GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ PHƯỢNG

TRU?NG THCS LAO B?O
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP!
lớp 9D
Tổ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Kiểm tra miệng:
Câu hỏi 1: Quần xã sinh vật là gì? Nhân tố quan trọng cung cấp năng lượng cho cây quang hợp?
Tr? l?i
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian xác định và chúng có các mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau.
- Ánh sáng
Hệ sinh thái đáy biển
Hệ sinh thái rừng ngập mặn
Hệ sinh thái sa mạc hóa
Hệ sinh thái ao hồ
Bài 50 Tiết 50
1. Khái niệm
I. Thế nào là một hệ sinh thái?
Quan sát hình và thảo luận các câu hỏi sau:
H? SINH TH�I
Bài 50 Tiết 50
1. Những thành phần vô sinh và hữu sinh có thể có trong hệ sinh thái rừng?
2. Lá và cành cây mục là thức ăn của những sinh vật nào?
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống động vật rừng?
4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào đối với thực vật?
5. Nếu như rừng bị cháy mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và cỏ thì điều gì sẽ xảy ra đối với các loài động vật? Tại sao?
TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SAU:
H? SINH TH�I
Bài 50 Tiết 50
2- Lá và cành cây mục là thức ăn của vi sinh vật, nấm, giun đất, mối…
2. Lá và cành cây mục là thức ăn của những sinh vật nào?
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống động vật rừng?
4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào đối với thực vật?
3- Cây rừng: cung cấp thức ăn, nơi ở, nơi sinh sản, khí hậu ôn hòa cho động vật sinh sống.
5. Nếu như rừng bị cháy mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và cỏ thì điều gì sẽ xảy ra đối với các loài động vật? Tại sao?
4- Động vật ăn thực vật nhưng đồng thời cũng góp phần thụ phấn và phát tán cho thực vật , phân bón cho thực vật.
1- Thành phần vô sinh: Đất, đá, nước, không khí…
- Thành phần hữu sinh: thực vật, động vật….
1. Những thành phần vô sinh và hữu sinh có thể có trong hệ sinh thái rừng?
5. Rừng bị cháy: Động vật mất nơi ở, mất nguồn thức ăn, nguồn nước, khí hậu khô hạn… Nhiều loài động vật nhất là các loài ưa ẩm sẽ bị chết.
H? SINH TH�I
Thực vật
Động vật
Vi sinh vật
CO2
O2
H2O
Chất vô cơ
Chất khoáng
Chết
I. Thế nào là một hệ sinh thái?
Bài 50 Tiết 50
- Trong hệ sinh thái các sinh vật luôn luôn tác động lẫn nhau và tác động qua lại với các nhân tố vô sinh của môi trường.
H? SINH TH�I
Quần thể A
Hệ sinh
thái
Cá thể
Quần thể
sinh vật
Quần xã
sinh vật
+ Khu vực
sống
Quần thể C
Quần thể B
Quần xã sinh vật
khu vực sống
Hệ sinh thái rừng
Hệ sinh thái biển
Hệ sinh thái hoang mạc
Bài 50 Tiết 50
Mô tả hệ sinh thái hồ
H? SINH TH�I
Cánh đồng lúa có phải là hệ sinh thái không?
? C�nh d?ng l�a l� h? sinh th�i nh�n t?o
Hệ sinh thái nhân tạo:
Hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm những thành phần chủ yếu nào?
2. Các thành phần của một hệ sinh thái:

- Đất, đá, nước, không khí, ánh sáng, thảm mục, lá rụng,...


- Sinh vật sản xuất: Thực vật
- Sinh vật tiêu thụ: Động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt
- Sinh vật phân giải: Vi sinh vật, nấm,…
Bài 50 Tiết 50
Thành phần vô sinh
Thành phần hữu sinh

-> Sinh cảnh
-> Quần xã
H? sinh thỏi
H? SINH TH�I
- Vận dụng làm BT: xác định các thành phần chính trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới
Hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm những thành phần chủ yếu nào?
Vận dụng làm BT theo nhóm

Các thành phần chính trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới là:
+ Thành phần vô sinh: Đất, đá, lá rụng, mùn hữu cơ,...
+ Thành phần sống:
● Sinh vật sản xuất: Cây gỗ, cây cỏ,…
● Sinh vật tiêu thụ bậc 1: Sâu ăn lá cây, chuột, hươu, …
● Sinh vật tiêu thụ bậc 2: Bọ ngựa, cầy,…
● Sinh vật tiêu thụ bậc 3: Rắn, đại bàng, hổ,…
● Sinh vật phân giải: Vi sinh vật, nấm, địa y, giun đất,…
Trả lời:
Thùc vËt
Động vât
ánh sáng mặt trời
Chất vô cơ
Thụw vạt
Động vật
SV phân giải
Sinh vật sản xuất
Sinh vật tiêu thụ
Sinh vật phân giải
CO2
O2
H2O
SV phân giải
Trong hệ sinh thái luôn có sự tuần hoàn vật chất
Thưc vật
Vô cơ
Động vật
Mùn hữu cơ
BI?N PH�P B?O V? C�C H? SINH TH�I R?NG
Trồng và bảo vệ rừng.
Xây dựng kế hoạch khai thác rừng hợp lý.
Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia.
Cấm chặt phá rừng bừa bãi
Phòng, chống cháy rừng.
Vận động đồng bào dân tộc định canh định cư.
Tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng đến từng người dân
20
Câu 1: Hệ sinh thái gồm:
A. Quần thể sinh vật và sinh cảnh
B. Quần xã sinh vật và sinh cảnh
C. Các cá thể và sinh cảnh
D. Các quần thể sinh vật cùng loài và sinh cảnh
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 2: Một hệ sinh thái hoàn chỉnh bao gồm những thành phần chủ yếu nào sau đây:
A. Thành phần vô sinh, thành phần hữu cơ, thành phần vô cơ
B. Thành phần động vật, thành phần thực vật, thành phần vi sinh vật
C. Sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải
D. Thành phần vô sinh, sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải
Câu 3: Thành phần vô sinh của hệ sinh thái bao gồm những yếu tố nào sau đây:
A. Các chất vô cơ: Nước, khí cacbonic, khí oxi...., các loài vi rút, vi khuẩn...
B. Các chất mùn, bã, các loài rêu, địa y.
C. Các nhân tố khí hậu như: Nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm... các loại nấm, mốc.
D. Nước, khí cacbonic, khí oxi, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm.
Câu 4: Tại sao HST là 1 hệ thống sinh học hoàn chỉnh và tương đối ổn định?
A. Vì sinh vật trong quần xã luôn tác động với
các thành phần vô sinh của sinh cảnh
B. Vì sinh vật trong quần xã luôn tác động lẫn nhau,
kìm hãm nhau
C. Vì sinh vật trong quần xã luôn cạnh tranh nhau
D. Vì sinh vật trong quần xã luôn tác động lẫn nhau
đồng thời tác động lên các thành phần vô sinh của
sinh cảnh.
Bài 50 Tiết 51
1. Thế nào là một hệ sinh thái? Cho ví dụ.
H? SINH TH�I
- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và khu vực sống của quần xã (sinh cảnh).
2. Xác định các thành phần chính trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới

Các thành phần chính trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới là:
+ Thành phần vô sinh: Đất, đá, lá rụng, mùn hữu cơ,...
+ Thành phần sống:
● Sinh vật sản xuất: Cây gỗ, cây cỏ,…
● Sinh vật tiêu thụ bậc 1: Sâu ăn lá cây, chuột, hươu, …
● Sinh vật tiêu thụ bậc 2: Bọ ngựa, cầy,…
● Sinh vật tiêu thụ bậc 3: Rắn, đại bàng, hổ,…
● Sinh vật phân giải: Vi sinh vật, nấm, địa y, giun đất,…
Trả lời:
Rắn
Bọ ngựa
Sâu ăn lá
Cây gỗ
Cây lúa
Cầy
- Th?c an c?a chu?t l� gì?
- D?ng v?t n�o an th?t chu?t?
II. Chuỗi và lưới thức ăn
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 52














II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn:
1. Chuỗi thức ăn
?
Chuột
Cây cỏ
Rắn
?
?
?
Chuột
Cây cỏ
Cầy
I. Thế nào là một hệ sinh thái?
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 52













II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn:
1. Chuỗi thức ăn
?
Bọ ngựa
Sâu ăn lá cây
Rắn
?
?
Sâu ăn lá cây
Cây cỏ
Bọ ngựa
?
?
Cầy
Chuột
Đại bàng
?
I. Thế nào là một hệ sinh thái?
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 52
1. Chuỗi thức ăn
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa một mắt xích với mắt xích đứng trước và mắt xích đứng sau trong chuỗi thức ăn?
Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía trước vừa là sinh vật bị mắt xích phía sau tiêu thụ.
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 51













II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn:
1. Chuỗi thức ăn
2. Hãy điền tiếp các từ phù hợp vào những chỗ trống trong câu sau: Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau. Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích ……………,vừa là sinh vật bị mắt xích ………………..tiêu thụ.

Phía sau
Phía trước
I. Thế nào là một hệ sinh thái?
Sinh vật
sản xuất
Sinh vật
tiêu thụ
bậc 1
Thực vật sâu bọ ngựa rắn VSV
Sinh vật
tiêu thụ
Sinh vật
tiêu thụ
bậc 2
Sinh vật
tiêu thụ
bậc 3
Sinh vật
phân giải
Chuỗi thức ăn:
Chuỗi thức ăn:
Sơ đồ lưới thức ăn của hệ sinh thái:
Chuột
Sâu
Rắn
Cầy
Rắn
Rắn
Chuột
Chuột
Thực vật
Thực vật
Thực vật
Vi sinh vật
Vi sinh vật
Vi sinh vật
Vi sinh vật
Thực vật
Chuỗi thức ăn:
Xác sinh vật
vi sinh vật
Đại bàng
Hổ
Rắn
Cầy
Bọ ngựa
Sâu ăn lá
Hươu
Cây gỗ
Cây cỏ
Địa y
Giun đất
Nấm
Sinh vật
sản xuất
Sinh vật
tiêu thụ
Sinh vật
phân giải
Sơ đồ lưới thức ăn của hệ sinh thái:
- Các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung tạo thành một lưới thức ăn.
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 52
1. Sâu ăn lá tham gia vào những chuỗi thức ăn nào?
2. Sắp xếp các chuỗi thức ăn trên thành một lưới thức ăn?
BÀI TẬP VẬN DỤNG:
HỆ SINH THÁI
Bài 50 Tiết 51
Sâu ăn lá
Cây cỏ
Rắn
Bọ ngựa
Chuột
Sâu ăn lá
Sâu ăn lá
Cây cỏ
Cây cỏ
2 Sơ đồ lưới thức ăn:
1. Sâu ăn lá cây tham gia và những chuỗi thức ăn:
Thực vật
Động vât
ánh sáng mặt trời
Chất vô cơ
Th?c v?t
D?ng v?t
SV phân giải
Sinh vật sản xuất
Sinh vật tiêu thụ
Sinh vật phân giải
CO2
O2
H2O
SV phân giải
Hệ sinh thái
Bài 50 Tiết 52
41
TRẢ LỜI CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Dòng năng lượng trong chuỗi thức ăn, năng lượng khởi đầu trong sinh giới được lấy từ đâu?
Từ môi trường không khí
Từ nước
C. Từ chất dinh dưỡng trong đất
D. Từ năng lượng mặt trời
Câu 2: Khi một con Cáo ăn thịt một con Thỏ, khi đó
con Cáo gọi là gì?

A. Sinh vật sản xuất.
B. Sinh vật tiêu thụ cấp 1.
C. Sinh vật tiêu thụ cấp 2.
D. Sinh vật phân giải.
Câu 3: Trong chuỗi thức ăn sau:
Cây cỏ  Bọ rùa  Ếch  Rắn  Vi sinh vật
Thì rắn là:
A. Sinh vật sản xuất B. Sinh vật tiêu thụ cấp 1
C. Sinh vật tiêu thụ cấp 2 D. Sinh vật tiêu thụ cấp 3
Câu 4: Cho chuỗi thức ăn đơn giản còn để chỗ trống sau:
Cây gỗ  (...........)  Chuột  Rắn  Vi sinh vật
Loài nào sau đây điền vào chỗ trống là hợp lí nhất
Mèo B. Sâu ăn lá cây
C. Bọ ngựa D. Ếch
Câu 5: Trong chuỗi thức ăn, sinh vật sản xuất là loài sinh vật nào sau đây?
Nấm và vi khuẩn
B. Thực vật
C. Động vật ăn thực vật
D. Các động vật kí sinh
Câu 6: Sinh vật tiêu thụ gồm những đối tượng nào sau đây?
A. Động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt bậc 1, động vật ăn thịt bậc 2
B. Động vật ăn thịt bậc 1, động vật ăn thịt bậc 2, thực vật
C. Động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật, thực vật
D. Thực vật, động vật ăn thịt bậc 2, động vật ăn thực vật
Câu 7: Năm sinh vật là: Trăn, cỏ, châu chấu, gà rừng và vi khuẩn có thể có quan hệ dinh dưỡng theo sơ đồ nào dưới đây
A. Cỏ  châu chấu  trăn  gà rừng  vi khuẩn
B. Cỏ  trăn  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng
C. Cỏ  châu chấu  gà rừng  trăn  vi khuẩn
D. Cỏ  châu chấu  vi khuẩn  gà rừng  trăn
Câu 8: Lưới thức ăn là
A. Gồm một chuỗi thức ăn
B. Gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau
C. Gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung
D. Gồm ít nhất là 1 chuỗi thức ăn trở lên

Đọc lại phần “Em có biết”.
- Học bài Hệ sinh thái và trả lời các câu hỏi:
+ Hệ sinh thái là gì? Các thành phần của hệ sinh thái?
+ Thế nào là chuỗi và lưới thức ăn? Cho ví dụ?
+ Biết ghép các chuỗi thức ăn thành một lưới thức ăn vận dụng làm bài tập 2/ 153 SGK.
- Chuẩn bị bài mới: Đọc trước nội dung bài thực hành và kẻ bảng 51.1- 51.3 vào vở bài tập.
Hướng dẫn học tập:
Cây cỏ
Bọ rùa
Châu chấu.
Ếch nhái
Rắn
Gà
Cáo
* BÀI TẬP
Vẽ lưới thức ăn theo nội dung bài tập 2 trang 153. (phần gợi ý)
Cây cỏ là thức ăn của bọ rùa, châu chấu.
Ếch nhái ăn bọ rùa, châu chấu. - Rắn ăn ếch nhái, châu chấu. - Gà ăn cây cỏ và châu chấu. - Cáo ăn thịt gà.
Bài 50 Tiết 51
HỆ SINH THÁI
KÍNH CHÚC CÁC THẦY GIÁO,
CÔ GIÁO MẠNH KHỎE !
CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI
Vận dụng mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh
vật trong HST, người ta đã có những biện pháp gì để
tận dụng nguồn thức ăn trong chăn nuôi,
trồng trọt nhằm nâng cao năng suất?
Mô hình sản xuất VAC (Vườn – Ao – Chuồng)
V A
C