫn, thú vị, gợi trí tò mò của tuổi thơ.
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
… chơi từ khi ….. chiều tà
*Mây:
…chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc
… ca hát từ sáng sớm đến hoàng hôn
… ngao du nơi này… nơi nao
?Trước lời mời của mây và sóng, em bé có thái độ như thế nào? Sau đó em đã quyết định ra sao?

Lời mời gọi
Sóng

Mây


chơi từ khi thức dậy
cho đến lúc chiều tà.
chơi với bình minh vàng,
chơi với vầng trăng bạc”.

ca hát từ sáng sớm cho
đến hoàng hôn, ngao du
nơi này nơi nọ mà không
biết từng đến nơi nao”.

Hấp dẫn
Nhưng làm thế nào mà
mình lên trên ấy được?

Nhưng làm thế nào mình
ra ngoài đó được?”.
Muốn đi
Cách đến với mây
Hãy đến nơi tận cùng trái đất đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây
Cách đến với sóng
Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được sóng nâng đi.
 Cách đến với thế giới của mây và sóng: kì diệu như phép màu trong truyện cổ tích.

Lời mời gọi
Sóng

Mây


chơi từ khi thức dậy
cho đến lúc chiều tà.
chơi với bình minh vàng,
chơi với vầng trăng bạc”.

ca hát từ sáng sớm cho
đến hoàng hôn, ngao du
nơi này nơi nọ mà không
biết từng đến nơi nao”.

Hấp dẫn
Nhưng làm thế nào mà
mình lên trên ấy được?

Nhưng làm thế nào mình
ra ngoài đó được?”.
Muốn đi
Em bé tò mò, thích thú, bị cuốn hút bởi những lời mời gọi và muốn đến ngay với thế giới của mây và sóng
Em bé tò mò, thích thú, bị cuốn hút bởi những lời mời gọi và muốn đến ngay với thế giới của mây và sóng
Thế giới của những người trên mây và trong sóng rất hấp hấp dẫn vì:
- Phù hợp với tâm lí ham vui, ham chơi
- Tác động với trí tưởng tượng phong phú
- Đánh thức trí tò mò, ham hiểu biết và muốn đi xa để khám phá
? Trước thế giới hấp dẫn như vậy em bé đã có cách cư xử như thế nào?

Lời mời gọi
Sóng

Mây


chơi từ khi thức dậy
cho đến lúc chiều tà.
chơi với bình minh vàng,
chơi với vầng trăng bạc”.

ca hát từ sáng sớm cho
đến hoàng hôn, ngao du
nơi này nơi nọ mà không
biết từng đến nơi nao”.

Hấp dẫn
Nhưng làm thế nào mà
mình lên trên ấy được?

Nhưng làm thế nào mình
ra ngoài đó được?”.
Muốn đi
Từ chối

Buổi chiều mẹ luôn muốn
mình ở nhà, làm sao có thể
Rời mẹ mà đi được?”

Mẹ mình đang đợi ở nhà”-
làm sao có thể rời mẹ mà
đến được?”
Lời từ chối với mây
Mẹ mình đang đợi ở nhà....làm sao có thể rời mẹ mà đi được?
Lời từ chối với sóng
Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà....là sao có thể rời mẹ mà đi được.
Em nghĩ đến mẹ
Em hiểu lòng mẹ
Lời từ chối hồn nhiên, ngây thơ nhưng cũng rất dứt khoát
=> Chính tình mẫu tử đã giúp em bé vượt lên những ham muốn vui chơi của bản thân để ở bên mẹ -> Thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc.
Em bé từ chối lời mời gọi của mây và sóng
? Vì sao em bé lại từ chối trước lời mời gọi hấp dẫn như thế?
Nhận xét về lời chối từ ấy?
Tiết 136 Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
2. Trò chơi của em bé với mẹ:

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ


Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm
Từ chối lời mời của mây và sóng. Em bé đã nghĩ ra trò chơi nào?
-> So sánh, tưởng tượng độc đáo, sử dụng hình ảnh tượng trưng (mây, trăng, sóng, bến bờ…)
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào khi miêu tả trò chơi của em bé?
Những hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ (mây, sóng, trăng, bến bờ…) có ý nghĩa tượng trưng cho điều gì ?
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
2. Trò chơi của em bé với mẹ:

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ


Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm
-> So sánh, tưởng tượng độc đáo, sử dụng hình ảnh tượng trưng (mây, trăng, sóng, bến bờ…)
Hãy so sánh cuộc vui chơi của mây và sóng với trò chơi do em bé sáng tạo ra?
-> Trò chơi hấp dẫn, thú vị hơn nhiều vì có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và mẹ.

Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Lời mời gọi của mây và sóng:
2. Trò chơi của em bé với mẹ:

Con là sóng, mẹ là bến bờ kì lạ.
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ


Con là mây, mẹ là trăng
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ
Và mái nhà ta là bầu trời xanh thẳm
-> So sánh, tưởng tượng độc đáo, sử dụng hình ảnh tượng trưng (mây, trăng, sóng, bến bờ…)
-> Trò chơi hấp dẫn, thú vị hơn nhiều vì có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và mẹ.

“Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào”
=> Tình mẫu tử luôn ở khắp mọi nơi, vĩnh hằng, thiêng liêng, bất diệt.
Em hiểu gì về câu thơ cuối cùng của bài thơ?
3. Ý nghĩa triết lý của bài thơ:
? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con bài thơ còn có thể gợi cho ta suy ngẫm thêm điều gì nữa ?
Cuộc sống con người thường gặp
những cám dỗ. Muốn khước từ những
cám dỗ đó, con người cần có chỗ dựa
vững chắc như tình mẫu tử.

- Hạnh phúc không phải là cái gì
xa xôi bí ẩn, hay do ai ban phát mà
do chính mình tạo ra.


- Bài thơ còn cho thấy quan hệ giữa
tình yêu và sáng tạo



? Nội dung
chính của
bài thơ
này là
gì?
Ca ngợi
tình mẹ
con thiêng
liêng, cao
đẹp
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Có lẽ cuộc đời mỗi con người là một cuộc hành trình dài. Từ những bước chập chững đầu đời cho đến cả mai sau hình bóng mẹ vẫn hằng dõi theo ta mãi.
Câu chuyện của em bé đã kéo chúng ta trở lại trong cái ngày xưa hồn nhiên bằng những trò chơi bên mẹ. Mẹ được ví như mặt trăng, biển cả. Đó là thiên nhiên lớn lao, là vũ trụ vĩnh hằng vô cùng vô tận. Còn con là mây, sóng bay cao, lan xa để mãi hát lên những lời tụng ca về mẹ. Mẹ là người mãi ở trong tim mỗi chúng ta.
- Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con
( Chế Lan Viên)

- ta đi trọn kiếp con người
cũng không đi hết mấy lời mẹ ru
( Nguyễn Duy)
Văn bản MÂY VÀ SÓNG
- R. Ta-go -
III. Tổng kết
Nêu nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
1. Nghệ thuật
Bố cục bài thơ 2 phần giống nhau những không trùng lặp về ý và lời.
Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng.
Nêu ý nghĩa của bài thơ?
2. Ý nghĩa
Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử.
Ngoài ngợi ca tình mẫu tử, bài thơ này còn gợi cho em thêm những suy ngẫm gì?

- Hạnh phúc không phải là cái gì
xa xôi bí ẩn, hay do ai ban phát mà
do chính mình tạo ra.
Cuộc sống con người thường gặp
những cám dỗ. Muốn khước từ những
cám dỗ đó, con người cần có chỗ dựa
vững chắc như tình mẫu tử.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
M E T O I
T H O D A N G
T R O N G L O N G M E
C O N G T R U O N G M O R A
1
2
3
4
5
M
T
H
I
T
Ô hàng ngang số 1; gồm 5 chữ cái:
Văn bản của EC.môn đô Ami-xi viết dưới dạng 1 bức thư
của người cha gửi cho con, nhắc nhở về thái độ đối với mẹ
Ô hàng ngang số 2; gồm 7 chữ cái:
Với tác phẩm nào, Tagor trở thành người đầu tiên
của Châu Á được nhận giải thưởng Noben Văn học?
Ô hàng ngang số 3; gồm 11 chữ cái:
Tên đoạn trích trong tác phẩm “ Thời thơ ấu”
của nhà văn Nguyên Hồng ?
Ô hàng ngang số 4; gồm 7 chữ cái:
Tác giả của bài thơ nói về tình cảm người cha dành cho con?
Ô hàng ngang số 5; gồm 14 chữ cái:
Văn bản nhật dụng của Lí Lan viết về cảm xúc của mẹ
trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con?
T I N H M A U T U
N
U
U
A
Y P H U O N G
SƠ ĐỒ TƯ DUY

IV. Luyện tập:
Về nhà: Hãy vẽ một bức tranh về tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt bằng chính cảm xúc của bản thân em để làm quà tặng mẹ nhân ngày mùng 8/3?